باشگاه‌های بازیکن ساز گیلان در بوته فراموشی

۱۴۰۰/۰۷/۱۰ ۰۱:۴۲:۲۴

رشت - ایرنا - گیلان به دلیل برخورداری از بازیکنان شایسته ورزشی همواره یکی از قطب‌های برتر کشور بود اما مشکلاتی چون بی قاعدگی در تزریق منابع مالی ، فقدان زمین‌های خاکی مناسب و مربیان دلسوز امروز اکثر باشگاه‌های بازیکن ساز را نابود و یا در استانه فراموشی قرار داده است .



به گزارش خبرنگار ایرنا ، طی چند دهه اخیر تیم هایی همچون استقلال ، پرسپولیس ، سپاهان اصفهان ، فولاد خوزستان ، تراکتورسازی تبریز به دلیل سرمایه‌گذاری مناسب و همچنین جذب بازیکنان طراز اول ، در کسب عناوین قهرمانی لیگ برتر و سایر جام‌ها ، همواره در سطح اول فوتبال کشور قرار دارند و از طرفداران زیادی برخوردارند , بی شک یکی از دلایل موفقیت‌های این تیمهای صاحب نام ، حضور باشگاه‌های سازنده و بازیکن ساز است که این باشگاه‌ها در فوتبال کشور ما ید طولایی داشته اما در مقطع کنونی به خصوص در یکی دو دهه اخیر ، اکثر انها نابود و یا به بوته فراموشی سپرده شدند , تیمهایی نظیر نیروی زمینی ، دارایی ، وحدت ، شاهین ، بانک ملی ، ارارات و پاس از تیمهای بازیکن ساز پایتخت بودند و در چند سال اخیر نیز تیمهایی همچون سایپا و نفت تهران ، بازیکنان زیادی را پرورش دادند که سایر تیمها ، پس از مدتی از این بازیکنان سود بردند .

علاوه بر باشگاه‌های بازیکن ساز پایتخت ، باشگاه‌های زیادی در سایر استان‌ها وجود داشتند که بازیکنان ارزنده ای را تحویل جامعه فوتبال دادند که اکثر این بازیکنان پس از مطرح شدن ، به تیمهای معروف پایتخت و یا سایر تیمهای معروف کشور پیوستند , تیمهایی همچون استقلال اهواز ، فولاد خوزستان ، صنعت نفت ابادان ، برق شیراز ، فجر سپاسی شیراز ، ابومسلم خراسان ، شموشک نوشهر ، ماشین‌سازی تبریز ، استقلال رشت ، سپیدرود رشت ، ملوان بندرانزلی و سایر تیمهای شهرستانی که در این چند دهه ، بازیکنان زیادی را پرورش و به فوتبال کشور معرفی کردند , اما هم اینک اکثر قریب به اتفاق این تیمهای سازنده به جز چند تیم انگشت شمار که از منابع مالی مناسبی برخوردارند ، نام و نشانی در فوتبال ما ندارند و یا در لیگ‌های پایین به رقابت می‌پردازند و یا حتی نابود شدند که این امر باعث شده تا روند بازیکن‌سازی در تیمهای شهرستانی تا حدی متوقف و کمتر شود .

