عطریانفر : روحانی نمی‌خواهد زیر دست املی لاریجانی باشد

۱۴۰۰/۰۷/۱۰ ۱۵:۳۷:۵۸


عطریانفر : روحانی نمی‌خواهد زیر دست املی لاریجانی باشد محمد عطریانفر ، عضو شاخص حزب کارگزاران ، معتقد است روحانی احتمالا خودش علاقه ای به حضور در مجمع تشخیصی که ریاست ان با املی لاریجانی است ندارد , این چهره اصلاح‌طلب معتقد است رابطه بین روحانی و رهبری صمیمانه است و ادامه دارد , عطریانفر با تاکید بر این که محبوبیت امری ثابت نیست پیش بینی می‌کند اگر روحانی بتواند از دوران ریاست جمهوری خود دفاع کند و کنشگری سیاسی و اجتماعی داشته باشد می‌تواند محبوبیت خود را بازیابی کند .

انچه در ادامه می‌خوانید مشروح گپ و گفت قرن نو با محمد عطریانفر ، عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران ، است , پیش بینی شما از اینده سیاسی اقای روحانی چیست و چرا تا الان حکمی برای ایشان صادر نشده ؟ کسانی که به موقعیت ریاست جمهوری نائل می‌شوند و در پایان دوره ، مسئولیت را به شخص دیگری واگذار می‌کنند ، شخصیت‌های منحصر به فردی هستند که پس از ریاست جمهوری معمولا در حوزه‌های عملیاتی و اجرایی ورود نمی‌کنند , چنین شخصیت هایی نوعا روی به نهاد‌های مدنی یا فعالیت‌های فرهنگی می‌اورند و اگر متعلق به نحله ای از تفکر سیاسی باشند ، نهاد‌های حزبی مربوطه دفاتری در اختیارشان قرار می‌دهند و ان‌ها در حوزه گفتمان سیاسی با دوستان شان گفتگو و نقطه نظراتی را در مسائل ملی و حکمیتی دنبال می‌کنند .

البته دولت ، مصوبه ای دارد که به روسای جمهور در دوران پس از خدمت شان دفتری را با تعدادی کارمند دراختیارشان قرار می‌دهد , کما این که به اقای احمدی‌نژاد دفتری داده‌اند , شما مطلع هستید که اقای خاتمی از سال 84 تا به امروز در دفتر شخصی خود مستقر هستند و ملاقات‌ها و ارتباطات سیاسی خود را دارند و کسانی که تمایل دارند با ایشان ملاقات کنند تماس می‌گیرند و به ملاقات ایشان می‌روند .

در برخی از مناسبات و اتفاقات ، با نقش پذیری و فعالیت سیاسی نوعی مشارکت از خود نشان می‌دهند ، چه بسا برخی مدیران عالی می‌روند و با ایشان مشورت می‌کنند , فکر می‌کنم اقای روحانی هم چنین موقعیتی را برای خود تدارک خواهند دید و فعالیت هایی را از موضع چهره ملی اغاز خواهند کرد ، اما نکته ای که شما به ان توجه کردید ، بیشتر متوجه این است که چرا از ناحیه حاکمیت کاری ومسئولیتی به ایشان عرضه نشده است , در این موقعیت‌ها معمولا انتظاری که هست ، این است که از ناحیه رهبری مسئولیتی برای رییس جمهور پیشین پیشنهاد شود .

