سیاسی‌های سینمای ایران ؛ از گوزن‌ها تا پل چوبی

۱۴۰۰/۰۸/۱۹ ۱۶:۳۷:۰۵


ایران بانو دات کام پرونده‌ی پیش رو در مورد سیاسی‌های سینمای ایران است ، البته با چند فیلتر : سیاسی‌های که حداقل‌های یک کار منسجم را دارا باشند ، ازهمین رو فیلمهایی نظیر ( پایان نامه ) به دلیل ضعف فراوان در پرداخت داستان در این مرور نمی‌گنجد , پرونده‌ی پیش رو در مورد سیاسی‌های سینمای ایران است ، البته با چند فیلتر : سیاسی‌های که حداقل‌های یک کار منسجم را دارا باشند ، ازهمین رو فیلمهایی نظیر ( پایان نامه ) به دلیل ضعف فراوان در پرداخت داستان در این مرور نمی‌گنجد ، پرونده در مورد فیلمهایی است ، که به طور خاص در مورد فضای سیاست داخلی وگروه‌ها و احزاب و ,.

, ساخته شده باشد ، پس با این حساب فیلمهایی که ضد جنگ بودند مثل ( باشو غریبه کوچک ) در این مرور نمی‌گنجد ، همچنین فیلم هایی را که در دهه‌ی 60 و در مورد سیاهی‌های رژیم سابق ساخته شده‌اند را فاکتور گرفتم ، فیلتر دیگر من برای این مجموعه ( اکران ) فیلم‌های مورد بحث است ، پس به ناچار قید فیلم هایی چون ( صد سال به این سال‌ها ) و ( گزارش یک جشن ) و ( خیابان‌های ارام ) را هم زدم ، فیلمهایی با بستر دراماتیک که دارای اشارات سیاسی هستند هم ، در این پرونده نمی‌گنجند مثل : ( زندان زنان ) ، امیدواریم پرونده‌ی پیش رو راهنمای خوبی برای شناخت و تماشای سیاسی‌ترین فیلم‌های سینمای ایران باشد , گوزن‌ها – مسعود کیمیایی داستان : مرد تحت تعقیبی به نام قدرت پس از سرقت مسلحانه از بانک خود را به دوستش سید رسول می‌رساند ، سید مردی معتاد است و نامزدش فاطمه بازیگر تماشاخانه است ، سید که مردی زبون است با کمک معنوی قدرت به خودش می‌اید ابتدا در مقابل مزاحم فاطمه و سپس صاحب خانه می‌ایستدو .

,, نظر گاه سیاسی : همان نام فیلم هم برای سیاسی شدنش کافی بود ، اتفاقات سیاهکل که به نوعی اولین حرکت مسلحانه دررژیم سابق بود ، با نام فیلم نزدیکی زیادی داشت .

اما تفاق دیگر هم فیلم را سیاسی تر کرد اتش سوزی سینما رکس ابادان که در حال اکران فیلم بود جایگاه فیلم را در سینمای سیاسی محکم تر کرد , ترانه‌ی اشی مشی با صدای معترض فرهاد و موسیقی منفرد زاده گمانه‌ها را پر رنگ تر کرد , دیالوگ : نمردیم و گوله هم خوردیم .

,, سفر سنگ - مسعود کیمیایی داستان : ارباب روستا ، سالهاست که مالک تنها اسیاب بادی است و مردم را استثمار می‌کند ، او از ساخته شدن اسیابی که به نفع مردم باشد جلوگیری می‌کند تا اینکه یک کولی به روستا می‌اید وباعث تحریک مردم بر علیه ارباب می‌شود ، با زحمت بسیار سنگی که مردم مدت‌ها ان را اماده کرده بودند به روستا می‌اورند و همان سنگ خانه‌ی ارباب را ویران می‌کند .

نظرگاه سیاسی : فیلم با زبان و لحن استعاره ای و کنایه ای و ماکت‌سازی یک جامعه در روستاو استفاده‌ی نمادین از اشیا حرف خودش را می‌رساند ، ان هم در اوج مبارزات علیه رژیم سابق ، بعدتر حواشی که پیرامون فیلم شکل گرفت وجه سیاسی فیلم را پر رنگ تر کرد ، طالب زاده در یک برنامه‌ی تلویزیونی مدعی شد که سفر سنگ انقلاب را پیش بینی کرده بوده است , دیالوگ : خدا ازش نگذره کمرا برای این سنگ شکسته ، خونا پای این سنگ ریخته ، زنایی بیوه زن شدن ، پدرایی بی پسر شدن ، این سنگ رو تا به حال بیست تایی تراشیدن ، اگه یه سنگ اسیاب تو یکی از این ابادی‌ها بچرخه که مال خود مردم باشه ، ماها صاحب همه چی میشیم ,.

