وضعیت امروز خوزستان ، نمایی نزدیک از میراث دولت روحانی است

۱۴۰۰/۰۴/۲۸ ۰۹:۲۵:۴۱

در 42 سال اخیر هیچ فردی به اندازه روحانی به عملکرد دولتی پیش از خودش نتاخته و هیچ کس نیز به اندازه او فجایعی بیشتر از دولت‌های پیشین خود به بار نیاورده است . روحانی در دو دولتش از کنترل قیمت‌ها می‌گفت و بارها و بارها دولت‌های پیشین را بابت عدم کنترل تورم و مشقت بار کردن زندگی مردم مورد مواخذه قرار می‌داد . در این حوزه نیز او و دولتش ناکام ماندند .



به گزارش جهان نیوز به نقل از فرهیختگان ، اگر قرار باشد یک قاب از دولت روحانی ترسیم شود که در ان کلیت عملکرد دولت تدبیر و امید را در 8 سال گذشته به نمایش بگذارد ، ان تابلو « خوزستان » است , خوزستان و اتفاقات چند روز اخیرش بهترین ویترین برای درک دولت روحانی و ان چیزی است که او بر سر ایران اورد , در روزهای اخیر برای چندمین بار مردم شهرستان‌های خوزستان در اعتراض به کمبود یا نبود اب شرب ، اعتراضات خیابانی به راه انداختند و با بستن برخی از جاده‌ها نسبت به وضعیت حاکم اعتراض کردند .

کمبود اب در استانی که یک سوم اب‌های سطحی کشور در ان جاری می‌شود و حدود 10 میلیون مترمکعب اب ذخیره پشت سدهایش دارد ، کاری است که جز از دست حسن روحانی و دولتش برنمی‌اید , برای تایید این ناکارامدی خیلی لازم نیست از امارهای رسمی و مقالات کارشناسی اساتید دانشگاه و مفسران سیاسی استفاده کرد , کافی است چرخی در ارشیو خرداد 99 سایت‌های خبری کلمه « غیزانیه » را جست وجو کرده و ماجرای اعتراضات مردم این بخش از استان خوزستان را مرور کنیم .

سال گذشته عده ای از مردم غیزانیه به دلیل عدم دسترسی به اب اشامیدنی سالم به خیابان امده و با بستن جاده ترانزیتی اهواز – رامهرمز سعی کردند صدای اعتراض خود را به گوش دولتی‌ها برسانند , بازتاب گسترده اعتراض مردم به مشکل اب مسئولان را به واکنش واداشت و انها قول دادند مشکل اب شرب خوزستان را حل خواهند کرد , اما اکنون 13 ماه از ان وعده‌ها می‌گذرد و نه تنها مشکل اب اشامیدنی مردم این استان حل نشده که ابعاد گسترده‌تری هم پیدا کرده است .

البته خوزستان مشت نمونه خروار ان چیزی است که دولت روحانی قرار است به دولت بعدی تحویل دهد , خوزستان تنها نقطه ای در جغرافیای ایران نیست که با انواع بحران‌ها دست به گریبان است ؛ در ان سوی خوزستان یعنی در جنوب شرق کشور و در استان سیستان وبلوچستان نیز وضع اگر بدتر از خوزستان نباشد ، بهتر نیست , از ماه‌ها قبل و با گسترش شکل جدیدی از ویروس جهش یافته کرونا در هند ، بسیاری از کارشناسان از دولت خواستند تا به صورت جدی تر بر مرزهای شرقی نظارت کند اما این اتفاق نیفتاد تا با شیوع گسترده ویروس کرونای هندی ، نفس‌های این استان به شماره بیفتد .

در کنار کرونا ، مردم سیستان وبلوچستان نیز همچون خوزستان با کمبود اب دست وپنجه نرم می‌کنند , ای کاش تمام انچه دولت روحانی به بار اورده ، در این دو استان خلاصه می‌شد , او و کابینه‌اش در جای جای ایران بحران هایی را رقم زدند که نه تنها دولت سیزدهم که دولت‌های پس از ان نیز باید برای حل انها هزینه کنند .

روحانی نه یک خوزستان و نه یک سیستان که ده‌ها و صدها خوزستان را برای دولت و دولت‌های اینده ایران به ارث گذاشته است , در اقتصاد او رکوردهای عقب گردی را به ثبت رسانده که به نظر نمی‌رسد تا دهه‌ها بعد کسی بتواند ان را تکرار کند , اقتصاد ایران در سال 1400 تا این لحظه با مشکلات عدیده ای همچون کسری بودجه 350 هزار میلیارد تومانی ، تورم بالای 50 درصد ، کاهش چشمگیر ارزش پول ملی و .

,, روبه رو است .

در دهه‌های گذشته این شرایط اقتصادی را تنها در زمان اشغال کشور توسط متفقین در جنگ جهانی دوم تجربه کرده‌ایم اما دولت روحانی بدون انکه ایران درگیر جنگی نظامی باشد ، کشور را به این ورطه انداخته است , روحانی و دولتش در سیاست خارجی نیز رکورد عجیبی را رقم زدند , انها با تکیه بر مذاکره و حل مشکلات با غرب ، ایران را در یک انزوای منطقه ای و جهانی محصور کردند ، به گونه ای که حتی محمدجواد ظریف نیز در گزارش بیست ودومش به کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس به ان اشاره کرد و نوشت : « در سراب غرب ، دوستان دوران سختی را رنجاندیم .

