پرداخت یارانه‌های نقدی حذف می‌شود ؟

۱۴۰۰/۰۶/۲۳ ۰۶:۲۶:۲۲


بازی را مسعود میرکاظمی شروع کرد و گفت دولت 63 میلیارد دلار یارانه پنهان پرداخت می‌کند تا برسد به نماینده مجلسی که می‌گوید باید رفراندوم برگزار شود و مردم بیایند رای بدهند که یارانه نمی‌خواهند و 22 نماینده هم تا حالا امضا کرده‌اند , « ابوالفضل ابوترابی »، نماینده نجف ابادی در حاشیه نشست علنی مجلس با حضور در جمع خبرنگاران ، گفت : « با توجه به عدد بسیار بالای یارانه نقدی که در سال پرداخت می‌کنیم ، بنده براساس اصل 59 و ماده 36 قانون همه پرسی تقاضای برگزاری رفراندوم به منظور حذف یارانه‌های اشکار و پنهان و پرداخت مستقیم به مردم را مطرح کرده‌ام », به گفته او این تقاضا تاکنون توسط 22 نفر از نمایندگان امضا شده است ، اما برای اعلام وصول به صد امضا نیاز دارد .

همچنین تصویب این تقاضا به کسب حداقل دو سوم ارای نمایندگان مجلس نیاز دارد , « مصطفی طاهری »، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی نیز در این مورد گفته بود : « لازم است روش پرداخت یارانه پنهان در کشور هدفمند شود ، اما در عین حال نباید در اجرای ان به کسی اسیبی هم برسد و ما معتقدیم چنین چیزی شدنی است », بازیگردان پنهان استدلال « مسعود میرکاظمی »، بازیگردان صحنه ، این است که یارانه حامل‌های انرژی نزدیک به هزارو 700 میلیارد تومان است : « یک عده که وضعیت مالی مطلوبی دارند و دارای اموال و دارایی زیادی هستند ، بیشترین سهم را می‌برند ، اما یک فرد روستایی ، سهم بسیار اندکی از یارانه انرژی دارد ».

استدلالی بسیار قدیمی که گاهی به امار هم مستند می‌شود , ارگان دولت ، در مطلبی توجیهی که درباره این موضوع نوشته است ، می‌گوید : « پس در مجموع افراد ثروتمند یا سه دهک بالای جامعه به مراتب یارانه ای بیشتر از افراد ضعیف و دهک‌های پایین دریافت می‌کنند , دهک اول که پایین‌ترین هزینه را دارد از 5.

06 درصد و دهک دهم از 14,82 درصد یارانه انرژی بهره مند هستند » و نتیجه می‌گیرد : « در ضرورت حذف یارانه پنهان شکی وجود ندارد , زیرا روزانه میلیارد‌ها ریال از بیت المال به اقشار و طبقاتی از جامعه اختصاص داده می‌شود که نیازی به ان ندارند و هم زمان جمعیت میلیونی ضعیف و کم درامد از ان محروم هستند ».

اما نگرانی از انجام این کار در سرتاسر مطالب پیداست , « با این حال در صورت فراهم نبودن شرایط ، به ویژه در سطح اقتصاد کلان هرگونه حذف رایانه پنهان ممکن است پیامد‌های بسیار بدی برای جامعه در بر داشته باشد » که به وضوح اشاره ای است به اینکه دفعه گذشته که بخشی از یارانه‌های انرژی حذف شد ، واقعا پیامد‌های بسیار بدی برای جامعه داشت , حذف یارانه و « ازادسازی قیمت‌ها » اسم رمز سیاست‌های مشخص مالی است ؛ سیاست هایی جهانی که نسخه‌اش را صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی می‌پیچید و دولت‌ها اجرا می‌کنند و البته بنا نبود از دولت رییسی که خود را حامی محرومان می‌داند ، شنیده شود .

اما به ظاهر دولت برود و دولت بیاید کسی این شعار را رها نمی‌کند هیچ ، عملی هم می‌کند , تنها در گزارش توجیهی می‌خوانیم که « اگر بخواهیم سیاست حذف یارانه‌های پنهان به بالا رفتن واقعی سطح رفاه اقشار ضعیف جامعه منجر شود ، باید تلاش کنیم با تقویت شاخص‌های کلان اقتصادی و کنترل و کاهش تورم از تکرار تجربه پیشین پرداخت یارانه نقدی در گذشته جلوگیری کنیم » که باز مانند مورد پیش نشان از نگرانی عمیق مسئولان دولت یازدهم از حذف 63 میلیارد دلار کمکی است که دولت به مردم می‌کند , یارانه انرژی به محیط زیست اسیب می‌زند ! پیش از این مخالفان این طرح استناد به امار خامی را که نشان می‌دهد چه میزان از هزینه خود یارانه‌های انرژی به چه کسی می‌رسد ، زیر سوال برده‌اند و استدلالشان این است که حذف یارانه انرژی و افزایش هزینه حمل ونقل و تولید قیمت همه اقلام سبد یک خانوار را بالا می‌برد .