, اژانس شیشه ای - ابراهیم حاتمی کیا داستان : در مورد رزمنده ای است که برای درمان هم سنگرش همه کار می‌کند ، از خلع سلاح مامور نیروی انتظامی تا گروگانگیری و در نهایت هم موفق می‌شود همسنگرش را برای درمان عازم لندن کند ، اما عباس همسنگر حاج کاظم در هواپیما جان می‌دهد و ,.

, نظر گاه سیاسی : حاتمی کیا پس از ساخت ( از کرخه تا راین ) لحن اعتراضی خود را درانچه که اعتراض به حقوق از دست رفته‌ی بازماندگان جنگ می‌دانست ، ادامه داد , در ازانس شیشه ای با طغیان یک رزمنده مواجه‌ایم ، که هم قطاران موقعیت طلبش را خطاب قرار می‌دهد ، فیلم به تقابل و دسته بندی بین رزمندگان و موقعیت متفاوت ان‌ها در سال‌های پس از جنگ می‌پردازد .

دیالوگ : تو میدونی گردان بره خط ، گروهان برگرده یعنی چی ؟ تو میدونی گروهان بره خط دسته برگرده یعنی چی ؟ تو میدونی دسته بره خط ، نفر برگرده یعنی چی ؟ پارتی – سامان مقدم داستان : روزنامه‌نگاری که خود را مستقل از دو جناح سیاسی کشور می‌داند ، او که در پی انتشار وصیت نامه‌ی برادر شهیدش است به توصیه‌های افراد متنفذ سیاسی گوش نمی‌دهد و به مسیر خودش ادامه می‌دهد و به زندان می‌افتد ، او دوران حبسش را در سکوت سپری میکند ، اما یک ماه پس از ازادی‌اش ترور می‌شود , نظر گاه سیاسی : نمایش فیلم در سال‌های موسوم به اصلاحات و فراخواندن بسیاری از روزنامه نگاران به دادگاه و اصلاحیه ای که طی یک روز و پس از دو هفته اکران به فیلم تحمیل شد ، وقایع تاثیر‌گذاری در سیاسی شدن فیلم بودند ، اما از همه مهمتر تاکیدی بود که فیلم بر ناکارامدی دو جناح سیاسی کشور داشت , دیالوگ : ( دیالوگ قابل ذکری نداشت ) نیمه پنهان – تهمینه میلانی داستان : درباره‌ی زنی به نام فرشته ، که در استانه رسیدگی همسرش به پرونده‌ی قضایی یک زن محکوم به اعدام ، دفترچه‌ی خاطراتش را به او می‌دهد و این دریچه ای می‌شود برای بازخوانی گذشته‌ی فرشته و انچه که در سالهای 58 و 59 بر او گذشته است .

نظرگاه سیاسی : فیلم به مساله‌ی اسیب پذیری زنان و جوانان که برای کسب هویت گاها حتی به ایدئولوژی پناه می‌برند و در این راه زندگی خودشان را تباه می‌کنند می‌پردازد ، نیمه پنهان از معدود اثاری است که به انقلاب فرهنگی و تبعات ان و فعالیت‌های گروه‌های چپ در اوائل انقلاب می‌پردازد و جوانانی که در فضای جوزده‌ی ان سالها به این گروه‌ها می‌پیوستند و زندگی خود رانابود می‌کردند , داستان فیلم بر اساس رمانی از فریده گلبو به نام بعد از عشق می‌باشد , دیالوگ : ببین هر کاری که می‌خوای بکن ، اما با چشمای باز ، چشمات رو برای خودت نگهدار ، مردن از از کوری خیلی دردناکه .

,, به رنگ ارغوان – ابراهیم حاتمی کیا داستان : مشفق یکی از اعضای گروهک‌های سیاسی چپ که اولئل انقلاب از ایران فرار کرده است ، پس از سالها تصمیم می‌گیرد برای دیدن دخترش : ارغوان که دانشجوی دانشکده جنگلداری است ، مخفیانه به ایران برگردد ، ماموری امنیتی به عنوان دانشجو وارد دانشکده می‌شود ، تا با کنترل ارغوان ، شفق را به دام بیندازد از قضا مابین مامور امنیتی و ارغوان رابطه‌ی عاطفی ایجاد می‌شود .

,, نظرگاه سیاسی : فیلم در دولت خاتمی توقیف شد و در دولت احمدی‌نژاد اکران شد ، پرداخت به گروه‌های چپ ، طرح لایه هایی کمتر دیده شده از وزارت اطلات و یک مامور امنیتی و چگونگی استفاده از ابزار مدرن ، برای پیشبرد اهداف امنیتی در کشور که بعضا با بیانی صریح همراه شده فیلم را سیاسی کرده است 4 سال توقیف فیلم ونام حاتمی کیا که به هر حال جزو فیلمسازان ارزشی محسوب می‌شود حال و هوای سیاسی فیلم را شدت می‌بخشد .