» این نوشته ظریف درواقع اعترافی است که پس از 8 سال که دولت تمام انرژی خود را صرف به نتیجه رساندن مذاکرات هسته ای با 5+1 کرد ، بیان شده است , این نگاه یکجانبه در سیاست خارجی ، باعث شد دولت روحانی از ظرفیت بازار عظیم کشورهای منطقه غافل شود و سند‌های راهبردی چون قرارداد 25 ساله با چین را چند سال معطل بگذارد , دولت حتی پس از خروج امریکا از برجام در سال 97 نیز یا تمایلی به تغییر رویکرد در سیاست خارجه نداشت یا اینکه شرکای سابق حاضر به بازگشت به ایران نبودند .

این باعث شد تا در دو سال گذشته دولت راهی جز تلاش برای احیای برجام در پیش رو نداشته باشد , با توجه به اینکه برجام و سیاست خارجه دال مرکزی دولت روحانی بود ، شکست ان منجر به شکست در سایر حوزه‌ها شد , دولت روحانی عملا پس از خروج امریکا از برجام به پایان رسید و بر همین اساس در شرایط بحرانی تحریم ، از داخل کشور غافل شد و بحران روی بحران خوابید .

این بخش کوچک و نوک کوه یخی است که از عملکرد روحانی پیش چشم افکار عمومی قرار گرفته ، اما بسیاری از حجم بزرگ مشکلاتی که در زیر اب قرار دارد ، نااگاهند , به نظر می‌رسد این وظیفه سیدابراهیم رییسی و دولتش است که واقعیت اقتصاد ایران را برای افکار عمومی بیان کند , اگرچه او به دلیل مسائل امنیتی نمی‌تواند بخشی از اطلاعات و امار را اعلام کند اما می‌تواند یک گزارش واقعی از شرایطی که در ان دولت را تحویل گرفته است به مردم ارائه کند .

پس از ارائه گزارش دقیق و کارشناسی از واقعیت موجود ، رییسی می‌تواند با افکار عمومی ای که روحانی انها را به طور کامل ناامید کرد ، وارد گفت وگو شود و برنامه دولت خود را برای بهبود شاخصه‌های اقتصادی ، فرهنگی ، سیاسی و ,,.

تشریح کند , سخن گفتن رییسی با مردم دو دستاورد مهم برای دولتش خواهد داشت ؛ نخست اینکه مردم به درک واقع بینانه‌تری نسبت به شرایط فعلی کشور می‌رسند و دوم اینکه در 4 سال اینده توفیق یا عدم توفیق دولت رییسی در بهبود شرایط کشور بهتر قابل ارزیابی است , همه به خوبی می‌دانند که رییسی و دولتش قرار است وارد چه میدان مین بزرگی که روحانی و دولتش با ناکارامدی انها را به وجود اورده‌اند ، بشوند .

او برای این میدان بزرگ ، نیاز به احیای تمام ان چیز هایی دارد که روحانی در 4 و 8 سال گذشته انها را از بین برد , در ادامه این گزارش به بررسی چند پارامتر از شرایط کنونی کشور و بحران‌های ان در اخرین روزهای عمر دولت روحانی پرداخته شده است , شاخص رفاه تقریبا در تمامی شاخص‌های اقتصادی دولت حسن روحانی ، عقبگرد چشم‌گیری داشته است .

در اواخر تیرماه 1400، بازگشت به سال 1392، ارزوی همه مردم ایران است , دولت روحانی در این سال‌ها ، مردم را فقیر و فقیرتر کرد , یکی از شاخص هایی که می‌تواند این وضعیت را به تصویر بکشد ، شاخص رفاه لگاتوم است که به صورت سالانه درباره سطح رفاه در کشورهای مختلف منتشر می‌شود .

لگاتوم با استفاده از 12 شاخص « ایمنی و امنیت ، ازادی فردی ، حکمرانی ، سرمایه اجتماعی ، محیط سرمایه‌گذاری ، شرایط کسب وکار ، دسترسی و زیرساخت ، کیفیت اقتصاد ، شرایط زندگی ، بهداشت ، محیط زیست و اموزش » به ترسیم وضعیت دستیابی کشورها به رفاه می‌پردازد , طبق رتبه بندی موسسه لگاتوم ، در سال 2013 زمانی که دولت حسن روحانی در ایران بر سر کار امد ، ایران در رده بندی این موسسه در رتبه 101 بود ، اما در سال 2020 ایران با افت 19 پله ای ، به رتبه 120 جهان سقوط کرده است , برپایه این شاخص تنها 47 کشور در جهان دارای شاخص رفاهی پایین تر از ایران هستند .

سقوط ایران در شاخص رفاه درحالی است که در 8 سال دولت نهم و دهم ، بدون درنظر گرفتن نفت ، شاخص رفاه اجتماعی 44 درصد افزایش پیدا کرده بود , این شاخص بین سال‌های 91 تا 94 با 6 درصد کاهش مواجه شد و در سال‌های گذشته به ویژه پس از خروج امریکا از برجام ، کاهش شدیدتری را تجربه کرد , رشد 74 درصدی پرونده‌های سرقت و کلاهبرداری یکی از شاخص‌های صعودی در دولت روحانی ، امار جرم و جنایت ناشی از شرایط اقتصادی است .

براساس گزارش مردادماه 99 رییس پلیس اگاهی تهران بزرگ « در سه ماهه ] منتهی به مرداد [، بیش از 50 درصد دستگیرشدگان برای بار اول مرتکب جرم شده بودند ,» به طور حتم این امار در یک سال اخیر رشد قابل توجهی پیدا کرده است , نگاهی به امارهای مرکز امار ایران نشان می‌دهد تعداد سرقت‌های ثبت شده در کشور در دولت روحانی از حدود 459 هزار سرقت در سال 92 به 863 هزار و 33 فقره در سال 98 رسیده است .

