منبع : روزنامه ایران

۱۴۰۰/۰۹/۰۹ ۰۷:۱۸:۱۰

تهران - ایرنا - روزنامه ایران در مطلبی نوشت : 26 ابان سال جاری نقشه راهی ازسوی وزیر امور اقتصادی و دارایی رونمایی شد ؛ نقشه ای که بناست با اجرای ان در دوسال اتی ضمن دستیابی به رشد اقتصادی پایدار ، نرخ تورم نیز مهار شود .



شماری از اقتصاددان در گفت وگو با روزنامه ایران ، نقشه راه رشد غیرتورمی را ارزیابی کردند : 26 ابان سال جاری نقشه راهی ازسوی وزیر امور اقتصادی و دارایی رونمایی شد که در محافل اقتصادی ودر میان صاحبنظران بعنوان « نقشه راه رشد غیرتورمی » ازان یاد می‌شود ؛ نقشه ای که بناست با اجرای ان در دوسال اتی ضمن دستیابی به رشد اقتصادی پایدار ، نرخ تورم نیز مهار شود , احسان خاندوزی با ارائه این نقشه در صفحه شخصی خود در فضای مجازی نوشت : « پس از دو ماه همفکری با کارشناسان ، وزارت اقتصاد از کلیت نقشه راه دو سال اتی برای رونق تولید همزمان با کاهش تورم ، رونمایی کرد ,» سید محمدهادی سبحانیان ، معاون وزیرامور اقتصادی و دارایی چند روز پیش با حضور در شبکه خبر هدف از طراحی چنین نقشه ای را هماهنگی سیاست‌های اقتصادی دولت و پاسخ به مطالبات فعالان اقتصادی اعلام کرد و گفت : « شرایط اقتصادی در اغاز کار دولت سیزدهم مناسب نبود .

رشد اقتصادی در دهه گذشته صفر و نرخ تورم زیاد بوده و در نتیجه وضعیت معیشت مردم هم مناسب نبوده است , در این نقشه راه برای اقتصاد کشور چهارچوبی تعیین شده است , نقاط ضعف اقتصادی دولت‌های قبلی عدم هماهنگی و انسجام در سیاستگذاری‌ها بوده است .

در این مرحله به تعیین چهارچوب پرداخته شده است تا به سمت رشد پایدار و سرمایه‌گذاری در تولید قدم برداشته شود , اتخاذ سیاست‌های مالی و پولی متناسب با کاهش تورم خواهد بود », او معتقد است که تدوین این نقشه راه از مسیر انضباط بخشی به نظام بانکی و نظام بودجه ای کشور و مسیر سوم کنترل ناترازی‌های حوزه ارزی می‌گذرد .

در نهایت پس از گذشت پنج روز از اعلام کلیات طرح دیروز متن کامل منتشر شد که به راهکارهایی برای مهار پایدار تورم ، رفع ناترازی بودجه ، رشدافرینی و رونق تولید ، تامین مالی پروژه‌های پیشران و انضباط بخشی به خلق پول بانکی در دوره‌های کوتاه مدت ، میان مدت و بلند مدت پرداخته شده است , ما نیز در « ایران » ضمن ارزیابی جزییات طرح با متخصصان امر گفت وگو کردیم و از انها درباره ضرورت تعیین چنین نقشه ای و چگونگی اجرای کارامد ان پرسیدیم که در ادامه می‌خوانید , تدوین نقشه راه ، در اوایل کار دولت اتفاق مثبتی است البرت بغزیان عضو هیات علمی دانشگاه تهران نمی توان از دولت سیزدهم انتظار معجزه در کاهش نرخ تورم داشت ، چرا که دولت فعلی به دلیل تحریم‌های بسیار سختی که از سال 97 کشور با ان مواجه شده با چالش‌های متعددی روبه رو است .

