ایا ایران و امریکا در مذاکرات هسته ای وین به توافق دست می‌یابند ؟

۱۴۰۰/۰۹/۰۹ ۰۳:۱۵:۲۱


خبرگزاری اریا - مذاکرات بین قدرت‌های جهانی و ایران برای نجات توافق هسته ای 2015 پس از پنج ماه وقفه ، روز دوشنبه در وین از سر گرفته می‌شود ، اما انتظارات برای دستیابی به موفقیت کم است , به گزارش خبرگزاری اریا به نقل از گاردین ، دولت جدید ایران می‌گوید به مذاکرات می‌اید اما نه صرفا برای اینکه مذاکرات را از انجاکه شش دور قبلی به پایان رسیده شروع کند ، بلکه برای استفاده از کارت‌های جدید : درخواست غرامت مالی از امریکا برای تحریم‌های قبلی و تضمین عدم خروج امریکا از توافق , در ادامه این مطلب امده است : این گفتگوها می‌تواند ایران را از صدها تحریم اقتصادی غرب رهایی بخشد یا به تشدید فشارهای اقتصادی منجر شود .

میزان مطالبات مذاکره ای ایران ، دیدگاه دولت جدید در تهران و ترس غرب از اینکه ایران مخفیانه برنامه هسته ای خود را توسعه می‌دهد ، حس بدبینی را ایجاد کرده است , جو بایدن پیشنهاد داده است که ایالات متحده را به توافق هسته ای بازگرداند ، اما ایران و امریکا بر سر تحریم هایی که باید برداشته شوند و اینکه چگونه ایران گام‌های بازگشت هسته ای را برمی‌دارد ، اختلاف دارند , دولت جدید ایران می‌گوید به مذاکرات می‌اید اما نه صرفا برای اینکه مذاکرات را از انجاکه شش دور قبلی به پایان رسیده شروع کند ، بلکه برای استفاده از کارت‌های جدید : درخواست غرامت مالی از امریکا برای تحریم‌های قبلی و تضمین عدم خروج امریکا از توافق .

غرب هر دو خواسته را غیرواقعی می‌داند و در صورت پیگیری جدی در وین ، مذاکرات محکوم به شکست است , بایدن گفته است که اگر دوباره به توافق بپیوندد ، دولتش دیگر ان را ترک نخواهد کرد و این تنها تضمینی است که طبق قانون اساسی می‌تواند بدهد , دیپلمات‌های غربی اذعان می‌کنند که مشخص نیست دولت جدید خواهان توافق است یا دارد زمان می‌خرد تا به طور پنهانی برنامه هسته ای را تقویت کند .

رابرت مالی ، رییس تیم مذاکره کننده امریکا ، گفت : « اگر رویکرد ایران این باشد که سعی کند از مذاکرات به عنوان پوششی برای برنامه هسته ای تسریع شده استفاده کند و همانطور که می‌گویم مذاکرات را طول بدهد ، ما طوری پاسخ می‌دهیم که ترجیح ما نیست , هیچ کس نباید تعجب کند که در ان مقطع فشارها بر ایران افزایش یابد ,» دیپلمات‌های بریتانیا تمایلی ندارند بگویند که ایران اکنون تنها چهار تا شش هفته تا « زمان گریز » برای جمع اوری مواد شکافت‌پذیر کافی برای یک سلاح هسته ای فاصله دارد .

غرب تا حدودی تصویر نامشخصی از ایران دارد زیرا بازرسان هسته ای سازمان ملل از اژانس بین‌المللی انرژی اتمی از دسترسی کامل به سایت‌های هسته ای مورد مناقشه محروم شده‌اند و مذاکرات هفته گذشته برای بازگرداندن دسترسی به شکست انجامید , رافائل گروسی ، مدیرکل اژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز جمعه بار دیگر پیشنهاد بازگشت به تهران را داد ، اما پاسخی دریافت نکرد , در صورت شکست مذاکرات وین ، این احتمال وجود دارد که ایالات متحده و متحدانش ماه اینده در اژانس بین‌المللی انرژی اتمی ، با درخواست برای یک نشست اضطراری ، با ایران مقابله کنند .

نفتالی بنت ، نخست وزیر اسراییل ، در حال ایجاد ائتلافی برای اتخاذ تدابیر سخت علیه ایران در صورت شکست مذاکرات است , دیپلمات‌ها تردید دارند که ایران تحت فشار اقتصادی یا سیاسی کافی برای پیوستن به این توافق باشد , لغو تحریم‌های اقتصادی همچنان یک هدف محبوب در داخل ایران است .