به عبارت ساده تر ، میزان سرقت در دوره روحانی 88 درصد رشد را تجربه کرده است , با توجه به اینکه طی این مدت جمعیت کشور افزایش یافته ، ضروری است تا شاخص قابل اطمینان‌تری را نیز به جز افزایش یا کاهش سرقت بررسی شود , امارهای مرکز امار ایران نشان می‌دهد در سال 92 به ازای هر 100 هزار نفر جمعیت ایران ، 596 پرونده جعل ، سرقت و کلاهبرداری وجود داشته ، اما این تعداد در سال 98 با رشد 74 درصدی به 1039 پرونده به ازای هر صدهزار نفر رسیده است .

به اعتقاد کارشناسان یکی از دلایل این رشد ، سرقت و کلاهبرداری و افزایش نرخ تورم در کنار افزایش نرخ بیکاری است , همچنین افزایش شکاف طبقاتی که اثار ان را تا حدودی می‌توان در شاخص ضریب جینی دید ، شاخص دیگری است که می‌تواند توضیح دهنده دلایل افزایش سرقت‌ها باشد , کمبود دارو از دیگر بخش هایی که در دوره هشت ساله دولت روحانی ، از سوءمدیریت مصون باقی نمانده ، تامین دارو است .

به طور حتم کمبودها و نارسایی‌ها در هر حوزه ای بر زندگی مردم اثر می‌گذارد ، اما کمبود دارو می‌تواند یک انسان را از پا دربیاورد , در چند سال اخیر هر از چند گاهی به یک باره دارویی در بازار کمیاب و نایاب شده است , درباره چرایی این اتفاق ، نظرات مختلف است ، اما یکی از مهم‌ترین اشکالاتی که منجر به بروز عارضه کمبود دارو در کشور شده ، کنترل قیمت ارز در حوزه دارو و تخصیص ارز دولتی 4200 تومانی است .

کارشناسان معتقدند این نرخ بسیار پایین و یک پنجم قیمت واقعی دلار است و بر همین اساس دولت ان را به صورت قطره چکانی به واردکننده یا تولیدکننده دارو برای خرید مواد اولیه می‌دهد , این وضعیت باعث شده تا واردکننده و تولیدکننده نتواند به موقع دارو را تامین کند و به دنبال ان در توزیع نیز وقفه ایجاد می‌شود , علاوه بر این ، به دلیل عدم مدیریت صحیح و نظارت بر نحوه توزیع دارو ، کشور با معضل قاچاق دارو مواجه است .

به عبارت ساده تر ، دولت با پرداخت یارانه سنگین ، دارو را وارد کرده ولی همان دارو مجددا از کشور خارج شده و به چند برابر قیمت فروخته می‌شود , شاید بتوان بخشی از مشکل دارو را به تحریم‌ها ربط داد ، اما مساله اینجاست که متاسفانه برخی داروها همچون اکاربوز که ساخت ایران نیز است در بازار نایاب شده است , جنبش اعتراضی بی توجهی دولت روحانی به مطالبات مردمی باعث شد مردم برای رساندن اعتراض شان به گوش مسئولان هیچ راهی جز اعتراض خیابانی نداشته باشند .

متاسفانه در این حوزه و به ویژه اعتراضات معیشتی دولت روحانی رکورددار به حساب می‌اید , نخستین اعتراض بزرگ به وضعیت معیشتی در دولت روحانی دی ماه سال 96 یعنی در زمان برجام اتفاق افتاد , دو سال بعد در ابان سال 98 و به دنبال گرانی بنزین ، بی سابقه‌ترین اعتراض در سرتاسر کشور رقم خورد .

تلخی ماجرا در این اعتراضات این بود که خاستگاه این اعتراضات عمدتا طبقات ضعیف و مستضعف یعنی همان طبقاتی بودند که در هر بحرانی پشت سر جمهوری اسلامی قرار داشتند , عملکرد روحانی به مردم این گزاره را اثبات کرد که هیچ راهی جز اعتراض وجود ندارد , انها برای اب ، برای برق و برای هرچیز دیگر ناچار شدند به خیابان‌ها بیایند .

از ماه‌ها قبل نیز اعتراضات جسته وگریخته ای ازسوی بازنشستگان در کشور اغاز شده و این اعتراضات به حوزه قطعی اب در خوزستان نیز تسری یافته است , بی توجهی‌های دولت به طبقات فرودست و تاکید بر حمایت از طبقه متوسط که پایگاه رای دولت روحانی به حساب می‌امده ، باعث شده تا شکاف عمیقی بین مردم و دولت شکل بگیرد , دولت سیزدهم برای اصلاح این وضعیت ، کار اسانی در پیش نخواهد داشت .

رییسی اگر نتواند این فضا را مدیریت کند ، در اجرای برنامه هایش نیز کمتر موفق خواهد بود , فرهنگ و ما ادراک ما فرهنگ فرهنگ یکی از مهم‌ترین حوزه‌ها در هر کشوری است و دولت‌ها باتوجه به اثرگذاری ان ، توجه ویژه ای به ان دارند , یکی از مهم‌ترین بخش‌های مدیریت در فرهنگ ، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است .

باتوجه به انچه روحانی در سال 92 به ان وعده داده بود ، این وزارت باید بیشترین ازادی عمل و رفع نگاه‌های سلیقه ای در بحث ممیزی تولیدات فرهنگی ( کتاب ، فیلم ، موسیقی و ,,.