استان گیلان نیز که از دیرباز در فوتبال کشور حضور داشت ، باشگاه‌های سازنده ای داشت که این باشگاه‌ها توانستند بازیکنان ارزنده ای را به فوتبال کشور معرفی کنند و زمانی که لیگ کشور به صورت استانی انجام می‌شد ، گیلان همواره یکی از قطب‌های برتر کشور بود چون از بازیکنان شایسته ای برخوردار بود , غفور جهانی ، مرحوم سیروس قایقران کاپیتان اسبق تیم ملی فوتبال ، امید هرندی ، سیدعلی افتخاری ، سیدهادی طباطبایی ، محمد احمدزاده ، محمد حبیبی ، بهزاد داداش زاده ، جاوید جهانگیری ، محسن هوشنگی ، رسول حقدوست ، حمیدرضا منصوری ، محسن فروزان ، سیدجلال حسینی و سایر بازیکنان نمونه ای از بازیکنان گیلانی هستند که در تیمهای این استان پرورش یافته و به تیم ملی راه یافتند و هم اینک نیز شاهد حضور بازیکنانی همچون علیرضا جهانبخش ، سعید عزت اللهی و صادق محرمی سه بازیکن ارزنده گیلانی در تیم ملی فعلی فوتبال ایران هستیم که هر سه بازیکن در تیمهای گیلانی پرورش و هم اکنون به عنوان لژیونر در تیمهای خارجی حضور دارند , غفور جهانی اولین بازیکن گیلانی حاضر در جام جهانی یکی از بازیکنان معروف تاریخ گیلان بی شک غفور جهانی است که به شیر گیلان معروف بود و این بازیکن از نوجوانی در تیم ملوان حضور یافت ، سپس به تیم ملی نوجوانان دعوت شد و پس از چند سال در تیم ملی بزرگسالان دعوت شد و به همراه تیم ملی در جام جهانی 1978 ارژانتین حضور یافت تا به عنوان اولین بازیکن گیلانی باشد که رقابت‌های جام جهانی را تجربه می‌کند .

قبل از انقلاب و زمانی که فوتبال ایران به صورت باشگاهی نبوده و به صورت منتخب استان‌ها انجام می‌شد ، در سال 1349 تیم منتخب گیلان با داشتن غفور جهانی قهرمان ایران شد و این مهاجم ارزنده فوتبال گیلان پس از درخشش در باشگاه ملوان بندر انزلی و کسب عنوان اقای گل ایران ، به تیم ملی فوتبال ایران دعوت شد , غفور جهانی در مقدماتی جام جهانی 1978 توانست با گلزنی به تیم ملی فوتبال استرالیا ، همراه تیم ملی ایران برای نخستین بار به جام جهانی فوتبال راه پیدا کند ، او در سایر دیدارهای مقدماتی نیز برای تیم ملی فوتبال ایران بازی و گلزنی کرده بود , البته درخشش این بازیکن به دهه پنجاه برمی‌گردد که وی در باشگاه ملوان بندر انزلی در نقش مهاجم بازی می‌کرد و با راهیابی به تیم ملی ، شهرت و محبوبیت وی در سطح کشور گسترش یافت و تبدیل به یکی از مهاجمان ثابت تیم ملی شد .

سیروس قایقران کاپیتان مقتدر تیم ملی بی شک مرحوم سیروس قایقران یکی از محبوب‌ترین بازیکنان شهرستانی تاریخ تیم ملی فوتبال ایران بشمار می‌رود که محبوبیت فوق العاده ای در فوتبال ایران و در بین مردم داشت که این بازیکن ارزنده ایران نیز فوتبال خودر را از باشگاه ملوان بندرانزلی اغاز و به فوتبال ایران معرفی شد , وی در سال‌های 1357 تا 1363 نقش مهمی در تیم ملوان و فوتبال گیلان داشت که از جمله کارهای مهم او در زمین فوتبال در ان دوران می‌توان به دو گلی که وارد دروازه پرسپولیس کرد یا گل زیبایی که به تیم منتخب مازندران زد ، اشاره کرد , قایقران در سال 1363 به تیم ملی دعوت شد و در سال 1366 تنها فوتبالیست شهرستانی بود که دهداری بازوبند کاپیتانی تیم ملی ایران را به بازوان او بست و در سال 1367 در مسابقات فوتبال جام اسیا در قطر ، تیم ملی ایران با رهبری سیروس به مقام سومی دست یافت و در سال 1369 تیم ایران را با گل‌های او پس از 20 سال به قهرمانی در بازی‌های اسیایی رسید .