عمر کرمی ، عضو سابق انستیتوی واشنگتن ، هشدار می‌دهد که سیاستمداران ایرانی « به مخاطبان داخلی خود می‌گویند که ایران برای تضمین رفع تحریم‌ها ، حتی نیازی به بلند کردن انگشت روی میز مذاکره هم ندارد », جروزالم پست : اسراییل در حال تقویت نیروهای نظامی خود در صورت شکست مذاکرات است روزنامه « جروزالم پست » روز یکشنبه در یادداشتی نوشت ، اسراییل در حال تقویت نیروهای نظامی برای اجرای احتمالی نقشه ب امریکا علیه ایران است , در این یادداشت امده است : مقامات نظامی اسراییل وقوع جنگ با ایران یا گروه‌های نزدیک به این کشور از جمله حزب الله در سوریه را متصور نیستند اما « از شمال و جنوب چشم بر نمی‌دارند ».

روزنامه « جروزالم پست » روز یکشنبه در یادداشتی نوشت ، رژیم صهیونیستی در حال تقویت نیروهای نظامی برای اجرای احتمالی نقشه ب امریکا علیه ایران است , جروزالم پست می‌نویسد ، ارتش رژیم صهیونیستی به توسعه توان انجام حمله نظامی علیه تاسیسات هسته ای ایران در شرایط مقتضی ادامه می‌دهد و این در حالی است که دور هفتم مذاکرات ایران و 1+4 قرار است روز دوشنبه اغاز شود , در این یادداشت امده است : مقامات نظامی رژیم صهیونیستی وقوع جنگ با ایران یا گروه‌های نزدیک به این کشور از جمله حزب الله در سوریه را متصور نیستند اما « از شمال و جنوب چشم بر نمی‌دارند ».

جروزالم پست می‌افزاید ، این رژیم در ماه‌های اکتبر و نوامبر در شمال اسراییل رزمایش‌های بزرگی برگزار کرده و قصد دارد در سال 2022 نسبت به سال 2020 تعداد رزمایش‌های خود را 50 درصد افزایش دهد , از سوی دیگر ، رژیم صهیونیستی پس از امضای توافقات عادی‌سازی با چند کشور عربی با ان‌ها رزمایش برگزار کرده است , این یادداشت می‌افزاید ، به این منظور ، رژیم صهیونیستی در رزمایش مشترک با امارات متحده عربی ، بحرین و امریکا در دریای سرخ شرکت کرد .

علاوه بر این ، جنگنده‌های این رژیم هنگام پرواز بمب افکن «b-1b» امریکا در منطقه نیز ان را اسکورت کردند , از سوی دیگر ، در رزمایش « پرچم ابی » سال جاری ، کشورهای ایتالیا ، المان ، انگلیس ، فرانسه ، هند ، یونان و امریکا این رژیم همراهی کردند , جروزالم پست می‌نویسد ، هم زمان با تلاش بی وقفه دیپلمات‌های رژیم صهیونیستی برای اثرگذاری بر امریکا ، انگلیس و فرانسه در مذاکرات هسته ای وین ، « بنی گانتز » وزیر جنگ این رژیم گفته است « بهترین سناریو » شامل توافقی است که علاوه بر برنامه هسته ای ، برنامه موشکی و حضور منطقه ای ایران را نیز در بر گیرد .

« نفتالی بنت » نخست وزیر رژیم صهیونیست هم مدعی شد : « اسراییل نگران است که ایران با کاهش تحریم‌ها در مذاکرات مجدد هسته ای با قدرت‌های جهانی از پول باداورده ای برخوردار شود ، اما به اندازه کافی پروژه‌های دارای پتانسیل ساخت بمب را متوقف نکند », ریچارد هاس : بعید است مذاکرات وین به موفقیت برسد ریچارد هاس ، رییس اندیشکده امریکایی « شورای روابط خارجی »، در پراجکت سیندیکیت نوشت : بسیاری از شروع دوباره‌ی مذاکرات در اواخر ماه جاری میان ایالات متحده و ایران در مورد برنامه هسته ای تهران استقبال خواهند کرد , با این حال ، بعید به نظر می‌رسد که مذاکرات موفق شود و ممکن است زمان ان فرا رسیده باشد که دیپلماسی رسمی با چیزی کمتر رسمی جایگزین شود .