) را دنبال می‌کرد ، اما واقعیت دولت روحانی خلاف این گزاره را اثبات می‌کند , در دوره ریاست جمهوری روحانی ، ممیزی تولیدات فرهنگی در کشور در حداکثری‌ترین حالت قرار گرفت , دولت یازدهم و دوازدهم از همان روزهای اغازین فعالیت خود ، با همان ژست سنتی مواجهه با اهل فرهنگ سراغ وعده‌های رنگین متکی بر گزاره کاهش نظارت دولتی رفتند و توانستند طیفی از اهالی فرهنگ و هنر را با خود همراه کنند .

اما هرچه گذر زمان به نفع حذف قوای نظارتی دولت پیش می‌رفت ، اعتبار هدایتگری دولت در حوزه‌های مختلفی مثل سینما ، شبکه نمایش خانگی ، موسیقی و ,,.

نیز از دست می‌رفت , خلا این هدایتگری باعث قدرتمند شدن بخش هایی از سرمایه داری شد که هیچ مناسبتی با حوزه فرهنگ و هنر نداشتند , مافیای موسیقی فربه شد و پول‌های کثیف سر از تولیدات سینمایی دراوردند و صنعت نشر کشور هم درگیر قاچاق کتاب و دلالی کاغذ شد .

دولتی که در ازمون معیشت مردم و همچنین امید به جامعه شکست خورده بود ، درنهایت بی تدبیری ، طیف هنرمندان همراهش را از خود و هرچه مدیر فرهنگی بود ، ناامید کرد , در جست وجوی برق تقریبا همه ایرانی‌ها در روز‌های گذشته طعم یک بار قطعی برق در هفته را چشیده‌اند و برخی نیز با ضرر و زیان ناشی از ان مواجه شده‌اند , جدا از چرایی قطع برق ، شاید پرسش بسیاری از افکار عمومی ، دلیل عدم اطلاع‌رسانی این قطعی‌ها باشد .

به هرحال بخشی از این قطعی‌ها ناشی از افزایش 20 درصدی مصرف برق است ، اما دولت روحانی با علم به افزایش مصرف برق که امری طبیعی است و باتوجه به اینکه برنامه ششم توسعه دولت را مکلف به افزایش 25 هزار مگاواتی ظرفیت شبکه برق بین سال‌های 1396 تا 1400 کرده بود ، از زیربار این مسئولیت شانه خالی کرد و تنها 8 هزار و 906 مگاواتی به ظرفیت تولید برق اضافه کرد , این عقب ماندگی بسیار قابل توجه و چشمگیر از تکالیف برنامه موضوعی است که قطعا در خاموشی‌های اخیر نقش دارد , مقایسه مجموع ظرفیت نصب شده شبکه نیروگاهی کشور در دولت‌های مختلف نشان می‌دهد در دولت احمدی‌نژاد ظرفیت شبکه نیروگاهی توسعه 68 درصدی را تجربه کرده .

این ظرفیت در دولت خاتمی 60,4 درصد و در دولت مرحوم هاشمی رفسنجانی 55,2 درصد بوده ، اما طی دوره هشت ساله دولت روحانی ظرفیت شبکه نیروگاهی کشور تنها 21.

4 درصد توسعه پیدا کرده است , کم کاری قابل توجه در دولت روحانی را باید دولت سیزدهم با جدیت دنبال کند تا سال و سال‌های بعدی با این حجم از قطعی برق مواجه نباشیم , واکسیناسیون لاک پشتی یکی از بزرگ‌ترین معضلات دولت اینده ، واکسیناسیون کرونا است .

روحانی و دولتش با اغماض‌ها و جمع بندی‌های نادرست ، در شکل‌گیری چند پیک کرونایی موثر بودند , درحالی که واکسیناسیون کرونا در ایران به کندی پیش می‌رود و تنها حدود 8 میلیون دوز واکسن (10 درصد جمعیت ایران ) تزریق شده است ، چین بیش از یک میلیارد ، هند حدود 400 هزار و امریکا بیش از 300 میلیون دوز واکسن تزریق کرده‌اند , این رقم برای کانادا به عنوان پانزدهمین کشور با بیشترین میزان واکسیناسیون ، 44 میلیون دوز است .

در منطقه نیز بسیاری از کشورها ، زودتر از ایران واکسیناسیون را اغاز کرده‌اند , امارات ، قطر و بحرین دوز اول واکسن و ترکیه با 80 میلیون جمعیت بیش از 60 میلیون دوز واکسن را تزریق کرده است , هرچند دبیر ستاد ملی مقابله با کرونا علت شروع زودتر واکسیناسیون در کشورهای منطقه را اجازه انها به واکسن‌های خارجی برای تست انسانی روی مردم کشورشان عنوان کرده است ، اما این گزاره بیشتر به توجیه برای کندی سرعت واکسیناسیون ارتباط دارد .

علیرضا ناجی ، عضو کمیته علمی ستاد ملی کرونا نیز به ان اذعان داشته و گفته است : « ساده انگاری در تولید داخل و امیدواری‌های نابه جایی که ایجاد می‌شد ، باعث شد تا فرصت‌ها را از دست بدهیم ,» پیش از این نیز مسعود خوانساری رییس اتاق بازرگانی تهران گفته بود به خاطر بروکراسی حاکم بر وزارت بهداشت ، فرصت واردات 6 میلیون دوز واکسن را از دست دادیم , بی تدبیری در محیط زیست دولت روحانی همان اتشی را که به اقتصاد ایران زد ، به جان محیط زیست هم انداخت .

