استراتژی نفتی دولت اینده

۱۴۰۰/۰۶/۲۲ ۱۲:۴۹:۴۱


ز نظر علیرضا ضیغمی ، دبیر شورای هماهنگی انرژی ستاد انتخاباتی رییسی تمرکز دولت جدید باید روی بخش پایین دستی و اجتناب از خام فروشی نفت باشد ، چراکه این بخش ارزش افزوده بالاتری دارد , با پیروز شدن سید ابراهیم رییسی در انتخابات ریاست جمهوری که جمعه 28 خرداد برگزار شد ، سوالات زیادی در مورد راهبرد نفتی دولت جدید ایران ذهن فعالان بازار نفت را به خود مشغول کرده است , فارغ از اینکه ایا تحت هدایت او توافق با قدرت‌های جهانی بر سر موضوع هسته ای رقم خواهد خورد یا پیش از ان - و در نگاهی بدبینانه احتمال اینکه مذاکرات در هر شرایطی به در بسته بخورد هم وجود دارد - تصمیمات دولت رییسی در مورد ظرفیت تولید نفت ، میزان صادرات ، توسعه بخش‌های پایین دستی پتروشیمی و … می‌تواند بر بازار جهانی اثرگذار باشد ، اما مهم تر از ان اقتصاد نفتی ایران را دچار تغییرات زیادی خواهد کرد .

مشاور ارشد رییسی در امور انرژی در گفت و گو با اس‌اند پی گلوبال پلتس این موضوعات را باز کرده که ممکن است تا حدی سیاست هایی باشد که در دولت اینده پیش گرفته خواهد شد , از نظر علیرضا ضیغمی ، دبیر شورای هماهنگی انرژی ستاد انتخاباتی رییسی تمرکز دولت جدید باید روی بخش پایین دستی و اجتناب از خام فروشی نفت باشد ، چراکه این بخش ارزش افزوده بالاتری دارد , علاوه بر این ، او افزایش ظرفیت تولید نفت به 4 میلیون بشکه در روز را طی مدت کوتاهی ممکن می‌داند ، اما رسیدن ان به 5/ 6 میلیون بشکه ان طور که بیژن زنگنه ، وزیر نفت فعلی توصیه کرده بود را امری غیرلازم توصیف کرد که تحقق ان ساده نیست ، چرا که زیرساخت نفتی در کشور بسیار قدیمی است و نیازمند نوسازی .

این در حالی است که دولت فعلی و کارشناسان بین‌المللی بر این باور هستند که با توجه به نزدیک شدن به پیک تقاضای نفت در سال‌های اینده به دلایل زیست محیطی و تثبیت و کاهش مصرف پس از ان ، باید کشور تا می‌تواند نفت بیشتری تولید و صادر کند چراکه در اینده ای نه چندان دور شاید چنین فرصتی در دسترس نباشد , ضیغمی در پاسخ به پرسشی در مورد احتمال بازگشت شرکت‌های بزرگ نفتی اروپایی مانند توتال به ایران پس از توافق احتمالی گفت شخصا موافق این موضوع نیست ، زیرا این شرکت‌ها « غیرقابل اعتماد » هستند , سیاست‌های نفتی جدید پلتس از قول افرادی که به رییس دولت جدید ایران نزدیک هستند ، می‌گوید : او ممکن است بر بخش پایین دستی و پتروشیمی متمرکز شود و برنامه‌های بلندپروازانه دولت روحانی را در بخش بالادستی که به دلیل تحریم تا حد زیادی محقق نشده ، دنبال نکند .

ارزو اقبالی از پلتس با علیرضا ضیغمی که پیش از این رییس شرکت ملی پالایش و پخش فراورده‌های نفتی ایران بوده در این موارد صحبت کرده است , این گفت و گو به زبان انگلیسی در وبگاه پلتس منتشر شده و ترجمه سخنان او ممکن است دقیقا با گفته هایش منطبق نباشد , نوشته‌های مرتبط 73 درصدی گاز در بخش خانگی مصرف می‌شود ضیغمی که جمعه پیش از مشخص شدن نتیجه انتخابات مصاحبه کرده بود در پاسخ به پرسشی در مورد اینکه در دولت رییسی چه روندی را در تولید و صادرات نفت شاهد خواهیم بود گفت : « اگر او ان شاء الله اکثریت ارا را کسب کند ، ما باید با پالایش بیشتر ، خام فروشی نفت را متوقف کنیم .

البته ما نمی‌توانیم یکباره این کار را انجام دهیم , این یک حرکت تدریجی خواهد بود , مجلس ما طرح هایی برای ساخت پالایشگاه‌ها مصوب کرده است .

ظرفیت تولید نفت ما هر چه باشد ، مثلا اگر 4 میلیون بشکه در روز تولید کنیم ، مصرف داخلی پالایشی ما بین 7/ 1 تا 8/ 1 میلیون بشکه خواهد بود ، به علاوه پالایشگاه ستاره خلیج فارس که حدود 400 هزار بشکه در روز میعانات دریافت می‌کند , این طرح‌های پالایشگاهی ( جدید ) شکاف بین مصرف داخلی و تولید کلی 4 میلیون بشکه را کاهش می‌دهند ,» مدیر اسبق صنعت نفت ایران در مورد چرایی ارجحیت بخش پایین دستی نسبت به توسعه تولید بالادستی ، ارزش افزوده بالاتر ان را دلیل اصلی دانست .