این بازیکن ارزنده ایران سپس به تیم الاتحاد قطر ( الغرافه قطر فعلی ) پیوست و بعد از مدتی بازی در قطر ، دوباره به تیم اول خود ، ملوان پیوست و با این تیم قهرمان جام حذفی ایران و راهی مسابقات قهرمانی باشگاه‌های اسیا شد , به دلیل نوع بازی و رهبری مقتدرانه و همچنین تاثیرگذاری سیروس قایقران در زمین فوتبال ، به طور حتم نام این بازیکن در فوتبال گیلان و ایران ماندگار شد که وی در سال 1372 به عنوان بازیکن و سپس مربی به تیم کشاورز تهران پیوست و نتایج قابل توجهی بدست اورد و پس ان به تیم دسته دومی مسعود هرمزگان پیوست و مدتی در ان جا مشغول به مربیگری شد , شیر کپنهاک سیدهادی طباطبایی دیگر بازیکن معروف گیلان است که چند سال به عنوان دروازبان از دروازه تیم ملی حفاظت می‌کرد که این بازیکن و دروازه‌بان ارزنده گیلانی نیز بازی خود را در استقلال رشت اغاز و از این تیم به فوتبال ایران معرفی شد .

طباطبایی اولین بازی ملی خود را در تاریخ خرداد 76 مقابل تیم ملی فوتبال مالدیو انجام داد و در بین سال‌های 1997 تا 2000 عضو تیم ملی فوتبال ایران بود اما پس از مصدومیتش قبل از جام ملت‌های اسیا 2000، دیگر هیچ گاه به تیم ملی دعوت نشد , به یادماندنی‌ترین بازی ملی این دورازه‌بان ارزنده ، دیدار دوستانه تیم ملی ایران مقابل تیم ملی دانمارک در مهر ماه 78 در کپنهاگ بود که تیم ملی ایران با درخشش طباطبایی توانست مقابل تیم ملی دانمارک به نتیجه مساوی دست یافت , درخشش این دروازبان گیلانی به حدی بود که رسانه‌ها و روزنامه‌های ایران پس از ان بازی به خاطر عملکرد خیره کننده او و بسته نگه داشتن دروازه تیم ملی ایران در مقابل بازیکنان مشهور و مطرح دانمارک با وجود حملات فراوان این تیم در ان مسابقه ، لقب « شیر کپنهاگ » را به او دادند .

پیتر اشمایکل دروازه‌بان سرشناس ان زمان دانمارک و جهان نیز ، پس از این بازی در مصاحبه ای عنوان کرد که تصور می‌کردم بهترین دروازه‌بان دنیا من هستم ، اما امروز مشاهده کردم که دروازه بانی بهتر از من هم وجود دارد , البته سیدهادی طباطبایی پس از مطرح شدن در فوتبال ایران چند سالی را به عضویت تیم فوتبال استقلال تهران درامد و از دروازه این تیم پرطرفدار پایتخت حراست می‌کرد که وی نیز در این مدت یکی از دروازه بانان مطرح ایران بود , توان اقتصادی ضعیف باعث نابودی تیمهای سازنده است یکی از کارشناسان فوتبال در خصوص تیم‌های سازنده در مصاحبه با خبرنگار ایرنا اظهار داشت : توان اقتصادی و مالی برای باشگاه‌ها به خصوص تیم‌های سازنده بسیار مهم است و اگر تیمها توان اقتصادی مناسبی نداشته باشند ، نمی‌توانند کار کنند .

امید هرندی افزود : هم اینک نیز در بالاترین سطح فوتبال کشور شاهدیم که تیم هایی همچون فولاد خوزستان و سپاهان اصفهان بازیکن‌سازی می‌کنند و چون هر 2 باشگاه از یک سو توان مالی مناسب و از سوی دیگر امکاناتی همچون زمین تمرین ، ورزشگاه و اکادمی دارند ، به فعالیت خود ادامه می‌دهند و جزو محدود تیمهای سازنده هستند , وی افزود : اما تیمهایی که این توان مالی را ندارند دیگر نام و نشانی از انها نیست و یا در لیگ‌های پایین تر مشغول به فعالیت هستند که می‌توان گفت فعالیت انان ، دست و پا زدن برای بقا است چون از توان مالی مناسبی برخوردار نیستند که با سایر تیمها رقابت کنند , زمین‌های خاکی ، مهد پرورش بازیکنان معروف وی که سال‌ها به عنوان سرمربی در تیمهای گیلانی و در لیگ‌های مختلف حضور داشت ، ادامه داد : یکی دیگر از دلایل عدم وجود باشگاه‌های سازنده در ایران ، نابودی زمین‌های خاکی است چون این زمین‌ها با پیشرفت جامعه شهری ، نابود و تعدادی از این زمین‌ها به زمین‌های چمن مصنوعی تبدیل شده‌اند .

