گزارش بلومبرگ ؛ احتمال شیعه ستیزی و تبعات اقتصادی و امنیتی برای ایران در صورت قدرت گرفتن طالبان

۱۴۰۰/۰۴/۲۸ ۱۴:۴۰:۰۴


به گزارش ردنا ( ادیان نیوز )، سایت خبری - تحلیلی بلومبرگ عقیده دارد که شاید شکست تحقیرامیر امریکا و خروج این کشور از افغانستان برای جمهوری اسلامی ایران یک پیروزی اشکار و البته یک اتفاق خوشحال کننده باشد ؛ ولی این اتفاق ایرانی‌ها را با خطرات مهمی مانند افزایش سیل پناهندگان و اوارگان و هم چنین افزایش قاچاق مواد مخدر و تروریسم نیز مواجه خواهد کرد , در این میان در کنار این خطرات باید به احتمالاتی چون ضرر و زیان مالی و تجاری ، افزایش شیعه ستیزی و البته به خطر افتادن خط اهن ایران به افغانستان نیز اشاره کرد که ممکن است در صورت قدرت گرفتن طالبان پیش‌اید , گزارش بلومبرگ با اشاره به اشتباه محاسباتی ضرب المثل « دشمن دشمن ما دوست ماست » اغاز می‌شود - که ظاهرا همیشه هم درست نیست و گاهی اوقات نه تنها دشمن یک دشمن دوست نمی‌شود ، که حتی گاهی می‌توان ان را یک دشمن بزرگ تر هم نامید .

این همان اتفاقی است که اخیرا در افغانستان برای جمهوری اسلامی ایران رخ داده است , جایی که ایران خروج نیروهای امریکایی از افغانستان را شکست تحقیرامیز بزرگ‌ترین دشمن‌اش می‌داند - و بابت این اتفاق به شدت خوشحال است , با این حال این احتمال هم وجود دارد که شبه نظامیان طالبان با استفاده از خلاء خروج امریکا از افغانستان کنترل این کشور را به دست بگیرند - که اگر این اتفاق رخ دهد ، به واسطه سابقه این گروه ، رفتارشان با مردم افغانستان و البته موضع خصمانه شان در قبال جمهوری اسلامی ایران تبعات نگران کننده ای در انتظار است .

نویسنده بلومبرگ با اشاره به « بهبود و افزایش ارتباط دیپلماتیک ایران با طالبان » یاداوری می‌کند که این امر البته رابطه مناسب طرفین در ماه‌ها و سال‌های اینده را تضمین نمی‌کند - و این یعنی ابراهیم رییسی ، رییس جمهوری منتخب ایران علاوه بر بیم و امیدهایی چون احیای برجام و البته تسکین اوضاع اقتصادی ایران ، باید به فکر مقابله با خطرات جدیدی در مرزهای شرقی کشور نیز باشد , در ادامه ، نویسنده بلومبرگ به تبعات گاه ناگزیر قدرت گرفتن طالبان در افغانستان اشاره می‌کند : یک گروه شبه نظامی که با این که ممکن است کمترین علاقه ای به چالش با جمهوری اسلامی ایران نداشته باشد ، اما پیروزی‌اش در جنگ داخلی افغانستان بی تردید دشواری هایی را برای ایران موجب خواهد شد - که از جمله این دشواری‌ها می‌توان به افزایش قاچاق مواد مخدر ، انسان و نیز فعالیت‌های تروریستی اشاره کرد و البته امواج جدیدی از اوارگان و پناهجویان افغان که از دست طالبان به سوی مرز 900 کیلومتری ایران حرکت خواهند کرد , به عقیده نویسنده بلومبرگ جنگ داخلی افغانستان و پیروزی طالبان برای تجارت خارجی و ترانزیت کالا از ایران به افغانستان و بالعکس نیز می‌تواند مخاطره امیز باشد .

در این میان پروژه بلندپروازانه اتصال راه اهن ایران به خطوط داخلی افغانستان نیز قطعا از چالش و خطر در امان نخواهد ماند , گزارش بلومبرگ در ادامه با اشاره به اخبار نگران کننده ای که از مناطق مرزی ایران و افغانستان ( به خصوص گذرگاه مرزی « اسلام قلعه » که دروازه ورود به هرات است ) شنیده می‌شود ، ماجرای قتل دیپلمات‌ها و خبرنگاران ایرانی در کنسولگری بزرگ ایران را یاداوری می‌کند - که در سال 1988 جمهوری اسلامی ایران را تا استانه حمله به شبه نظامیان متحد طالبان کشاند , اتفاقی که البته در نهایت به دلیل خویشتن داری ایران رخ نداد ، اما باعث شد طرفین تا زمان حمله امریکا به افغانستان به تلافی حادثه 11 سپتامبر رابطه ای خصمانه داشته باشند .