دولت روحانی اخرین هفته هایش را درحالی سپری می‌کند که جنگل‌های نارک زاگرس در اتش می‌سوزند ، حال و روز دریاچه ارومیه تعریفی ندارد ، دست کشاورزان زمین‌های حاشیه زاینده رود خالی است و سیستان وبلوچستان میزبان انواع بحران‌های زیست محیطی است ، شمال استان اب ندارد و جنوب ان درگیر سیل است ، هورالعظیم در استانه خشکی کامل است و می‌رود با خشک شدن کامل ، چندین شهر را درگیر بحران ریزگردها کند , هورالعظیم در خوزستان یعنی همان استانی است که سال 96 روحانی قول داد از اولویت‌های دولتش توجه به محیط زیست این استان باشد , یکی از شاخص‌های مهم توصیف کننده وضعیت زیست محیطی در ایران ، توسعه زیست محیطی است .

این شاخص درحال حاضر معیاری جهت ارزیابی پیشرفت کشورها در زمینه محیط زیست است و هر دو سال یک بار در اجلاس مجمع جهانی اقتصاد در داوس با همکاری دانشگاه ییل و کلمبیا منتشر می‌شود , اخرین گزارش منتشرشده در این زمینه در ژوئن سال 2020 با تکیه بر 32 شاخص در 11 زمینه در 180 کشور اندازه‌گیری شد , براساس این شاخص‌ها ، ایران با کسب امتیاز 48 در رده کشور شصت وهفتم یعنی در زمره کشورهای با عملکرد ضعیف در محیط زیست قرار گرفته است .

نکته تاسف بار اینکه حتی مهم‌ترین پروژه دولت روحانی یعنی احیای دریاچه ارومیه که هزینه چندین میلیارد تومانی را به همراه داشته ، بدون کمک ابرها هیچ حاصلی نداشته است , دولت گسترش حاشیه نشینی با وجود سیلی از ابراز نگرانی‌ها ، هرساله به جمعیت حاشیه‌نشینی در ایران افزوده شده و این معضل در دولت روحانی تبدیل به یکی از بحران‌های بزرگ کشور شده است , برخی از امارها حکایت از ان دارد که تقریبا یک سوم جمعیت شهرنشینان کشور در مناطق حاشیه شهر زندگی می‌کنند .

براساس امار سرشماری سال 95 است ، تخمین زده شده بین 18 تا 20 میلیون نفر ( حدود 25 درصد مردم ) حاشیه‌نشین هستند , به طور حتم با توجه به افزایش بی سابقه هزینه‌های زندگی در سه سال اخیر این میزان رشد قابل توجهی پیدا کرده است , امروزه بخشی از حاشیه‌نشین ها را کسانی تشکیل می‌دهند که تا چندی پیش شهرنشین بودند اما به دلیل افزایش بی سابقه اجاره مسکن ، سر از حاشیه شهرها دراورده‌اند .

در امتداد حاشیه‌نشینی این افراد ، پدیده دیگری تحت عنوان « حاشیه‌نشینی حاشیه‌نشین ها » شکل گرفته است , در این پدیده حاشیه نشینان به واسطه مشکلات متعدد که مهم‌ترین انها مساله اقتصادی و تامین هزینه‌های مسکن است ، توانایی ادامه سکونت در قسمت حاشیه ای شهر را ندارند و باز هم از مناطق حاشیه ای شهر عقب‌نشینی می‌کنند , حاشیه نشینان بعضا حس می‌کنند جزء شهروندان محسوب نمی‌شوند و زندگی شان در رنج و محرومیت زیاد ادامه پیدا می‌کند تا روزی که این محرومیت منجر به عصیان فرد شود .

این حس عصیان می‌تواند منجر به اسیب‌های اجتماعی شود , افزایش 10 برابری قیمت زمین به طور حتم بزرگ‌ترین ضربه حسن روحانی به اقتصاد خانوارهای ایرانی ، در حوزه مسکن اتفاق افتاده است , سال 92 که او رییس جمهور ایران شد ، متوسط قیمت مسکن 3 میلیون و 834 هزار تومان بود ، اما اکنون این رقم با رشدی سرسام اور به حدود 30 میلیون تومان رسیده است .

بخش عظیمی از این گرانی ناباورانه به نگاه دولت روحانی به حوزه مسکن معطوف است , روحانی در سال 92 وعده ادامه ساخت مسکن را داد ، اما وزیری را برای این امر برگزید که از اساس مخالف مسکن مهر بود و درنهایت نیز در اعتراض به عدم بهره‌گیری از سیاست‌های نولیبرالی از دولت رفت و افتخارش را عدم افتتاح حتی یک واحد مسکن مهر عنوان کرد , روحانی نیز اخیرا اعتراف کرد که دولت وظیفه ساخت مسکن ندارد و می‌تواند زمین ارزان دراختیار مردم قرار دهد .

دولت روحانی به اندازه ای به حوزه مسکن بی توجه بود که در یک سال قیمت مسکن نسبت به سال گذشته‌اش رشد 100 درصدی را نیز تجربه کرد , درحالی که میانگین سالانه ساخت مسکن در کشور ، حدود 459 هزار واحد بوده است ، دولت روحانی در هشت سال گذشته ، حدود یک میلیون و 316 هزار واحد مسکونی کمتر از این میانگین ساخته است , همین امار کلی می‌تواند حجم فشار وارده به زندگی مردم را نشان دهد ؛ فشاری که درنتیجه 10 برابر شدن قیمت زمین و 8 برابر شدن قیمت مسکن ، قابل پیش بینی بود .