این کارشناس فوتبال اضافه کرد : برای حضور و تمرین در زمین‌های چمن مصنوعی باید هزینه کرد و پرداخت این رقم برای خیلی‌ها مقدور نیست و به همین دلیل ، این بخش از جامعه نمی‌توانند جایی تمرین کنند و به همین دلیل بخشی از استعدادهای ما در این زمینه از بین می‌رود , هرندی بیان کرد : این در حالی است که در زمین‌های خاکی بیشتر قشر ضعیف حضور داشتند و بهترین فوتبالیست‌های کشور ما نیز از همین قشر بودند که در زمین‌های خاکی و در باشگاه‌های بازیکن ساز رشد و پرورش یافته و به فوتبال کشور معرفی شدند , وی خاطرنشان کرد : پس از انکه وضعیت شهری رو به رشد رفت و زمین‌های خاکی نابود شدند ، باشگاه‌های بازیکن ساز نیز محدود و هم اینک نیز به دلیل نداشتن توان مالی مناسب ، نام و نشانی از انان نیست که این امر را در استان‌ها به خصوص در گیلان شاهدیم .

وی ادامه داد : در شهری همانند رشت که باشگاه‌های بازیکن ساز خوبی داشت ، زمین‌های خاکی زیادی وجود داشت اما هم اینک فقط اسمشان در ذهن‌ها وجود دارد و تعدادی از انان نیز به زمین چمن مصنوعی تبدیل شده‌اند , نسل مربیان عاشق کم شده است وی در ادامه به مربیان سازنده نیز اشاره کرد و گفت : از سوی دیگر در این زمین‌های خاکی ، مربیان عاشقی حضور می‌یافتند که با دل و جان کار می‌کردند و این مربیان با تمام جود خود در تیمهای سازنده فعالیت و بازیکن پرورش می‌دادند , هرندی افزود : اما متاسفانه هم اینک نسل مربیان عشق نیز تقلیل و از بین رفته است و این عوامل دست به دست هم داده تا تعداد تیمهای بازیکن ساز کاهش یابد و هم اینک نیز شاهدیم تعدادی از تیمهایی که بازیکن ساز بودند ، هم اینک از سایر تیمها بازیکن جذب می‌کنند .

این کارشناس فوتبال کشور اضافه کرد : گیلان نیز از این قاعده مستثنی نیست و این استان تیمهای سازنده ای همچون سپیدرود و استقلال رشت ، ملوان بندرانزلی ، چوکا تالش ، داماش گیلان و سایر تیمها را داشت که این تیمها بازیکنان زیادی را به فوتبال کشور معرفی کردند ، اما هم اینک سپیدود در لیگ دسته دوم حضور دارد که وضعیت نابسامانی دارد و نام و نشانی نیز از تیم استقلال رشت وجود ندارد , هرندی خاطرنشان کرد : همچنین تیم ملوان بندرانزلی نیز بازیکنان ارزنده ای را به فوتبال کشور معرفی کرده اما هم اینک شاهدیم که این تیم از سایر باشگاه‌ها تغذیه می‌کند و تیم داماش گیلان نیز شرایط مشابه ای دارد چون این تیم نیز بازیکنان زیادی را پرورش داد اما هم اینک به دنبال خرید امتیاز لیگ دسته سومی است , توجه بیشتر مسئولان ارشد ورزش به تیمهای سازنده سرمربی اسبق تیمهای سپیدرود رشت و داماش گیلان افزود : افرادی که مسیر ورزش را مشخص و تصمیمی‌گیری می‌کنند ، باید به فوتبال توجه بیشتری کنند چون فوتبال طرفداران زیادی در کشور دارد که در این راستا نیز ، تیمهای شهرستانی و بازیکن ساز از هواداران زیادی برخوردارند .