تجربه ای که از دوره مرحوم ایت الله رفسنجانی داریم این است که معمولا روسای جمهور تنها موقعیتی که در تراز شخصیت ان‌ها مد نظر قرار می‌گیرد ، عضویت در مجمع تشخیص مصلحت است و در ان موقعیت چنانچه فرد مورد نظر تمایل داشته باشد ، از ناحیه رهبری پیشنهادی جهت عضویت در مجمع به او خواهد شد , تا انجایی که به خاطر دارم اقای هاشمی رفسنجانی اولین شخصیتی بودند که بعد از ریاست جمهوری شان در موقعیت عضویت مجمع ابقا شدند , ایشان هم زمان وقتی رییس جمهور بودند ، رییس مجمع هم بودند لذا همان موقعیت برای ایشان محفوظ ماند ، بعد از دوره ایشان جناب اقای خاتمی که امدند ، دورادور خبر دارم که از ناحیه رهبری تمایلی بوده است برای این که ایشان هم به عضویت مجمع درایند .

در این سطح نوعی رایزنی و کسب نظر می‌شود تا چنانچه تعلق خاطری و تمایلی به عضویت در مجمع باشد از ناحیه رهبری حکمی برای فرد مورد نظر صادر می‌شود , ظاهرا اقای خاتمی تمایلی به این امر نشان ندادند , یعنی اقای روحانی هم خودشان تمایلی برای رفتن به مجمع نداشتند ؟ همین وضعیت برای اقای احمدی‌نژاد پیش امد و این عضویت برای ایشان صادر شد .

منطق این سیر تاریخی نشان می‌دهد علی القاعده چنانچه تمایلی از ناحیه اقای روحانی صورت گیرد رهبری هم برای عضویت ایشان در مجمع تشخیص مصلحت مشکلی نداشتند و امکان چنین موقعیتی برای اقای روحانی فراهم می‌شد , از زمانی که اقای صادق لاریجانی به ریاست مجمع تشخیص منصوب شده است 3 سال بیشتر نمی‌گذرد , براورد من این است اگر جایگاه حقوقی موقعیت ریاست مجمع خالی بود چه بسا از ناحیه رهبری این موقعیت برای اقای روحانی پیشنهاد و مد نظر قرار می‌گرفت و انگاه اقای روحانی ان موقعیت را برای خود مناسب می‌دانست و می‌پذیرفت .

به نظر نمی‌اید اقای روحانی به عنوان عضو مجمع اگر قرار باشد زیر دست اقای صادق لاریجانی بنشیند ، چندان اقبالی نسبت به این امر نشان دهد , پیش بینی و حدس من این است که ایشان چنین ابراز تمایلی را نشان نداده و به همین احتمال از ناحیه رهبری هم اقدامی صورت نگرفته است , با توجه به این که می‌گویند اقای روحانی مجمع را قبول ندارد و در هیچ کدام از جلسات ان شرکت نکرده است ، می‌تواند در این که حکمی هم برای ایشان صادر نشده دخیل باشد ؟ طبیعی است شخصیت‌های عضو مجمع باید بتوانند با رییس پیوند روحی و روانی مناسب و همراه پیدا کنند .

از زمانی که روحانی رییس جمهور بود در جلسات مجمع به ریاست صادق لاریجانی شرکت نمی‌کرد ، چون موقعیت ایشان را برای ا نجا به رسمیت نمی‌شناخت , اما ، در زمانی که مرحوم ایت الله شاهرودی رییس مجمع بود ایشان در جلسات شرکت می‌کرد و مشکلی نداشت , من فکر می‌کنم همین نکته ای که شما اشاره می‌کنید با این ملاحظه ای که عرض مردم ، از ذهن دور نیست .

اخیرا مطرح می‌شود که برخی اصلاح‌طلبان و اصولگرایان خواهان حذف اقای روحانی از سیاست هستند یعنی تمایلی ندارند ایشان سمت بگیرند , این موضوع چقدر بین اصلاح‌طلبان و اصولگرایان مطرح است و چرا سرنوشت دو الی سه جمهور اخیر ما به این صورت دارد پیش می‌رود که می‌خواهند ان‌ها را از سیاست حذف کنند ؟ واقعیت این است ، کسی نمی‌تواند دیگری را به زور و ضرب از سیاست حذف کند , چنانچه فردی تمایل به فعالیت سیاسی نداشته باشد یواش یواش به صورت تدریجی از نقش افرینی ، خودش را معاف می‌دارد و فاصله می‌گیرد .