رکورددار تورم در 75 سال اخیر در 42 سال اخیر هیچ فردی به اندازه روحانی به عملکرد دولتی پیش از خودش نتاخته و هیچ کس نیز به اندازه او فجایعی بیشتر از دولت‌های پیشین خود به بار نیاورده است , روحانی در دو دولتش از کنترل قیمت‌ها می‌گفت و بارها و بارها دولت‌های پیشین را بابت عدم کنترل تورم و مشقت بار کردن زندگی مردم مورد مواخذه قرار می‌داد , در این حوزه نیز او و دولتش ناکام ماندند .

بررسی امارهای سال‌های گذشته و سوابق اماری ، نشان می‌دهد دولت روحانی رکورددار نرخ تورم سالانه در 75 سال اخیر بوده است , در بین دولت‌ها ، دولت تدبیر و امید تنها دولتی است که در دوره نزدیک به هشت ساله خود بالاترین رقم میانگین تورم (23 درصد ) را به ثبت رسانده است , نکته قابل تامل اینکه در یک اتفاق نادر ، اقتصاد ایران در سه سال متوالی تورم بالای 30 درصد داشته که در سال‌های 97 و 98 و اکنون در سال 99 درحال رقم خوردن است .

نقدینگی و پایه پولی دو متغیر پولی که عامل خلق این تورم نیز بوده‌اند ، طی این سال‌ها دستخوش تغییرات بی سابقه ای شده‌اند , براساس امار در زمان روی کار امدن دولت روحانی ، حجم نقدینگی کشور حدود 650 هزار میلیارد تومان بوده که با رشد 5/5 برابری به حدود 3300 هزار میلیارد تومان در ماه‌های اخیر رسیده است , پایه پولی نیز در بازه مذکور و تا پایان اذر سال گذشته چهاربرابر شده و به 407 هزار میلیارد تومان رسیده است .

رشد مستمری بگیران کمیته امداد اخرین روزهای قبل از انتخابات 24 خرداد سال 92 روحانی با لحنی حماسی در تلویزیون می‌گفت : « اساس اقتصاد دولت تدبیر و امید این است که به مردم ارامش دهد و در بخش اقتصاد نگرانی را بردارد ، تا مردم درباره کالاهای اساسی نگران نباشند ؛ دولت تدبیر و امید دنبال این است که انچنان رونق اقتصادی ایجاد کند و انچنان از لحاظ درامد سرشار دراختیار مردم قرار بگیرد که مردم اصلا به 45 هزار تومان یارانه نیاز نداشته و زندگی خوبی داشته و همه افراد شاغل باشند ,» اما حالا در دی ماه 99 و همچنین 31 فروردین 1400 روحانی طی اظهاراتی مدعی شد : « در سه سال گذشته دشمنان به دنبال ایجاد قحطی در کشور بودند ، دولت با تامین و توزیع کافی و فراوان کالا در کشور اجازه نداد این خواسته دشمن محقق شود ,» نگاهی به امارهای تعداد مستمری بگیران نهادهای حمایتی نشان می‌دهد برخلاف ادعای سال 92 روحانی ، در دوره دولت وی نه تنها کسی از قطار دریافت یارانه پیاده نشده ، بلکه طی این مدت تعداد مددجویان کمیته امداد امام (ره) و سازمان بهزیستی رشد 58 درصدی داشته است .

طبق این امارها ، در سال 92 تعداد مددجویان کمیته امداد یک میلیون و 850 هزار خانوار بوده که این تعداد با رشد 23 درصدی به 2 میلیون و 276 هزار خانوار رسیده است , طی این مدت تعداد خانوارهای تحت پوشش بهزیستی نیز با رشد 213 درصدی از 415 هزار و 821 خانوار به یک میلیون و 305 هزار و 568 خانوار رسیده است , بیکاری ایجاد اشتغال یکی از وعده‌های هر دولتی است که در ایران بر سر کار امده است .

سال 92 حسن روحانی نیز گفته بود که در صورت رای اوردن می‌تواند به سادگی مشکل اشتغال کشور را حتی دوماهه حل کند , او اشتغالزایی سالانه 600 هزار نفری را در برنامه خود قرار داده بود , با وجود این امارهای سالانه اشتغال طی سال‌های 1384 تا 1399 نشان می‌دهد خالص اشتغالزایی بدون درنظر گرفتن پیامدهای ویروس کرونا ، حدود 240 هزار شغل بوده است .

این درحالی است که از سال 1394 به بعد با وجود شرایط نه چندان مطلوب فعالیت‌های اقتصادی ، جمعیت فعال شروع به افزایش کرده و تعداد جمعیت فعال از حدود 23,8 میلیون نفر در سال 93 به 27,2 میلیون نفر تا سال 1398 رسیده است .

امارها نشان می‌دهد که بیش از 40 درصد بیکاران کشور مدرک دانشگاهی دارند , برای زنان تحصیلکرده این میزان به 71 درصد رسیده است , ان گونه که امارهای مرکز امار می‌گوید نرخ بیکاری جوانان 15 تا 24 سال ایران طی دوسال اخیر ( قبل و بعد از شیوع کرونا ) به طور میانگین 26 تا 27 درصد بوده است .

این میزان بیکاری ایران را پس از شمال افریقا با نرخ بیکاری 30,2 درصد ، در صدر بالاترین نرخ بیکاری جوانان 15 تا 24 ساله قرار داده است , به طور متوسط جوانان ایرانی دوبرابر میانگین جهانی با بیکاری دست وپنجه نرم می‌کنند .