اما قطعا تدوین نقشه راه رشد غیرتورمی ، اتفاق خوب و مثبتی است که در اوایل کار دولت رییسی رقم خورد , تدوین چنین برنامه ای دور از انتظار نبود چرا که این دولت قول داده است که مشکلات معیشتی مردم را با وجود تحریم‌ها حل کند , در نقشه راه تدوین شده که بدرستی به مسائل و چالش‌های اقتصادی پرداخته شده اگر هر کدام از موارد بدرستی و صددرصدی اجرا شود ، برای کشور یک برد محسوب می‌شود .

اگر دولت سیزدهم در مهار نوسان ارز یا انعقاد پیمان‌های پولی دو جانبه یا چند جانبه به موفقیت برسد خیلی از مشکلات کشور حل خواهد شد , اما قبل از انکه به این سمت برویم ضرورت دارد که دولت سیزدهم این سوال را بپرسد که چرا این مشکلات ایجاد شده است ؟ در این صورت می‌توان به نتایج بهتر و دقیق تر در حل چالش‌ها رسید , از سویی طبق نقشه راه تدوین شده قرار است بودجه کشور انقباضی تنظیم شود ، حال این سوال مطرح است که چرا دولت گذشته بودجه را انبساطی اماده کرد ؟ و چرا به صورت واقعی انقباضی نشد ؟ دولت گذشته عنوان می‌کرد که قرار بود در بودجه 20 درصد رشد اعمال می‌شد اما برای مدیریت هزینه و تدوین بودجه انقباضی ، تنها 10 درصد عدد بودجه رشد داشته است ، قاعدتا چنین بودجه ای انقباضی نیست .

حال دولت سیزدهم در برنامه خود تاکید کرده است که می‌خواهد به صورت واقعی بودجه را انقباضی تدوین کند , وقتی دولت بودجه را بخوبی و واقعی تنظیم نکند ، کسری بودجه پدید می‌اید و همین امر سبب افزایش نرخ تورم می‌شود و این همان موضوعی است که از دولت گذشته به دولت سیزدهم به ارث رسیده است , قاعدتا زمانی یک برنامه موفق اجرا می‌شود که تمام دستگاه‌ها همکاری کنند و خود را مسئول بدانند .

بدین جهت اگر تمام بخش‌های اقتصادی در راستای نقشه راه رشد غیرتورمی حرکت کنند به طور قطع نتیجه مطلوب به دست می‌اید و می‌توان اقتصاد کشور را از مشکلات سال‌های گذشته که بخش قابل توجه ان از دو سال پیش ظهور پیدا کرده ، رها شد , نقشه راه رشد غیرتورمی ، به اقتصاد کشور کمک می‌کند مرتضی عزتی عضو هیات علمی پژوهشکده اقتصاد ، دانشگاه تربیت مدرس روز گذشته از نقشه راه رشد غیرتورمی دولت رونمایی شد ، در این نقشه راه که رونق تولید همزمان با کاهش تورم دیده شده به برنامه‌های کوتاه مدت و میان مدت پرداخته شده است , همه مواردی که در نقشه راه رشد غیرتورمی دولت سیزدهم وجود دارد برای اقتصاد کشور بسیار خوب است و می‌تواند کمک کننده باشد .

اقتصاد ایران به چنین نقشه راهی نیاز داشت چرا که بر مبنای ان می‌توان تصمیم‌های درست و اصولی گرفت , اما یکی از نکاتی که بسیار اهمیت دارد و امیدوارم دولت سیزدهم به این سمت برود ، انضباط مالی است ؛ جدا شدن بودجه از انتشار پول و جلوگیری از خلق نقدینگی یکی از موضوعاتی است که دولت سیزدهم باید در دستور کار خود قرار دهد , دولت‌های گذشته چنین راه و روشی را انتخاب کردند و همین امر موجب شد تا افزایش نرخ تورم ، سرعت بیشتری بگیرد .

نکته دیگری که توجه به ان ضرورت دارد ، حرکت به سمت رفع تحریم‌ها است , در نقشه راه به راه‌های دور زدن تحریم چون تهاتر نفت ، استفاده از دیپلماسی فعال جهت وصول منابع بلوکه شده ارزی و انعقاد پیمان‌های پولی دو یا چندجانبه اشاره شده است , این موارد نیمی از مشکلات را حل می‌کند و می‌تواند وضعیت اقتصادی کشور را بهبود ببخشد اما برای انکه مشکلات را به صفر برسانیم کافی نیست ؛ از این رو یکی از مهم‌ترین عوامل که باعث رشد تورم شده ، تحریم‌های ظالمانه است .