در ادامه این مطلب امده است : مذاکرات بین ایران و ایالات متحده در مورد فعالیت‌های هسته ای ایران قرار است در 29 نوامبر از سر گرفته شود , اما در حالی که بسیاری از این پیشرفت استقبال خواهند کرد ، انها باید در نظر داشته باشند که مذاکرات بعید است به موفقیت برسد , حتی اگر توافقی به دست‌اید ، تلاش ایران برای برتری منطقه ای یا دستیابی به سلاح‌های هسته ای را حل نخواهد کرد .

اگر مذاکرات با شکست مواجه شود ، طی چند ماه به این نقطه می‌رسیم و اگر به موفقیت دست یابد ، در کمتر از یک دهه به این مرحله می‌رسیم که ایران برای تولید سلاح‌های هسته ای اقدام خواهد کرد , ایرانی که اجازه تولید سلاح هسته ای یا نزدیک شدن به چنین نقطه ای را داشته باشد یعنی بتواند به یک کشور استانه‌ی هسته ای تبدیل شود ، احتمالا در تلاش هایش برای شکل دادن به منطقه ان طور که خودش می‌خواهد ، تهاجمی تر عمل خواهد کرد , در عین حال ، ایران با تسلیحات هسته ای یا دارای ظرفیت تولید ان طی چند روز یا چند هفته ، می‌تواند یک یا چند همسایه خود از جمله عربستان سعودی ، مصر یا ترکیه را وادار کند که از این روش پیروی کنند .

این بدان معناست که با یک منطقه پر از درگیری روبرو خواهیم بود که دست همه‌ی طرف‌ها روی ماشه است , شاید حالا وقت جایگزینی دیپلماسی رسمی با چیزی کمتر رسمی است , ان را می‌توان دیپلماسی ضمنی یا کنترل تسلیحات بدون توافق نامید .

در این چارچوب ، ایالات متحده و سایر دولت‌های مربوط از جمله اسراییل ، محدودیت‌های تحمل خود را در مورد ظرفیت هسته ای ایران به اطلاع تهران خواهند رساند , اگر ایران از این خطوط قرمز کمی یا کیفی عبور کند ، بهای قابل توجهی را خواهد پرداخت , علاوه بر افزایش تحریم‌ها ، می‌توان انتظار حملات سایبری و نظامی متعارف به تاسیسات هسته ای و احتمالا اهدافی با ارزش اقتصادی و نظامی را داشت .

این دوره نیز بدون ریسک و هزینه نخواهد بود , هیچ تضمینی برای موفقیت چنین حملاتی وجود ندارد , با توجه به اینکه ایران می‌تواند برای محافظت از عناصر مهم برنامه هسته ای خود و بازسازی انها در صورت لزوم ، تمام تلاش خود را انجام دهد .

ایران همچنین این گزینه را خواهد داشت که با طیف وسیعی از ابزارها این حملات را علیه اهدافی که خودش در منطقه و جهان انتخاب کرده است ، تلافی کند , همه اینها به معنای انتخاب‌های دشوار برای ایالات متحده است , بایدن و جانشینان او ممکن است ناچار به مشارکت یا چشم پوشی از حملات علیه ایران باشند .

انها همچنین ممکن است نیاز داشته باشند که متعهد شوند ، ایالات متحده در برابر هرگونه تهدید یا استفاده از سلاح هسته ای ایران ، این اقدام را تلافی خواهد کرد , همان طور که واشنگتن برای متحدانش در اروپا و اسیا علیه روسیه و چین این تضمین را ارائه داده است , ترامپ و بایدن هر دو تمایل خود را برای کاهش دخالت نظامی امریکا در خاورمیانه به صراحت اعلام کرده‌اند .

اما با وجود ایران در منطقه ، رسیدن به این هدف بعید به نظر می‌رسد , ترکیب تیم جدید مذاکره کننده ایران نشانه جدیت تهران در مذاکرات است نزار عبود تحلیلگر مسایل بین‌المللی در امریکا اظهارداشت : ترکیب تیم مذاکره کننده ایران نشانه جدیت تهران در مذاکرات وین است , " نزار عبود " به خبرنگار ایرنا گفت : برای ایران ، که به خوبی از محدودیت‌های تیم بایدن در ارائه پیشنهادات با خبر است ، دنبال کردن همه مسیرها برای لغو تحریم‌ها اهمیت دارد .