در ادامه گزارش ریشه‌های مذهبی مواضع خصمانه طالبان علیه ایران مرور شده است : طالبان که متعلق به یکی از نحله‌های سنی اسلام است ، سابقه خوبی در هم زیستی با ایران شیعی و حتی شیعیان خود افغانستان ندارد , این گروه وقتی قدرت را در دست داشتند ، به طور وحشیانه ای با شیعیان افغانستان رفتار می‌کردند , البته چند وقتی است که ادعا می‌کنند تغییر کرده‌اند و به خصوص از نظر مدارا با شیعیان و دیگر اقلیت‌ها مثل سابق نیستند ، اما حملات هفته‌های اخیر گروه‌های تروریستی مورد حمایت طالبان علیه اهداف شیعه چیز دیگری می‌گوید - و نشان از این دارد که نگرانی ایران بابت تندروی و افراط‌گری طالبان چندان هم بیراه نیست .

نگرانی دیگر ایران درباره وابستگی مالی طالبان به درامد حاصل از قاچاق مواد مخدر است , بلومبرگ می‌نویسد که رهبران طالبان می‌دانند بهترین و نزدیک‌ترین راه برای انتقال تریاک افغانستان به بازارهای غربی از ایران می‌گذرد , ان‌ها کاری هم به این موضوع ندارند که ممکن است در طول این مسیر درصدی از این مواد مخدر صادراتی از پشت کامیون‌ها و تریلی‌ها بیرون بیفتند و جمعیت جوان ایران را الوده کنند .

در حقیقت از نظر طالبان این مشکل ان‌ها نیست که ایران با معضل اعتیاد درگیر است و البته یکی از بالاترین امارهای هزینه‌ها را در امر مبارزه با مواد مخدر صرف می‌کند , این یعنی که قدرت گرفتن طالبان از این نظر برای ایران به شدت نگران کننده است , به ویژه که این کشور می‌داند بعد از تسلط طالبان بر افغانستان قطعا ترانزیت مواد مخدر از افغانستان به اروپا افزایش خواهد یافت .

چرا که شبه نظامیان طالبان برای خرید اسلحه به صادرات تریاک نیازمندند و روی این موضوع به عنوان منبع اصلی کسب درامد حساب می‌کنند , دشواری دیگری که ایران بعد از قدرت گرفتن طالبان با ان دست و پنجه نرم خواهد کرد ، به موضوع اوارگان و پناهجویان برمی‌گردد , همین حالا ، بدون اضافه شدن معضل طالبان نیز ایران میزبان بیش از 750 هزار مهاجر قانونی و البته حدود 2 میلیون مهاجر غیرقانونی افغانستانی است .

شدت گرفتن جنگ داخلی و برخوردهای خون بار بین طالبان و دولت افغانستان در ماه‌های اینده ، بی تردید شمار مهاجران افغان را افزایش خواهد داد و مشکلات ایران را در این زمینه بیشتر خواهد کرد , دیگر موضوع نگران کننده از نظر ایران مساله تروریسم است , به هر حال طالبان نزدیکی فکری و ایدئولوژیک زیادی با بسیاری از گروه‌های تروریستی افراط‌گرا دارد و بسیاری از این گروه‌های هم پیمان مانند داعش و القاعده نیز ایران را جزو دشمنان خود می‌دانند .

حالا با این پیش فرض که این گروه‌های تروریستی بعد از خروج امریکا از منطقه به دنبال اهدافی جدید خواهند بود ، این مساله که ایران در قیاس با چین و روسیه نزدیک‌ترین هدف به افغانستان قلمداد می‌شود ، می‌تواند برای جمهوری اسلامی ایران نگران کننده باشد , به ویژه که برای این کشور ، افغانستان ضعیف‌ترین حلقه زنجیر محور مقاومت است و ایران به رغم تجهیز شماری از افغان‌های پناهجو برای جنگیدن در سوریه ، در داخل افغانستان متحدانی در حد حزب الله لبنان ، حوثی‌های یمن و یا حشدالشعبی عراق ندارد , به این دلایل می‌تواند باشد که به رغم میزبانی هفته گذشته تهران از گروهی از رهبران طالبان ، اما ، ایرانی‌ها به خوبی می‌دانند که با یک دشمن قدیمی مواجه‌اند و تعارف‌ها و لبخندها احتمالا چندان بادوام نخواهند بود .

.