پیش بینی‌ها بیان می‌کند اگر این وضعیت تداوم داشته باشد ، در سال‌های اتی نزدیک به چهارمیلیون بیکار خواهیم داشت , دوری از همسایگان بهمن 94 روحانی که برای استقبال از رییس جمهور چین حتی تا پای هواپیما هم نرفته بود ، در اولین سفر خارجی خود بعد از انعقاد برجام راهی اروپا شد , او در بدو ورود به پاریس گفت : « فصل تازه ای در روابط ایران و اروپا ازجمله با فرانسه اغاز شده است .

» دولت روحانی پس از برجام ، تمام تخم مرغ هایش را در سبد اروپا و امریکا چید , دولت یازدهم و دوازدهم به اندازه ای به این مسیر مطمئن بودند که کشورهای همسایه و حتی شرکای تجاری تهران در سال‌های تحریم را نیز یک به یک از میدان به در کردند تا شرکت‌های اروپایی را جایگزین انها کنند , اوضاع از دی ماه 94 تا اواخر سال 96 بر وفق مراد بود ، اما لگد ترامپ به برجام ، همه چیز را به هم ریخت .

حسن روحانی و دولتش ، دیگر نه در غرب جای داشتند و نه در شرق و منطقه کسی حاضر به همکاری با انها در شرایط تحریم بود , این رفتار باعث شد تا ایران از بازار هزار میلیارد دلاری کشورهای همسایه در سال 98 تنها 2,3 درصد سهم داشته باشد .

انها با این رویه باعث شدند میزان صادرات به بزرگ‌ترین بازار صادرات کالاهای غیرنفتی ایران یعنی عراق کاهش یابد ؛ اشتباهی که ظریف ، وزیر خارجه و مرد شماره یک مذاکرات برجامی در اخرین گزارش سه ماهه به مجلس به ان اعتراف کرد و گفت که « در سراب غرب ، دوستان دوران سختی را رنجاندیم ,» بحران سرمایه اجتماعی یکی از بزرگ‌ترین خسارت‌های دولت روحانی به کشور ، کاهش شدید سرمایه اجتماعی کشور بود , او در سال 92 وعده هایی داد که حتی نتوانست به بسیاری از انها نزدیک شود و همین وضعیت ابتدا سرمایه اجتماعی دولتش را تحت تاثیر قرار داد .

همین کاهش سرمایه اجتماعی باعث شد در سال 96 سیدابراهیم رییسی بتواند 16 میلیون رای کسب کند , اما بعد از سال 96 و با بازگشت تحریم‌ها ، روحانی علاوه بر ازدست دادن سرمایه اجتماعی دولتش ، سرمایه اجتماعی نظام را نیز مستهلک کرد , در اهمیت سرمایه اجتماعی همین بس که از ان درکنار سرمایه‌های اقتصادی و مالی و انسانی ، نام برده می‌شود .

یکی از سطوح سرمایه اجتماعی بین دولت و مردم است , در شرایط نرمال و حداکثری این سرمایه ، برنامه‌های دولت بهتر پذیرفته شده و با هزینه کمتری اجرایی می‌شود , در حالتی که سرمایه اجتماعی یا اعتماد مردم و دولت اسیب دیده باشد ، هزینه‌ها بالا می‌رود و مردم از اجرای سیاست‌های دولت حمایت نمی‌کنند یا علیه ان مقاومت می‌کنند .

این اتفاقی بود که سال 98 و در ماجرای گرانی بنزین رخ داد , دولت روحانی به خوبی می‌دانست که اگر این گرانی را به اطلاع مردم برساند ، بازخورد منفی ای خواهد گرفت و به همین علت شبانه این تصمیم را اجرایی کرد , شاید سخت‌ترین وظیفه دولت سیزدهم بازگرداندن اعتماد به مردم و احیای سرمایه اجتماعی نظام باشد .

سراب مذاکره و هدر رفتن 8 سال فرصت سال 92 روحانی با وعده حل مساله هسته ای ازطریق مذاکره و گفتن جملاتی نظیر چرخش توامان سانتریفیوژ و چرخ کارخانه‌ها بر کرسی ریاست جمهوری نشست , او سیاست خارجی را محور فعالیت‌های دولتش قرار داد ، تا جایی که حتی راه حل رفع مشکل اب خوردن مردم را نیز به رفع تحریم گره زد , خوشبینی بیش از حد به مذاکرات باعث شد تا دولت نسبت به مباحث مهمی مثل تقویت تولید داخل و گسترش سبد دیپلماسی که می‌توانست به عنوان پشتوانه مذاکرات عمل کند ، کم توجه شود .

نتیجه این خوشبینی بیش از حد نیز در خروج یکجانبه امریکا از برجام و افزایش تحریم‌های ایران در دولت ترامپ کاملا مشهود است , تا جایی که میزان تحریم‌های ایران از حدود 800 تحریم در اواخر سال 2013 ( قبل از برجام ) به بیش از 1650 تحریم در سال 2021 رسید , نکته جالب درمورد افزایش تحریم‌ها این است که رقمی بیش از 100 تحریم بعد از تصویب برجام و در ماه‌های اخر دولت اوباما علیه ایران وضع شده است .

هرچند خیلی دیر اما اکنون و در روزهای پایانی دولت دوازدهم گویا بالاخره دولتی‌ها نیز به اشتباه در تحلیل‌های خود البته خیلی دیرهنگام نسبت به نتیجه برجام پی برده‌اند , اشتباه انان باعث شد کشور با تعداد تحریمی تقریبا دوبرابر انچه پیش از برجام بود ، به رییسی تحویل داده شود , کاهش تفریح و فعالیت‌های فرهنگی افزایش گرفتاری‌های اقتصادی ، فشار تورم و بیکاری و مشکلات خود می‌تواند برای خانوارها ترجیح اقتصادی را ایجاد کند .