این تحلیلگر مسایل بین‌المللی در نیویورک افزود : ایت الله ابراهیم رییسی رییس جمهوری ایران ، فعالانه به دنبال دستیابی به پیروزی از یک موضع قوی است , نزار عبود معتقد است امریکا علاقه مند به مذاکرات مستقیم با ایران است زیرا انها می‌خواهند به دستاوردی حتی کوچک دست یابند , وی اضافه کرد : امریکایی‌ها معتقدند موفقیت کامل ممکن است در این دور مذاکرات بدست نیاید اما مذاکرات رو در رو اجازه می‌دهد تا امتیازاتی به هر یک از طرفین داده شود در حالی که در چارچوب 1+4 به دلیل ملاحظات داخلی نمی‌توان چنین امتیازاتی را داد .

این تحلیلگر مسایل منطقه ای و بین‌المللی همچنین اظهار داشت : دولت بایدن قادر نیست یا نمی‌خواهد در راستای خواسته‌های ایران چیزی پیشنهاد دهد زیرا انها از پیروزی در انتخابات میان دوره ای سال اینده اطمینان ندارند و ممکن است اکثریت را در کنگره از دست بدهند , امکان توافق هست شبکه خبری امریکایی « سی ان ان » روز یکشنبه در گزارشی به رغم ادعاهای رسانه ای در خصوص کم بودن احتمال موفقیت مذاکرات وین ، به نقل از چند مقام اگاه اعلام کرد که هنوز زمان برای رسیدن به یک توافق با ایران وجود دارد , چند دیپلمات اروپایی به سی ان ان گفتند که هنوز زمان برای رسیدن به یک توافق با ایران وجود دارد ، اما به طور محتمل این زمان تا خاتمه سال اتی میلادی خاتمه خواهد یافت .

به گفته این دیپلمات‌ها ، در این برهه هنوز طرح ثانویه ای وجود ندارد , هشدار به دولت امریکا درباره حصول توافق ضعیف به بایدن شورای سردبیری روزنامه « وال استریت ژورنال » در یادداشتی تند علیه مواضع دولت دموکرات جو بایدن ، به این دولت درباره حصول توافق ضعیف با ایران هشدار داد , در فاصله کمتر از یک روز به اغاز مذاکرات وین با حضور مستقیم نمایندگان ایران و گروه 1+4 و حضور غیر مستقیم امریکا ، یک رسانه جمهوری خواه از « تحقیر » این کشور توسط ایران سخن گفته است .

یادداشت شورای سردبیری روزنامه « وال استریت ژورنال » تحت این عنوان منتشر شده است : « ایران شماره هسته ای بایدن را دارد », در ابتدای این یادداشت امده است : « مذاکرات هسته ای ایران روز دوشنبه در اتریش از سرگرفته شد و به نظر می‌رسد که بدبینی ، قاعده امروز باشد , ایران از دادن امتیازات سر باز می‌زند در حالی که ایالات متحده این سیگنال را دارد نشان می‌دهد که شاید صبرش حدی دارد ، اما تمایل دولت بایدن برای یک توافق ( با ایران ) را دستکم نگیرید ، هر توافقی را ».

بر اساس این گزارش ، « برای ماه‌ها است که دولت بایدن در حال التماس از ایران برای بازگشت به میز ( مذاکرات ) بوده است ، البته میزی که ایالات متحده به معنای واقعی کلمه حتی در ان حضور هم نخواهد داشت , ایران مذاکره مستقیم با ایالات متحده را رد می‌کند در نتیجه مذاکره کنندگان امریکایی باید از طریق واسطه‌های اروپایی کار کنند , به نظر می‌رسد که این تحقیر عامدانه ایالات متحده ( توسط ایران ) باعث انصراف ( واشنگتن ) نشده است ».

در این یادداشت علیه مواضع و عملکرد ایران در قبال کاهش تعهدات برجامی خود بعد از نقض عهد مکرر طرف‌های غربی این توافق و همچنین روابط تهران با اژانس بین‌المللی انرژی اتمی موضع‌گیری شده و اتهام زنی‌های ضد ایرانی غرب و متحدانش تکرار شده است , شورای سردبیری وال استریت ژورنال به بخشی از اظهارات رافائل گروسی درباره محدودیت‌های اعمالی علیه بازرسان اژانس بین‌المللی در ایران اشاره کرد و ادعا کرد که امریکا و متحدان اروپایی اقدامی برای اعمال فشار بر ایران در این زمینه انجام نداده‌اند , انها سپس نوشتند : « انها ( واشنگتن و متحدان اروپایی ) امیدوار هستند که مذاکرات ( وین ) شاید با انگیزه رفع تحریم‌ها نتایجی داشته باشد .