من فکر نمی‌کنم کسانی که تمایل به تلاش و تدبیر سیاسی داشته باشند ، کسی توان بازدارندگی داشته باشد , چنانچه اقای روحانی میل به حضور و فعالیت سیاسی داشته باشد هیچ کس نمی‌تواند ایشان را حذف کند ؛ ضمن این که فعالیت سیاسی الزاما در تلازم با داشتن مسئولیت اجرایی نیست ، همین الان اقای خاتمی مسئولیتی ندارد ، ولی 17 سال است فعال سیاسی و نقش افرین‌اند , اخبار ایشان این طرف و ان طرف منتشر می‌شود ، شخصیت‌های مهمی با ایشان ملاقات و گفتگو می‌کنند و طرف مشورت قرار می‌گیرند در حالی که ایشان هیچ پست سیاسی ای ندارد ؛ بنابراین نباید فعالیت سیاسی را برای این سطح از شخصیت‌ها مترادف با این بگیریم که حتما باید پست دولتی داشته باشند .

اقای روحانی همان مقبولیت و محبوبیتی را دارد که اقای خاتمی داشت ؟ اقای خاتمی یک مقبولیت و محبوبیتی داشت که وقتی گفت « تکرار می‌کنم » همه پای صندوق‌های رای امدند و رای دادند , ایا اقای روحانی هم از این مقبولیت و محبوبیت برخوردار است ؟ اقای خاتمی هم در دوران 8 سالی که مسئولیت داشتند محبوبیت بالایی داشتند و هم زمانی که ایشان از مسئولیت خارج شدند , محبوبیت و اقبال ملی و اجتماعی ایشان خیلی بالا بود .

جناب اقای روحانی هم در گام اول سال 92، محبوبیت شان را از ناحیه حمایت‌های جانبی به خصوص همراهی و حمایت مرحوم اقای هاشمی رفسنجانی از ایشان به دست اوردند ، اقای روحانی در سال 96 در مرحله دوم تشکیل دولت از محبوبیت و اقبال ملی خوبی برخوردار شد , اما سال 1400 که از مسئولیت خارج شدند ، دچار نوعی عدم اقبال و فقدان محبوبیت مورد انتظار از ناحیه مردم شدند که ریشه ان به توقعات مردم از دولت برمی‌گشت , اگرچه دولت بنا به دلایلی که عمدتا به دخالت‌های فراتر از دولت ، مربوط بوده است ، نتوانست توقعات و انتظارات مردم را پاسخ دهد .

بله محبوبیت اقای روحانی قابل مقایسه با محبوبیت سال 84 اقای خاتمی نیست , پیش بینی می‌کنم این محبوبیت‌ها یا عدم اقبال‌ها چندان پایدار نباشد ؛ اگر کنشگر سیاسی ان هم در سطح چهره ای ملی همچون رییس جمهوری که از مسئولیت اجرایی فارغ شده باشد ، در صحنه باقی بماند و ایفای نقش کند و بتواند از گذشته خودش دفاع کند و با بیان منطقی ، گرفتاری‌ها و اشکالاتی که داشته است را توجیه کند ، می‌تواند موقعیت بهتری پیدا کند , ما حداقل یک تجربه موفقی داشتیم و ان فراز و فرود زندگی و زمانه اقای هاشمی رفسنجانی بود .