اگر بدون انکه امتیازی دهیم با جدیت مذاکرات دنبال شود ، با سرعت بیشتری می‌توان مشکلات را حل کرد , اما به فرض اینکه تحریم‌ها باقی بماند ، اجرای هر بند از نقشه راه رشد غیر تورمی می‌تواند برای حل چالش‌های اقتصادی کشور بسیار اثرگذار باشد , در این میان یک توصیه جدی وجود دارد که در گذشته به ان توجه نشده : ثبات تصمیم‌های سیاسی و اقتصادی .

اگر مردم ، فعالان اقتصادی و تولیدکنندگان به این باور و یقین برسند که دولت سیزدهم سیاست مشخص در مباحث اقتصادی و سیاسی دارد ، دیگر نگران بی ثباتی نیستند و به صورت بلندمدت در مورد فعالیت‌های خود برنامه ریزی می‌کنند , تاکید می‌کنم اگر تحریم‌ها باقی بماند ، برای تحقق رشد پایدار اقتصادی و فاصله گرفتن از تورم دورقمی ، باید به تولید بیش از گذشته توجه کرد , دولت رییسی ، اقتصاد را قابل پیش بینی می‌کند علی قنبری استاد اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس نقشه راه رشد غیرتورمی ، ویژگی‌های متعددی دارد که دولت سیزدهم به صورت کارشناسی و دقیق تدوین کرده است و لذا اجرای این نقشه ، می‌تواند بخش قابل توجهی از چالش‌های موجود را برطرف کند و اقتصاد ایران را به سمت ثبات که به شدت نیاز داریم ، ببرد .

چند سالی است که در حوزه‌های مختلف و بخصوص قیمت کالاها هیچ ثبات قیمتی وجود ندارد و مردم طی چند سال اخیر شاهد کوچک شدن سفره‌های خود بودند , با نقشه راه تدوین شده که به نظر می‌رسد واقع بینانه طراحی شده می‌توان از مشکلات عبور کرد , یکی از ویژگی‌های بارز نقشه راه ، توجه به تولید است .

رفع موانع کسب و کار و افزایش پیش بینی پذیری اقتصاد دو موضوع کلیدی است که تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی بارها به ان اشاره داشتند و طی سال‌های گذشته نتوانستند به خواسته بحق خود برسند , از این رو و با توجه به نقشه راه می‌توان امید داشت که دولت سیزدهم به تولید بهای بیشتری خواهد داد و دیگر اجازه نمی‌دهد که ریسک سرمایه‌گذاری و فعالیت تولیدی در کشور بیشتر شود , مبحث دیگری که در دولت سیزدهم و در قالب نقشه راه مورد توجه قرار گرفته و پیش از این به ان پرداخته نمی‌شد ، کاهش مصارف بودجه با هدف انضباط بخشی به بودجه ، کاهش هزینه در مراکز عمده مصرف و ساماندهی درامد و هزینه شرکت‌های دولتی است و در این میان افزایش منابع بودجه بنا شده از طریق پایه‌های مالیاتی ، اصلاح نظام مالیاتی و ساماندهی معافیت‌های مالیاتی دنبال شود ؛ این موارد کمک خواهد کرد که تا حدودی از ناترازی بودجه کاسته شود .

چند سالی است که می‌گویم باید از تجربه موفق سایر کشورها در مباحث مالی و بودجه ای استفاده کرد ؛ وقتی می‌گویم که دولت باید بودجه واقعی تنظیم کند ، برای این است که کشور با کسری بودجه مواجه نشود , سال گذشته در مورد کسری بودجه تذکر داده شد ولی متاسفانه به ان توجه نشد , نقشه راه مکتوب شده را به فال نیک می‌گیریم و امیدواریم که تمام بخش‌های اقتصادی با هدایت معاون اول رییس جمهور بتوانند به وظایف خود عمل کنند و هیچ وزارتخانه ای خود را جدا از سایر وزارتخانه‌های اقتصادی نداند .