دیپلمات‌های ایرانی در حال ارائه این درخواست هستند که هر توافقی بعد از تصدی ریاست جمهوری جو بایدن پابرجا بماند و انها به هیچ چیزی فراتر از بازگشت به توافق سال 2015 حاصل شده با دولت رییس جمهور اوباما متعهد نخواهند شد », به ادعای این رسانه نزدیک به جمهوری خواهان ، توافق سال 2015 اوباما با ایران ( برجام ) مسیر این کشور را برای حرکت به سمت سلاح اتمی هموار و بازرسی‌های محدودیتی در قبال ایران اعمال می‌کند و « به همین دلیل دونالد ترامپ در سال 2018 از ان خارج شد », سردبیران وال استریت ژورنال با اشاره به ایده مطرح شده در رسانه‌های غربی درباره احتمال توافق موقت دولت بایدن با ایران در مذاکرات وین ، از حرکت واشنگتن در این مسیر به شدت انتقاد کردند .

انها در ادامه ادعای بی اساس واشنگتن ، تل اویو و برخی متحدانشان را درباره ماهیت برنامه هسته ای ایران را تکرار کردند و مدعی شدند که ایران ، شاید امتیازاتی برای دریافت رفع تحریم‌ها بدهد اما « انها به مخفی کردن توسعه اتمی شان از چشم بازرسان ادامه خواهند داد », به ادعای نویسندگان ، « چین اکنون به صورت علنی در حال خرید نفت ایران و بی اعتنایی به تحریم‌های ایالات متحده است و به نظر می‌رسد که ایالات متحده هم اهمیتی به این موضوع نمی‌دهد », به ادعای این رسانه جمهوری خواه ، ایران حمایت‌های خود از « حملات تروریستی در منطقه » را تشدید کرده و مقام‌های ایالات متحده می‌گویند که ایران مسئول حمله پهپادی ماه گذشته به یک پایگاه نظامی ایالات متحده در سوریه بوده است .

در پایان این یادداشت امده است : « همه اینها نشان می‌دهد که همه التماس‌های تیم بایدن تنها باعث مصمم تر شدن ایران برای تقاضا کردن برای توافقی شده باشد که حتی از توافق اقای اوباما هم ضعیف تر است , چنین توافقی باعث اطمینان بخشی دوباره به هیچکس به غیر از تهران نخواهد شد »,.
وین تهران ایران سوریه شمال اسراییل دریای سرخ ایتالیا المان انگلیس فرانسه هند یونان امریکا عربستان سعودی مصر ترکیه ایالات متحده اروپا اسیا خاورمیانه نیویورک اتریش تل اویو ایران امریکا خبرگزاری اریا گاردین دولت جدید ایران ایالات متحده بریتانیا سازمان ملل اژانس بین المللی انرژی اتمی وین ایرانی اسراییل حزب الله رژیم صهیونیستی ارتش رژیم صهیونیستی امارات متحده عربی بحرین انگلیس فرانسه واشنگتن روسیه چین تهران تیم بایدن امریکایی دولت بایدن شبکه خبری امریکایی سی اروپایی دولت امریکا شورای سردبیری روزنامه وال استریت ژورنال دولت دموکرات شورای سردبیری وال استریت ژورنال جمهوری خواهان جمهوری خواه جو بایدن بایدن رابرت مالی رافائل گروسی نفتالی بنت عمر کرمی جروزالم بنی گانتز ریچارد هاس ترامپ نزار عبود ایت الله ابراهیم رییسی اوباما دونالد ترامپ اقای اوباما رییس تیم مذاکره کننده امریکا مدیرکل اژانس بین المللی انرژی اتمی نخست وزیر اسراییل عضو سابق انستیتوی واشنگتن وزیر جنگ این رژیم نخست وزیر رژیم صهیونیست رییس اندیشکده امریکایی شورای روابط خارجی خبرنگار ایرنا رییس جمهوری ایران ریاست جمهوری رییس جمهور