استحاله پوپولیسم

۱۴۰۰/۰۶/۲۴ ۱۴:۱۱:۴۱


مجله ی 419 - رولت روسی اخبار بین‌الملل ( سیاست ) تاریخ انتشار : شنبه 30 مرداد 1400 2021-08-28t09:00:40z استحاله پوپولیسم چه شد که سیاستمدار از مردم جا ماند ؟ نیلوفر حامدی : عوام گرایی یا تبیین ادبیات سیاسی بر اساس انچه مردم احتمالا از ان لذت ببرند ، همان رویکردی است که می‌توان به زبان ساده از پوپولیسم تعریف کرد , گرایشی که همواره در کشورهای مختلف وجود داشته و همین گرایش با پیدایش بحران‌های اقتصادی و سیاسی و نیز خلا ناشی از تحولات ساختاری اقتصادی و سیاسی در سطح جهان شدت گرفته است , انچنان که می‌گویند در المان قبل از جنگ جهانی دوم ، وجود بحران اقتصادی و فقدان برنامه عملی سیاسی و اقتصادی احزاب سیاسی در حل بحران ، موجب پیدایش نازیسم که تبلیغات انتخاباتی خود را بر اساس شعارهای پوپولیستی قرار داده بود ، شد .

اگرچه ایین و سنت سیاسی پوپولیستی ، در هر کشوری شکل ویژه ای داشته است , در نهضت‌های پوپولیستی ، معمولا ائتلافی اشکار یا ضمنی ، میان طبقات مختلف با منافع متفاوت و گاه متعارض برقرار می‌شود , تداخل قشرهای گوناگون در این نهضت‌ها ، به طور عمده ناشی از عدم تشکل طبقاتی و نبود مرزبندی روشن طبقاتی است .

پوپولیسم دارای مشخصات عوام فریبی ، تعصب ، تکیه بر توده‌های محروم ، نداشتن ایدئولوژی مشخص ، بورژوایی بودن و عناصری از ضدیت با امپریالیسم و ملی گرایی است , توسعه خواهی و پروبال دادن به نیروهای وابسته به بازار داخلی و گاه ازادی‌های سندیکایی و دموکراتیک از خصلت‌های عمده دوران پوپولیسم است , « علی سرزعیم » در کتاب پوپولیسم ایرانی در تلاشی مختصر ، خودانگیخته و مناقشه برانگیز به دوران ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد پرداخته است .

دولتمردی که به گواه بسیاری ید طولایی در سواری گرفتن از پوپولیسم داشته است , این اقتصاددان در این کتاب نگاهی دارد به اینکه در ان دوران کشور از درامد نفتی سرشاری برخوردار بود ، ولی هزینه کرد این منابع هنگفت اثر قابل قبولی در توسعه ایران بر جا نگذاشت , از نظر شاخص‌های اقتصاد کلان ، یعنی رشد و تورم ، اقای احمدی‌نژاد کشور را در بهترین شرایط تحویل گرفت و در بدترین شرایط تحویل داد .

حال این سوال مطرح است که چرا چنین ادعایی وجود دارد و شواهد ان چیست ؟ سوال مهم تر این است که چرا اقدامات صورت گرفته نتوانست محصول توسعه را به همراه اورد , به نظر می‌رسد که چارچوب نظری پوپولیسم چارچوب مناسبی باشد که تا حد زیادی به عرضه چارچوبی ساده ، منسجم و قابل فهم برای تحلیل ان دوران کمک می‌کند , حالا البته دو دوره ریاست جمهوری از ان روزهای احمدی‌نژاد گذشته ، حسن روحانی هم از پاستور خارج شده و نوبت به ابراهیم رییسی رسیده است .

با وجود این ، هنوز سمبه پوپولیسم پرزور و با توانی بالا در حال قدرت نمایی است , از اوردن پول نفت بر سر سفره‌های مردم تا یارانه‌های چند ده هزارتومانی که دردی از سفره‌های کم بار شده مردم دوا نکرد , این اظهارات در سال‌های اخیر سمت و سوی جدیدی نیز پیدا کرده است .

ایده ای وجود دارد که معتقد است جلب افراد کم سواد در بدنه سیاست کشور و پس زدن افراد تحصیل کرده سبب شده تا شکاف بین حکومت و ملت تشدید شود و مردم از سیاسیون پیشی بگیرند , این موضوعی است که در این پرونده مورد بررسی قرار می‌گیرد ,.