دیالوگ : تو یاد گرفتی اون چیزی که هستی ، نباشی ,,.

نفوذی - احمد کاوری ، مهدی فیوضی داستان : ماجرای یک رزمنده‌ی اسیر به نام فریدون است , او به محض ورود به کشور ، دستگیر می‌شود و مورد بازجویی نیروهای امنیتی قرارمی گیرد , این بازجویی‌های صورت گرفته از فریدون ، به خاطر خیانت او به بچه‌های اردوگاه در زمان اسارت است .

در بخش زیادی از فیلم بیننده گمان می‌کند که فریدون کیافر ، که حالا به خاطر خیانت هایش به او فری کافر می‌گویند ، از اهدافش منحرف شده است , زندگی سخت و پر فشار اردوگاه باعث شده که او قید عقایدش را بزند ، خودی را رها کند و با بعثی‌ها هم دست شود ,.

, نظرگاه سیاسی : فیلم که بر اساس کتاب ( حکایت زمستان ) از سعید عاکف ساخته شده است ، نگاهی نو به جنگ دارد یکی از معدود فیلمهایی است که به حضور سازمان مجاهدین خلق ( منافقین ) در جنگ و بازسازی فضای داخلی این گروهک و همچنین خیانت هایی که توسط نیروهای خودی در جنگ میشد پرداخته است , دیالوگ : اینجا ایرانه ! ما خریداریم ، فکر روشنفکر رو می‌خریم ، نماینده مجلس رو می‌خریم .

,, قلاده‌های طلا - ابوالقاسم طالبی داستان : برنامه ریزی دستگاه‌های اطلاعاتی امریکا و انگلیس و اسراییل و ضدانقلاب و دیگر مخالفان نظام برای شلوغ کردن انتخابات ازاد اغاز می‌شود .

نظرگاه سیاسی : تسلط ابوالقاسم طالبی به محیط سازمان اطلاعات و دست گذاشتن روی مسایلی که پیشتر خط قرمز محسوب میشد و پرداخت به مسائل 88 و تصویرسازی فضاسازی اعتراضات سال 88 فیلم را تماما سیاسی کرده است ، فیلم با حاشیه هایی چون تحریم گستده در فضای سیاسی مواجه بود و باشعار سیاسی‌ترین فیلم سال در نوروز اکران شد , پل چوبی - مهدی کرم پور داستان : پس از اینکه امیر ، شیرین را به خارج از کشور می‌فرستد ، ناگهان سر و کله عشق قدیمی‌اش نازلی پیدا می‌شود , نازلی هم اکنون به یک خبرنگار هلندی که در جریان اتفاقات سال 88 دستگیر شده و هم اکنون در زندان هست ، ازدواج کرده و در پی ازادی اوست .

در همین حین تلفنی به امیر زده می‌شود که حکایت از شیرین با ,,.

نظر گاه سیاسی : پرداخت به جریانات سال 88 ، از زاویه نگاهی نه چندان همسو با حکومت ، باعث شد فیلم از سمت حوزه‌ی هنری تحریم شود و به صورت محدودتر نمایش داده شود ، البته همین نمایش هم با 30 مورد اصلاحیه و 9 دقیقه کمتر شدن زمان فیلم همراه بود ، فیلم در دیالوگ هایش به کرات از ارزوهای عقیم مانده و شرایط نامناسب داخلی و فضیلت مهاجرت و میگوید وبه نوعی فضای کسالت بار سیاست زده‌ی داخلی را نقد می‌کند , دیالوگ : عشق یعنی حالت خوب باشه , زندگی خصوصی - محمدحسین فرحبخش داستان : روایت فردی به نام ابراهیم ، که در ابتدا فردی تندرو بوده و پس از خروج از مقام‌های دولتی به عنوان اپوزیسیون در روزنامه‌اش اغاز به انتشار مطالب جنج �� لی می‌کند .

نظرگاه سیاسی : فیلم اشکارا در نقد یک اصلاح‌طلب ساخته شده ، گرچه که انتقاداتی هم به کیهان و جریان راست افراطی دارد ، اما نشانه‌های فیلم یاداور اکبر گنجی می‌باشد ، فیلم پس از 6 روز اکران به دلیل مخالفت انصار حزب الله توقیف شد ، همچنین فیلم صحنه‌های صریح در رابطه با اعمال زناشویی دارد ، زندگی خصوصی از لحاظ محتوایی سرشار از مسایل مناقشه بر انگیز سیاسی است , دیالوگ : همین سردبیر سابق شما که از طریق روزنامه شما به وزارت رسید ، کاری جز شخم زدن فرهنگ انجام داد ؟ ( کیهان و صفارهرندی ) اخبار فرهنگی - برترین ها گرد اوری مطالب : iranbanou,com.