به گفته او ، در این بخش ابتدا نیاز داخلی فراهم خواهد شد و بقیه تولیدات به خریداران خارجی فروخته می‌شود , ضیغمی زنجیره ارزش پتروشیمی ، واحدهای گازی و پالایشگاه‌های نفتی را بسیار بالا توصیف کرد , خبرنگار پلتس در مورد چگونگی رسیدن ظرفیت تولید نفت ایران به 4 میلیون بشکه در روز و اینکه ایا دولت سیزدهم ایران این هدف را بدون توجه به نتیجه مذاکرات برجامی و با نرخ صادرات پایین تر محقق خواهد کرد ، گفت : « بله ، تحریم‌ها موضوعی جدا است .

اینجا ما در مورد ظرفیت تولید حرف می‌زنیم , ظرفیت تولید ما باید به 4 میلیون بشکه در روز برسد و ما ( حالا ) ان را داریم , به دلیل تحریم‌ها و کاهش فروش نفت ، ما برخی چاه‌های نفتی را بسته‌ایم .

انها باید تحت تعمیرات اساسی قرار گیرند تا وقتی نیاز به باز کردن شیرها بود ، به تولید 4 میلیون بشکه برسیم , بعضی چاه‌ها که فعال نیستند به راحتی می‌توانند با تعمیرات و هزینه کم به مدار بازگردند ,» زیرساخت قدیمی بیژن زنگنه چندی پیش به 5/ 6 میلیون بشکه در روز به عنوان هدفی که دولت بعد باید برای ظرفیت تولید نفتش برنامه ریزی کند اشاره کرد که ضیغمی در این باره می‌گوید این موضوع باید در دولت جدید مورد بحث قرار گیرد .

اما نظر شخصی او این است که نیازی به افزایش تولید تا این حد نیست , او در این باره تاکید کرد : « این موضوع انقدر ساده نیست , ما نیازمند چاه‌های جدید و واحدهای بهره برداری جدید هستیم تا جایگزین قدیمی‌ها شوند .

ما تعداد زیادی دکل با عمر بالای 50 سال داریم , بیش از 100 دکل نفتی در دریا و خشکی باید نوسازی شوند , من فکر نمی‌کنم با توجه به هزینه بالا ، در حال حاضر رسیدن به ظرفیت تولید 5/ 6 میلیون بشکه در روز در اولویت باشد .

» نوشته‌های مرتبط نوبخت : 1300 هزار میلیارد تومان منابع یارانه‌های پنهان و اشکار است این مسول اسبق مجموعه وزارت نفت در مورد اینکه ایا ایران در میانه تحریم‌ها و کمبود سرمایه‌گذاری و نبود فناوری پیشرفته می‌تواند به سرعت تولیدش را احیا کند ، گفت : « بله , ما توانایی ان را داشتیم و هنوز داریم , به 8 سال جنگ نگاه کنید .

صادرات ما در ان زمان بین 5/ 1 تا 7/ 1 میلیون بشکه در روز به رغم بمباران‌ها بود , من خودم مسول پایانه نفتی خارک بودم , پالایشگاه‌های بمباران شده به سرعت به مدار تولید بازمی گشتند .

دکل‌ها و ترمینال‌های نفتی که بمباران می‌شدند به راحتی نوسازی می‌شدند , این کار کاملا مستقل از حمایت‌های خارجی انجام می‌شد , ما مشکلی در تزریق گاز ، تدارکات ، مشاوران و پیمانکاران نداریم و هیچ نیازی هم ( به شرکت‌های خارجی ) نداریم .

» بی اعتماد به شرکت‌های بین‌المللی ضیغمی به اهمیت همکاری‌های بین‌المللی در فضایی برد - برد اشاره کرد که در این شرایط ایران می‌تواند با کشورهایی مانند چین که به گفته او با کشور ما رفتاری عادلانه دارند کار کند , او با این وجود گفت : « ما وابسته نیستیم و نیاز به دادن امتیازات به خارجی‌ها نداریم که بیایند و با ما کار کنند , در حال حاضر حدود 70 تا 80 درصد قطعات نفت ، گاز ، پتروشیمی و پالایشی در داخل بدون هیچ مشکلی تولید می‌شوند .

» اما مشاور رییسی در مورد پروژه‌های تامین مالی گفت این موضوع یک مشکل است , به گفته او ، ایران و چین در برنامه 25 ساله خود توافق کرده‌اند پکن 250 میلیارد دلار در کشور سرمایه‌گذاری کند که بخشی از ان به صنعت انرژی مربوط است , او از شرکت هایی مانند توتال انتقاد کرد که به محض بازگشت تحریم‌ها از ایران خارج شد و به دیگر شرکت‌های اروپایی توصیه کرد راه توتال را در پیش نگیرند .

او همچنین برخی از کشورهای اروپایی ، چین ، روسیه و برخی از کشورها را مشتاق به امدن به ایران و همکاری و سرمایه‌گذاری در کشور توصیف کرد , با این حال ، او در مورد بازگشت شرکتی مانند توتال در صورت رفع تحریم‌ها گفت شخصا با این موضوع موافق نیست و چنین شرکت هایی را « غیرقابل اعتماد » خواند , او در پایان گفت : « انها با هر وزش باد می‌ایند و می‌روند .

» مجله خبری ایکسب مجله خبری ایکسب ، انتشار اخبار و رویدادهای اقتصاد و صنعت ایران و جهان ، معرفی کارافرینان و فرصتهای کسب و کار.