اگر وزرا هماهنگی لازم نداشته باشند ، بدنه ان نیز در برابر تغییر مقاومت خواهند کرد و عملا نتیجه مثبتی عاید کشور نمی‌شود , در سال‌های گذشته برنامه‌های مختلفی تدوین و ابلاغ شد ولی بخش قابل توجهی از برنامه‌ها ارمان گرایانه بود , نقشه راهی که نیازمند همکاری وزارتخانه‌های اقتصادی است علی مزیکی استاد دانشگاه یکی از اقدام هایی که روز گذشته کابینه دولت رییسی انجام داد ، رونمایی از نقشه راه رشد غیرتورمی بود .

این برنامه 2 ساله ( کوتاه مدت - میان مدت ) ویژگی‌های متعددی دارد که اگر اجرایی شود ، می‌تواند اقتصاد ایران را از مشکلات فعلی رها کند و به سمتی ببرد که همه از دولت سیزدهم انتظار دارند , در این میان باید تاکید کرد که در مدت یک تا دو سال نمی‌توان تمام مشکلات و چالش‌های ایجاد شده را از صحنه اقتصادی کشور پاک کرد , برنامه تدوین شده به حوزه‌های مالیات ، بودجه ، تولید ، تسهیلات بانکی و سایر موارد توجه کرده است ولی برای انکه این برنامه موفقیت امیز باشد ، دو نکته دیگر باید در این موضوع دیده شود که اولین ان انعطاف پذیری در اجرای برنامه‌ها و دیگری جزیی‌نگری است .

اگر می‌خواهیم به صورت دقیق از مشکلات پدیدار شده در اقتصاد فاصله بگیریم ، باید تمام چالش‌ها به صورت جزء به جزء مورد بررسی قرار گیرد و این امر نیازمند ان است که تمام دستگاه‌های اقتصادی در استخراج مشکلات و اجرای انواع راه حل‌ها همکاری کنند , اگر برنامه‌ها منعطف و ریزبینانه باشد ، می‌توان ان تحولی را که دولت سیزدهم مدنظر قرار داده است ، محقق کرد , نقشه راه رشد غیرتورمی با نگاه ادامه تحریم‌ها تنظیم شده است وبنابراین اگر دستگاه دیپلماسی بتواند مذاکرات را به خوبی جلو ببرد ، می‌توان در مدت دو سال تا نتیجه بخش شدن مذاکرات و گفت وگوها ، ارامش را به بازار و تولید برگرداند .

در این برنامه به تولید نگاه خاص و ویژه شده است و اعتقاد دارم که اگر به تولید داخل و حل مشکلات این بخش توجه شود ، می‌توان از بحران‌ها به خوبی عبور کرد , دولت سیزدهم قصد دارد دو موضوع مهار پایدار تورم و رشدافرینی و رونق تولید را با هم جلو ببرد , لذا برای رسیدن به این امر ضرورت دارد که برنامه تدوین شده به درستی و دقیق اجرا شود .

در گذشته برنامه‌های متعدد و جامعی وجود داشته است اما بی توجهی و عمل نکردن به ان باعث شده مشکلات روزافزون شود , لذا برای انکه اقتصاد ایران به سمت ارامش برود باید به سمت اجرای واقعی برنامه‌ها و نقشه راه‌های تدوین شده رفت و تمام اعضای دولت بر اساس این برنامه‌ها برنامه ریزی کنند , در نقشه راه به ارائه راهکارهایی برای مهار پایدار تورم ، رفع ناترازی بودجه ، رشد افرینی و رونق تولید ، تامین مالی پروژه‌های پیشران و انضباط بخشی به خلق پول بانکی در دوره‌های کوتاه مدت و میان مدت پرداخته شده است .

تمام این برنامه‌ها و نگاه‌ها مناسب است و تنها دغدغه اجرا ان است که امیدواریم دولت سیزدهم به ان برسد و بتواند موضوعات عنوان شده در نقشه راه را عملیاتی کند ,.