وی اظهار کرد : اما هم اینک شاهدیم که یکی از تیمهای کشور ، سالانه حدود 150 میلیارد تومان هزینه می‌کند اما یک تیم ریشه دار و سازنده ، نفس‌های اخر را می‌کشد و تیمی همانند سپیدرود که طرفداران زیادی دارد ، چند سالی است که هنوز وضعیت مالکیتی ان مشخص نیست , وی در خاتمه گفت : به هر حال باید به تیمهای سازنده و قدیمی شهرستانی کمک شود چون این تیمها علاوه بر اینکه طرفداران زیادی دارند ، در بخش سازندگی نیز بسیار می‌توانند تاثیرگذار باشند و بازیکنان ارزنده ای را تحویل فوتبال کشور دهند , شنای فوتبال ایران برخلاف جهت اب یکی از کارشناسان فوتبال نیز در خصوص تیمهای بازیکن ساز و وضعیت کنونی این تیمها در مصاحبه با ایرنا اظهار کرد : متاسفانه فوتبال ایران برخلاف جهت اب شنا می‌کند و تا زمانی که زیرساخت‌های مناسب وجود نداشته باشد ، باشگاه‌های سازنده نمی‌توانند رشد کنند .

سیدامیر فرحسینی افزود : همچنین اگر از لحاظ ساختارهای دولتی ، نیمه دولتی و خصوصی تیمها مشخص نباشد و نحوه کمک‌های دولتی و نیمه دولتی نیز به تیمها مشخص نشود ، این مشکل را خواهیم داشت و تیمهای ضعیف از نظر مالی ، قدرت مبارزه با تیمهای متمول را ندارند , وی که 19 سال به عنوان مدیر و مربی در تیمهای پایه سپیدرود رشت حضور داشت ، ادامه داد : با توجه به مشکلات چند دهه اخیر که در فوتبال ایران وجود دارد ، بخش خصوصی نمی‌تواند دوام بیاورد و همانند مغازه‌های کوچکی هستند که یارای مقابله با فروشگاه‌های زنجیره ای را ندارند و ورشکست می‌شوند , این کارشناس فوتبال اضافه کرد : این در حالی است که حتی تیمهای دولتی هم به سختی به فعالیت خود ادامه می‌دهند اما باشگاه‌های کوچک که بازیکن ساز هستند ، فعالیت انان در حد محدود می‌ماند و یا نابود می‌شوند که نمونه‌های زیادی از این تیمها را در یکی دو دهه اخیر شاهد بودیم .

کمک ارگان‌های دولتی و اجتماعی از تیم‌های سازنده فرحسینی به وضعیت فوتبال گیلان اشاره و بیان کرد : خوشبختانه گیلان از دیرباز در فوتبال کشور مطرح بود و تیمهایی همچون ملوان بندرانزلی ، سپیدرود رشت ، چوکا تالش ، استقلال رشت و سایر تیمها در سطح کشور حضور داشته و بازیکنان زیادی نیز به فوتبال ایران معرفی کردند , وی خاطرنشان کرد : اما این تیمها به دلیل ندانشتن منابع مالی پایدار هم اینک در سطح اول فوتبال کشور حضور ندارند و به همین دلیل قوانین فوتبال باید به گونه ای اصلاح شود که باشگاه‌های کوچک نیز درامدهایی کسب کنند تا به فعالیت خود ادامه دهند , معاونت اسبق تربیت بدنی و ورزش اداره اموزش و پروش گیلان اظهار کرد : از سوی دیگر استان گیلان در حوزه صنایع قوی نیست و باشگاه‌های این استان نمی‌توانند به خوبی از سوی صنایع تغذیه شوند و به همین دلیل ، تیمهای ریشه دار به سختی به فعالیت خود ادامه می‌دهند و فعالیت انان نیز بسبار محدود است .

