حاشیه‌های بی پایان سهمیه فرزندان هیات علمی

۱۴۰۰/۰۷/۱۱ ۱۹:۱۲:۰۵


همشهری - نیما شایان : ظاهرا هیچ نقطه پایانی بر ابلاغیه تبعیض امیز دولت دهم مبنی بر انتقال فرزندان اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها نیست ؛ چرا که این ابلاغیه پس از 8 سال و با وجود ابطال از سوی هیات عمومی دیوان عدالت اداری همچنان در حال اجراست و حتی برخی اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی و مسئولان اموزش عالی هم از ان حمایت می‌کنند ؛ ابلاغیه ای که در سال تحصیلی جدید هم اجرا شد و صدای دانشجویان بسیاری را دراورد , ماجرا از کجا شروع شد ؟ این تبعیض در دهه 80 هم وجود داشت اما 2 وزیر علوم و بهداشت دولت دهم ، کمتر از 2 ماه مانده به پایان دولت ، پیشنهاد خود برای تفویض اختیار درخصوص نقل وانتقال فرزندان اعضای هیات علمی را به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه کردند , این پیشنهاد بدون فوت وقت و در اخرین جلسه شورا در دوران ریاست محموداحمدی‌نژاد به تصویب رسید و رییس جمهور اسبق در اول مرداد 1392 یعنی زمانی که دیگر حضورش در پاستور به شماره افتاده بود ، نسبت به ابلاغ ان اقدام کرد تا در اخرین روزهای کاری خود برخلاف شعارهای اولیه‌اش ، یک یادگاری برای اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها و از طرفی یک حس تبعیض برای دانشجویان به جا گذارد .

در این مصوبه امده بود : « هرگونه اختیارات مربوط به تصمیم‌گیری درخصوص نقل وانتقال فرزندان اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها و مراکز اموزشی و پژوهشی که در ازمون‌های سراسری ورود به دانشگاه‌ها و مراکز اموزشی و پژوهشی پذیرفته می‌شوند ، به وزرای علوم ، تحقیقات و فناوری و بهداشت ، درمان و اموزش پزشکی و رییس دانشگاه ازاد اسلامی تفویض می‌شود », فقط 2 روز از تحویل نهاد ریاست جمهوری به حسن روحانی گذشته بود که وزرای احمدی‌نژاد و رییس وقت دانشگاه ازاد که همچنان سر کار بودند ، نسبت به ابلاغ دستورالعمل اجرایی این مصوبه اقدام کردند , این دستورالعمل مقرر کرده بود که فرزندان اعضای هیات علمی در چارچوبی می‌توانند نسبت به تغییر رشته و تغییر دانشگاه محل تحصیل اقدام کنند .

بر این اساس ، کسب 90 درصد نمره کل اخرین فرد پذیرفته شده در سهمیه مربوط برای رشته محل مورد تقاضا ، به عنوان شرط انتقال دانشگاه محل تحصیل و کسب 92,5 درصد نمره کل اخرین فرد پذیرفته شده به عنوان شرط تغییر رشته انها درنظر گرفته شده بود , پس از اجرای این دستورالعمل که از زمان اجرا مورد استفاده سالانه نزدیک به 1500 فرزند اعضای هیات علمی قرار گرفت ، انتقادهایی از سوی دانشجویانی که شاهد جابه جایی و تغییر سریع و بی دردسر رشته برخی هم ورودی‌های خود بودند ، شکل گرفت که بازتاب ان در شبکه‌های اجتماعی و فضای عمومی دانشگاه دیده شد تا اینکه در یک سال اخیر تحولاتی از سوی وزارتخانه‌های علوم و بهداشت و دانشگاه ازاد برای بازبینی در دستورالعمل اجرایی این مصوبه کلید زده شد .