اقای هاشمی زمانی در سال 68 تا 76 که مسئولیت داشتند محبوب بود و زمانی که از صحنه خارج شدند محبوبیت ایشان کاهش پیدا کرد و در سال 78 دچار کاهش شدید اقبال از سوی طبقه متوسط شد , 8 سال بعد به سرعت وضعیت مناسب‌تری پیدا کرد طوری که در سال 92 که ایشان قصد کاندیداتوری در انتخابات ریاست جمهوری را داشتند ، نظرسنجی‌ها بر این دلالت داشت که بیش از 30 میلیون نفر به ایشان رای خواهند داد و این نشان دهنده تغییر نگاه و تمایل مجدد مردم به ایشان بود و بر همین اساس نهاد‌های امنیتی ، شورای نگهبان را برخلاف عرف و شرع و حق ، توجیه کردند اقای هاشمی رفسنجانی را تایید صلاحیت نکنند , از این جهت نمی‌توان تصور کرد اگر کسی محبوبیت بالایی دارد درگذر زمان دچار کاهش محبوبیت نشود ، یا اگر کسی الان محبوبیت کمی دارد بعدا میزان ان افزایش پیدا نکند .

برای حفظ موقعیت و محبوبیت اجتماعی نیازمند فعالیت مستمر و مدام است , اگر چهره‌های تلاشگری که در گذشته واجد موقعیت‌های دولتی بودند و بعد ازگردونه خارج می‌شوند تلاش کنند و ارتباط شان را با جامعه حفظ کنند ، مسلما اقبال جامعه به ان‌ها باز می‌گردد و چه بسا در مقاطعی بتوانند بهتر از گذشته ایفای نقش کنند کما این که شخصیتی مثل اقای خاتمی هم در سال 96 با یک « تکرار می‌کنم » توانست سرنوشت برخی حوزه‌های انتخابات را به تناسب مناطق و جغرافیای ایران به نفع جریان اصلاح‌طلب ، مثبت رقم بزند , اقای عطریانفر ، از نگاه شما اقای روحانی در حد و معیار‌های نظام است یا اقای احمدی‌نژاد ؟ مطمئنا اقای روحانی از شخصیت‌های باسابقه و موثر درون نظام است .

ایشان در طول 40 سال در جمهوری اسلامی نقش سیاسی و موقعیت‌های مهمی داشته و با شخصیت‌های بزرگ و محوری مرتبط بوده است و هم اکنون این ارتباطات تا حدود زیادی حفظ شده است , حملات به روحانی بسیار تند و تیزتر از نقد‌ها به احمدی‌نژاد است , این مجلس در انتقاد به دولت سابق کم نمی‌گذارد اما .

,, دلیل مهم این است که این مجلس با اقای روحانی خوب نبود ، ولی با اقای احمدی‌نژاد خوب است یا این دولت فعلی با اقای احمدی‌نژاد روابط پیشینی داشته ، ولی با اقای روحانی حس خوبی نداشته است ، این نکته چندان ملاک نیست .

ما نمی‌توانیم این نکات را مبنا قرار دهیم کما این که در مجلس قبل تعدادی از نماینده‌ها از اقای روحانی حمایت می‌کردند ، بنابراین این مصادیق خیلی ملاک مخالفت یا موافقت نیست , ضمن این که در عرصه سیاست از این نوع گرفتاری‌ها وجود دارد ، این‌ها در دسته بندی‌های سیاسی و در بزنگاه‌های انتخاباتی رو در روی هم قرار می‌گیرند و با هم رقابت ، منازعه و برخورد می‌کنند ؛ هرچند بداخلاقی‌ها تایید نمی‌شود ، ولی در واقعیت امر برخی تلخکامی‌های سیاسی در ایران رخ نشان می‌دهد , از سوی دیگر حاکمیت یک عنوان کلی است .

زمانی که از واژه « حاکمیت » معنایی را مراد می‌کنیم ، ابتدا جایگاه رهبری به ذهن می‌اید , رهبری هم نسبت به اقای روحانی مسئله ای ندارند و نسبت به ایشان تا پایان دوره ریاست جمهوری موضع حمایتی داشتند و ارتباطات صمیمانه و دوستانه ان‌ها که از گذشته‌های دور برقرار بوده است ، همچنان ادامه دارد ,.