این کارشناس فوتبال در خاتمه گفت : به همین دلیل ارگان‌های اقتصادی و اجتماعی هر استانی باید از تیمهای خود حمایت مالی کنند تا ان تیمها به فعالیت خود ادامه دهند که البته این امر را در بعضی از استان‌ها شاهدیم اما در اکثر استان‌ها ، این حمایت وجود ندارد و به همین دلیل شاهد نابودی تیمهای خوب ، پرطرفدرا و سازنده شهرستانی هستیم , به هر حال ورود پول‌های بی رویه در فوتبال ، نابودی زمین‌های خاکی و همچنین عدم توان مالی مناسب تیمهای شهرستانی و سازنده ، از عوامل مهم نابودی تیمهای قدیمی و بازیکن ساز است , این در حالی است که اکثر این باشگاه‌های سازنده ، تیمهای پرطرفدار شهرستانی هستند که هم اینک در لیگ‌های پایین کشور حضور دارند و توان رقابت با تیمهای ممتول را ندارند و به همین دلیل ، بازیکنان این تیمها جذب سایر تیمهای متمول و مصرف‌گرا می‌شوند .

با این اوصاف ، طرفداران تیمهای سازنده انتظار دارند که مسئولان ورزش کشور و همچنین مسئولان استانی ، نگاه ویژه ای به این تیمها داشته باشند تا انان علاوه برسازندگی ، بتوانند از بازیکنان خود استفاده و این بازیکنان را در تیمهای خود حفظ کنند ,.
گیلان رشت ایرنا گیلان ارارات شموشک نوشهر تبریز استان گیلان قطر کپنهاگ ایران رشت استقلال پرسپولیس سپاهان اصفهان فولاد خوزستان تراکتورسازی تبریز نیروی زمینی بانک ملی سایپا نفت تهران استقلال اهواز صنعت نفت ابادان ابومسلم خراسان استقلال رشت سپیدرود رشت ملوان بندرانزلی گیلانی تیم ملی فعلی فوتبال ایران گیلانی پرورش تیم ملوان فوتبال ایران تیم منتخب گیلان ایران فوتبال گیلان باشگاه ملوان بندر انزلی تیم ملی فوتبال ایران تیم ملی فوتبال استرالیا تیم ملی ایران باشگاه ملوان بندرانزلی تیم منتخب مازندران تیم ایران اسیایی تیم الاتحاد قطر الغرافه قطر ملوان تیم کشاورز تهران تیم ملی فوتبال مالدیو تیم ملی دانمارک دانمارک تیم فوتبال استقلال تهران سپیدرود چوکا تالش داماش گیلان تیم استقلال رشت تیم ملوان بندرانزلی تیم داماش گیلان شنای فوتبال ایران ایرنا شاهین سیروس قایقران امید هرندی سیدعلی افتخاری سیدهادی طباطبایی محمد احمدزاده محمد حبیبی بهزاد داداش زاده جاوید جهانگیری محسن هوشنگی رسول حقدوست حمیدرضا منصوری محسن فروزان سیدجلال حسینی علیرضا جهانبخش سعید عزت اللهی صادق محرمی غفور غفور جهانی قایقران دهداری کاپیتانی رهبری سیروس مسعود هرمزگان طباطبایی پیتر اشمایکل هرندی سیدامیر فرحسینی فرحسینی خبرنگار ایرنا کاپیتان اسبق تیم ملی فوتبال سرمربی اسبق تیمهای سپیدرود رشت و داماش گیلان معاونت اسبق تربیت بدنی و ورزش اداره اموزش و پروش گیلان لیگ برتر جام جهانی جام جهانی 1978 ارژانتین انقلاب جام جهانی 1978 جام جهانی فوتبال مسابقات فوتبال جام اسیا جام ملت های اسیا 2000