جزییات تعدیل امتیازهای فرزندان استادان کسب اطلاع درباره کم وکیف گام‌های اخیر برخی اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی برای لغو ابلاغیه قدیمی درباره تسهیلات نقل وانتقال فرزندان اعضای هیات علمی نشان می‌دهد که دستورالعمل ابلاغی سال 92، قدری اصلاح و تعدیل شده است , مهرداد ویس کرمی ، نماینده مردم خرم اباد و عضو کمیسیون اموزش و تحقیقات مجلس در این باره به همشهری گفت :« طبق دستورالعمل اجرایی جدید که در تیرماه سال گذشته با امضای وزرای علوم و بهداشت و رییس دانشگاه ازاد اسلامی ابلاغ شده است ، فرزندان اعضای هیات علمی فقط می‌توانند درصورت احراز شرایط و ضوابط مربوطه انتقال پیدا کنند و تسهیلات تغییر رشته و انتقال مشروط ، حذف و غیرقابل اجرا شده است , بنابراین دستورالعمل اجرایی مصوبه سال 92 شورای عالی انقلاب فرهنگی ، با جرح و تعدیل روبه رو شده و امتیازاتی که برای فرزندان اعضای هیات علمی درنظر گرفته شده بود ، محدود شده‌اند .

» پافشاری به نادیده گرفتن حکم دیوان پافشاری اموزش عالی برای تداوم اجرای این مصوبه تبعیض امیز – هر چند با حرج و تعدیل در حالی است که هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تیر ماه 1400 طی حکمی دستورالعمل وزرای علوم ، بهداشت و رییس دانشگاه ازاد را مبنی بر نقل وانتقال و تغییر رشته فرزندان اعضای هیات علمی به محل خدمت عضو هیات علمی « تبعیض ناروا در حق مشمولان » و « مغایر با بند 9 اصل سوم و اصل 19 قانون اساسی » دانست و ان را باطل کرد , اما در مردادماه امسال و پس از ابلاغ رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری ، سیدسعیدرضا عاملی ، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در ملاقات با رییس قوه قضاییه ، با انتقاد نسبت به ورود دیوان عدالت اداری در لغو مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی مانند لغو مصوبه جابه جایی فرزندان هیات علمی ، گفت :« هیچ جایگاهی نمی‌تواند مصوبات شورای عالی را لغو کند مگر خود شورای عالی انقلاب فرهنگی یا مقام معظم رهبری ,» پس از این واکنش ، دیگر مشخص نبود که این مصوبه در سال 1400 هم اجرا می‌شود یا نه تا اینکه اول مهر امسال مشخص شد که شورای عالی انقلاب فرهنگی و به دنبال ان وزارتخانه‌های علوم و بهداشت و دانشگاه ازاد با وجود رای دیوان عدالت اداری ، همچنان بر موضع خود برای تداوم امتیازدهی به فرزندان اعضای هیات علمی باقی مانده‌اند .

هر چند که هنوز واکنشی از سوی دیوان عدالت به خاطر نقض رای صادره از سوی هیات عمومی دیده نشده است , تمکین نکردن برخی دانشگاه‌ها برای اجرای احکام قانونی اما براساس اطلاعات کسب شده ، برخی نمایندگان و اعضای کمیسیون اموزش و تحقیقات مجلس پیگیر برچیده شدن این امتیاز هستند , مهدی اسماعیلی ، عضو کمیسیون اموزش و تحقیقات مجلس در گفت وگو با همشهری می‌گوید :« برخی خبرها به ما می‌رسد که با وجود اخرین اقدامات برای لغو مصوبه ، باز هم برخی دانشگاه‌ها ان را رعایت نمی‌کنند .