پولی که تولیدکننده از دولت برای انرژی دریافت می‌کند از قیمت تمام شده تولیدش می‌کاهد و قیمت نهایی برای مصرف کننده را کاهش می‌دهد , ظاهرا تیم خبری دولت این جواب‌ها را بررسی کرده است و پاسخی نیز در استین دارد , در مطلب توجیهی دیگری که روز چهارشنبه در ارگان دولت منتشر شده می‌خوانیم «.

, از طرف دیگر اگر انرژی را به عنوان یک نهاده تولید در نظر بگیریم ، پرداخت یارانه انرژی که در نگاه نخست ممکن است سیاست حمایت از تولید تلقی شود (!)، موجب علامت‌دهی نادرست به تولیدکنندگان و افزایش فعالیت در صنایع انرژی بر می‌شود » و افزایش فعالیت در چنین صنایعی « به معنای رشد مصرف انرژی ، کاهش بهره وری تولید و مخاطرات محیط زیستی است , شدت مصرف انرژی شاخصی است که نشان می‌دهد به ازای هر واحد تولید ناخالص داخلی کشور ، چه میزان انرژی مورد نیاز است ».

برخی اگاهان بعید می‌دانند که مردمی که گرسنگی معضل اولشان است ، خیلی نگران اثار پرداخت یارانه بر محیط زیست باشند و ترجیح می‌دهند اول گرسنگی شان برطرف شود تا بتوانند با انرژی کافی مطالب و اهداف محیط زیستی دولت را دنبال کنند , استدلال‌های فراوانی علیه حذف یارانه‌ها در هر شکلش شده است , نمونه دیگر این است که اگر دولت به این دقیقی می‌داند که چه میزان از یارانه ای که پرداخت می‌کند به چه کسی می‌رسد ، می‌تواند بر این اساس یارانه را هدایت کند ؛ برای نمونه یارانه دهک‌های برخوردار را حذف کند و البته ان را هم در جیب خودش نگذارد و یارانه دهک‌های کم برخوردار را افزایش دهد .

قانونا هم دولت موظف بود هفت دهک متوسط را شناسایی کند ، یارانه شان را قطع کند و به جیب کم برخوردار‌ها بریزد ، اما به جای چنین کاری دولت تصمیم گرفته با پشتیبانی مجلس از مردم قول بگیرد که اگر 63 میلیارد کمک دولتی یک باره حذف شد ، واکنش شدیدی مانند بار گذشته نبینیم , ظاهرا تیم اقتصادی دولت به سرپرستی میرکاظمی مصمم به انجام این کار هستند و از ابتدای ورود به دولت نرم نرم بحث را مطرح کردند تا امروز که رسما اعلام شده است , رفراندوم برگزار کنید رییسی دولتی را تحویل گرفته است که کسری بودجه ای کم سابقه دارد .

بسیاری از منابعی که در بودجه مشخص شده محقق نشده‌اند – مهم تر از همه در بخش نفت - و چشم‌انداز سیاسی هم نویدبخش نیست که بتوان روی ان حساب کرد , با این حال سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه مجلس می‌گوید : « هنوز هیچ طرحی برای حذف یارانه‌های پنهان و اشکار در مجلس اعلام وصول نشده ؛ چرا که هرگونه بحث درباره یارانه‌ها نیاز به کار کارشناسی دقیق و لحاظ نظر مردم دارد », بار پیشین اعضای کمیسیون بودجه مجلس درباره موضوعی ساده تر خودداری کردند .

این بار موفق به تماس با اعضای کمیسیون نشدیم و خیلی هم اصرار نکردیم , امیدواری کارشناسان این است که دولت حداقل به این تذکر‌ها گوش کند و به برنامه‌های بلدوزری و ضدامنیتی تن ندهد , ترسی که وجود دارد از دولتی است که در راس امور مالی ان کسی یا کسانی هستند که سابقه انجام حرکات دفعی و کارشناسی نشده را دارند و باید در نظر داشت که در دولت‌های قبل حرکات محیرالعقول ان مستقیم و بی واسطه با مردم سروکار نداشت و فقط زیرساخت‌ها را نابود کرد .

اما شوخی با جیب مردم ، با سفره مردم که همین حالا هم وضعیت اصلا مناسبی ندارد ، عواقب خوشی نخواهد داشت , از عاقبت کار دولت پیشین می‌شود عبرت گرفت , با حرکات نمایشی مانند برگزاری رفراندوم نیز نمی‌شود از مردم قول گرفت نسبت به عواقب حذف تمامی حمایت‌های دولتی سکوت کنند .

مردم اندازه جیبشان دستشان هست و متوجه هستند که کوچک می‌شود یا بزرگ , با هزار مطلب توجیهی در یک رسانه بی خواننده نمی‌شود اندازه ان را بزرگ تر یا کوچک تر نشان داد , اما برگزاری رفراندوم ؛ به نظر حتی شاید بد نباشد رفراندوم برگزار کرد ؛ ازمونی واقعی برای سنجش نظر مردم درباره طرح حذف حمایت‌های دولتی و نیز محبوبیت و اعتماد مردم به خود دولت .

.