به عبارتی با کاهش قدرت خرید خانوار درنتیجه تورم ، خانوارها مجبورند قید بسیاری از هزینه‌های رفاهی را بزنند تا بتوانند صرفا نیازهای اولیه را براورده کنند , در این خصوص امارهای مرکز امار ایران نشان می‌دهد نسبت هزینه‌های تفریح و سرگرمی خانوارهای شهری ایران به هزینه کل در سبد مصرفی خانوار از 0,71 درصد در سال 90 به 0.

74 درصد در پایان سال 92 رسیده است , این میزان تا سال 1397 با وجود نوسان هایی که داشته بازهم در ان سال 0,75 درصد بوده ، اما در سال 98 این رقم به 0.

54 درصد کاهش یافته که پایین‌ترین رقم در دهه 90 است , نسبت هزینه‌های فرهنگی به هزینه کل در سبد مصرفی خانوار شهری دیگر شاخصی است که نشان می‌دهد طی سال‌های اخیر به واسطه کاهش قدرت خرید خانوار ، هزینه‌ها بیشتر به سمت تامین نیازهای اولیه رفته است ؛ چراکه نسبت مذکور از 4,3 درصد در سال 90 به 1.

4 درصد تا سال 92 و به 3 درصد تا سال 98 رسیده و قطعا در سال 99 که هنوز امار ان منتشر نشده ، این رقم به کمتر از 3 درصد نیز رسیده است , برخلاف هزینه‌های تفریحی و فرهنگی که افزایش انها در سبد هزینه خانوار گواهی از افزایش رفاه است ، افزایش هزینه‌های بهداشت و درمان می‌تواند از رفاه خانوار بکاهد , امارهای مرکز امار ایران نشان می‌دهد نسبت هزینه‌های بهداشت و درمان در سبد هزینه خانوارهای شهری کشور از 8.

5 درصد در سال 90، به بیش از 10 درصد رسیده است , خوزستان برای بررسی نتایج عملکرد دولت درمورد حل مشکلات خوزستان ، بهترین روش بازخوانی وعده هایی است که روحانی در اولین سال دولتش به مردم این شهر داده بود و مقایسه انها با وضعیت مشهود کنونی , روحانی در سفر هیات دولت در دی ماه 92 به خوزستان وعده احیای کارون را به مردم داد .

او درمورد ریزگردها تعامل با سایر کشورها را راه حل رفع این مشکل خوانده بود , روحانی همچنین قول داده بود به سرعت طرحی را برای تصفیه اب شهر اهواز پیگیری کند , اکنون اما روحانی در حالی اماده تحویل دولت می‌شود که نه تنها مشکل اب شرب اهواز حل نشده ، بلکه افرادی که سال هاست در این شهر زندگی نمی‌کنند اکنون که به شهر سابق شان مراجعه می‌کنند از بوی تعفن اب لوله کشی ان حالت تهوع می‌گیرند .

درمورد احیای کارون نیز تصاویر ماهی‌های مرده در هورالعظیم و پهنه خشک رود به خوبی گویای عملکرد دولت روحانی در این حوزه است , ریزگردها هم با خشکی هورالعظیم نفس خوزستان را گرفته است , در سال 82 بیش از 90 درصد تالاب هور العظیم احیا شد و تا سال 96 هم وضع خوبی داشت اما با توجه به کاهش بارش باران و توسعه مناطق بالادست کرخه ، اب کرخه کاهش یافت و منجر به خشکی هور و نابودی پوشش گیاهی و جانوران ابزی شد .

این روزها خوزستان از تشنگی رنج می‌برد ,.
خوزستان شهرستان های خوزستان غیزانیه استان خوزستان اهواز رامهرمز ایران استان سیستان وبلوچستان هند سیستان وبلوچستان سیستان سراب غرب کندی کانادا جنگل های نارک زاگرس دریاچه ارومیه زاینده هورالعظیم کرونا شمال افریقا اروپا پاریس امریکا عراق سراب کارون شهر اهواز اهواز تالاب هور العظیم هور دولت روحانی جهان نیوز دولت تدبیر و امید ایران هندی دولت سیزدهم متفقین کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس چین امریکا دولت رییسی دولت حسن روحانی مردم ایران موسسه لگاتوم دولت نهم و دهم مرکز امار ایران جمهوری اسلامی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت یازدهم و دوازدهم ایرانی دولت احمدی نژاد دولت خاتمی کرونا هند امارات قطر بحرین ترکیه وزارت بهداشت دانشگاه ییل و کلمبیا کمیته امداد کمیته امداد امام ره سازمان بهزیستی بهزیستی اروپا فرانسه تهران اروپایی مجلس دولت ترامپ دولت دوازدهم روحانی حسن روحانی محمدجواد ظریف ظریف سیدابراهیم رییسی رییسی هاشمی رفسنجانی علیرضا ناجی مسعود خوانساری وزیری ترامپ اوباما رییس پلیس اگاهی تهران بزرگ ریاست جمهوری روحانی دبیر ستاد ملی مقابله با کرونا عضو کمیته علمی ستاد ملی کرونا رییس اتاق بازرگانی تهران رییس جمهور ایران رییس جمهور چین وزیر خارجه جنگ جهانی دوم اجلاس مجمع جهانی اقتصاد دوره دولت