در کمیسیون اموزش مجلس هم مطرح و تاکید شده است که دانشگاه‌ها باید در راستای عدالت اموزشی ، به اخرین تصمیمات درباره لغو مصوبه مربوط به فرزندان اعضای هیات علمی عمل و تمکین کنند , البته امیدواریم با شروع تغییرات در بدنه وزارت علوم و دانشگاه‌ها ، دانشجویان در همه حوزه‌ها ازجمله در نقل وانتقال از تساوی عادلانه ای برخوردار باشند ,» تسهیلات نقل وانتقال ، تسهیلات رفاهی است ؟ مهرداد ویس کرمی ، دیگر عضو کمیسیون اموزش و تحقیقات مجلس که خود هم استاد دانشگاه است ، دلایل خود برای قابل قبول بودن امتیازها برای فرزندان اعضای هیات علمی را اینگونه تشریح می‌کند :« چون عضو هیات علمی دانشگاه و ذی نفع در موضوع تسهیلات نقل وانتقال فرزندان اعضای هیات علمی هستم ، از زاویه یک نماینده مردم و یک شهروند می‌گویم که هر سازمان و مجموعه ای برای کارکنان خود و خانواده هایشان امتیازها و امکانات رفاهی فراهم می‌کند اما خانواده اعضای هیات علمی جز در یک سری دانشگاه‌های خاص از تسهیلات ویژه ای بهره مند نیستند .

بنابراین گفته‌اند حالا یک تسهیلاتی درنظر بگیریم تا فرزندان انها بتوانند در چارچوب قواعدی از تسهیلات نقل وانتقال محل تحصیل استفاده کنند و دیگر خانواده استادان دغدغه دوری فرزندان شان را نداشته باشند و یک اطمینان خاطری هم برای خود استادان ایجاد شود که بتوانند کارشان را درست انجام دهند , اکنون قوانین مختلفی داریم که امتیازاتی برای کارکنان سازمان هایی قائل می‌شوند ؛ اگر این تسهیلات نقل وانتقال را در چارچوب تسهیلات رفاهی درنظر بگیریم ، فکر می‌کنم مانعی نداشته باشد ,» حال اگر این استدلال هم بپذیریم ، جای پاسخ به این پرسش خالی می‌ماند که پس چرا این تسهیلات رفاهی برای فرزندان کارمندان دانشگاه‌ها درنظر گرفته نشده است ؟ حرف و حدیث‌ها درباره دانشگاه مقصد فرزندان اعضای هیات علمی یکی از مواردی که درباره انگیزه استفاده از امتیاز تغییر دانشگاه محل تحصیل فرزندان اعضای هیات علمی عنوان می‌شود ، منتقل کردن فرزندان به یک دانشگاه بهتر و سطح بالاتر از دانشگاه محل قبولی شان است .

مهدی اسماعیلی ، نماینده مردم میانه در مجلس در این باره به همشهری می‌گوید : « انتخاب دانشگاهی که فرزندان اعضای هیات علمی می‌خواهند به ان منتقل شوند هم محل حرف وحدیث‌های بسیاری شده است , ما به مردم حق می‌دهیم که نسبت به این امتیازات اعتراض داشته باشند , به این جهت بر لغو مصوبه قبلی شورای عالی انقلاب فرهنگی برای نقل وانتقال فرزندان اعضای هیات علمی تاکید می‌کنیم و امیدواریم دانشگاه‌ها هم تمکین کنند و تلاش همه ما این باشد که تمام دانشگاه‌های کشور در ترازی قرار گیرند که همه جوانان دانشجو ازجمله فرزندان اعضای هیات علمی به دنبال یک راهکار یا استفاده از یک امتیاز برای جابه جایی به دانشگاه دیگر نباشند .

» اسماعیلی با تبعیض امیز خواندن اقدام ویژه برای نقل وانتقال فرزندان اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها ، می‌گوید :« ضمن اینکه به اعضای هیات علمی احترام می‌گذاریم و می‌دانیم که انها چقدر در راستای تقویت بنیه علمی دانشجویان زحمت می‌کشند ولی باید این را هم درنظر داشته باشیم که دوری محل تحصیل با محل زندگی دانشجویان ، دغدغه بسیاری از خانواده‌ها در کشور است , بنابراین عدالت اقتضا می‌کند که موقعیتی فراهم باشد که همه دانشجویان بتوانند از این مزیت به طور یکسان استفاده کنند , ولی اینکه اعضای هیات علمی بتوانند به راحتی فرزندان خود را از یک دانشگاه به دانشگاه دیگر منتقل کنند و دیگر دانشجویان باید برای نقل وانتقال ، هزار دلیل و مدرک بیاورند تا شاید درخواست شان پذیرفته شود ، قابل قبول نیست .

».