دغدغه‌های انتخاباتی اقتصاددانان

۱۴۰۰/۰۳/۰۶ ۱۰:۴۳:۲۲


فصل اقتصاد - 1- اگرچه طی دو روز گذشته ، شوک ردصلاحیت تعدادی از نامزدهای باسابقه عرصه اجرایی کشور ، بهت و حیرت اغلب نیروهای سیاسی و فعالان اجتماعی و مردم را برانگیخته و حتی واکنش برخی از تایید صلاحیت شدگان مجید اعزازی 1- اگرچه طی دو روز گذشته ، شوک ردصلاحیت تعدادی از نامزدهای باسابقه عرصه اجرایی کشور ، بهت و حیرت اغلب نیروهای سیاسی و فعالان اجتماعی و مردم را برانگیخته و حتی واکنش برخی از تایید صلاحیت شدگان و برخی از اعضای شورای نگهبان را نیز در پی داشته است ، اما ظاهرا اقتصاددانان و فعالان اقتصادی به میزان سایر گروه‌های اجتماعی ، دچار شوک نشده‌اند , چون مساله اقتصاد ایران برای انها رنگ و لون دیگری دارد , اقتصاددانان نه تنها بعد از اعلام ردصلاحیت‌ها که قبل از ان ؛ نه تنها قبل از رد صلاحیت‌ها که از ماه‌ها و بلکه سال‌ها قبل نگران وضعیت اقتصادی کشور بوده‌اند و در حد بضاعت خود برای تبیین شرایط اقتصادی و راهکارهای علمی وقت صرف کرده‌اند ، اما گویا تاکنون هیچ یک از مسولان ارشد کشور که اتفاقا در طول زمان از هر دو جناح سیاسی در راس امور بوده‌اند ، سخن انان را نشنیده است .

2- ناظران اجتماعی ، سیاسیون فعال زیر پرچم اصلاحات و سایر گروه‌های مردمی بر این باورند که با ردصلاحیت گسترده صورت گرفته توسط شورای نگهبان ، فرصت انتخاب نماینده دلخواه از بخشی از جامعه گرفته شده است , اقتصاددان اگرچه این نگرانی‌ها را نیز تایید می‌کنند اما دغدغه متفاوتی دارند , نگرانی انها از سویی از تسلط رویکردهای توزیعی با هزینه تضعیف و غفلت از رویکردهای تولیدی ( رشد اقتصاد ) است و از سوی دیگر ، شیوع دوباره پوپولیسم و پول پاشی و رشد نقدینگی به هزینه فقرا و مردم ( تداوم نرخ‌های بالای تورم ) است .

از همین رو است که سوال‌ها و سناریوهای مورد نظر اقتصاددانان درباره اینده اقتصاد ایران ، حول این محور است که افراد تایید صلاحیت شده ، چه برنامه و رویکرد اقتصادی خواهند داشت ؟ ایا انها فهم درستی از مسائل اقتصادی دارند ؟ ایا تیم اقتصادی دولت اینده درک درستی از این مسائل دارند ؟ 3- در این حال ، اگر تا پیش از این ، با وجود برخی از چهره‌ها مانند جهانگیری ، پزشکیان و حتی علی لاریجانی در عرصه انتخابات کورسوی امیدی برای تغییر در معادلات اقتصادی وجود داشت ، به نظر می‌رسد ، هم اینک به دو دلیل ، این امید نیز رنگ باخته است ، چرا که از سویی پیشینه کاری و منظومه فکری اغلب تایید صلاحیت شدگان برای انتخابات ریاست جمهوری اجازه انجام اقدامات بنیادین را سلب می‌کند و از سوی دیگر ، به گفته دکتر مسعود نیلی ، اقتصاددان در صورتی که میزان مشارکت در انتخابات پیش رو ، اندک باشد و فرد برنده با ارای حداقلی بر کرسی ریاست جمهوری بنشیند ، « ابتدا باید پس از استقرار ، خودش را به جامعه بقبولاند , این قبولاندن ، نتیجه‌اش می‌شود هزینه کردن‌های صرفا رفاهی کوتاه مدت و در واقع تشدید عدم تعادل‌های اقتصاد کلان که به تورم بیشتر و رشد اقتصادی کمتر می‌انجامد ,» به گفته ، استاد اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف ، رییس جمهور اینده سه گزینه پیش روی خود دارد .

گزینه اول ، اصلاحات ساختاری اقتصاد است , گزینه دوم اعمال اصلاحات سیاستی و گزینه سوم « هیچ کدام » به معنی تداوم سیاست‌های موجود است , 4- طی دهه 90 نه تنها روبنای اقتصاد ایران به واسطه رشد اقتصادی در حد صفر و تورم‌های جهش‌وار به شدت اسیب دیده است که زیرساخت‌های اقتصادی و محیط زیستی نیز لطمات بعضا جبران ناپذیری دیده‌اند .

در این شرایط ، به نظر می‌رسد که پیش و پس از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری ، وظایف و مسولیت‌های اجتماعی اقتصاددانان و فعالان اقتصادی برای تبیین مشکلات و ارایه راهکارهای علمی و عملی به نامزدهای انتخاباتی و دولت اینده با هدف پرهیز از اقدامات هزینه زا و انجام اصلاحات اقتصادی ضروری تر از همیشه خواهد بود ,.