چرا واکسن برای رییسی شد ، برای روحانی نشد ؟

۱۴۰۰/۰۶/۲۳ ۰۷:۳۸:۲۳


بزرگنمایی : اریا بانو - روز گذشته بار دیگر ، رکورد جدیدی در واکسیناسیون روزانه ثبت شد ؛ تزریق یک میلیون و 590 هزار و 205 دوز واکسن تنها در 24 ساعت , حال باید دید و پرسید از زمستان گذشته تا روی کار امدن دولت سیزدهم ، چه بر دولت رفته است که واردات واکسن تا مردادماه ناممکن بود ، ولی یک باره ممکن شد !؟ برترین‌ها : طی هفته‌های اخیر واردات واکسن رشد صعودی بی سابقه ای گرفته است و برخی از طرفداران دولت سعی دارند ، ان را به عنوان دستاورد دولت جدید به جامعه معرفی کنند ! هم چنین مراکز تجمیعی واکسیناسیون هم با توجه به افزایش توزیع واکسن و اضافه شدن گروه‌های سنی دیگر ، به صورت 2 شیفت یعنی از 8 صبح تا 8 شب ، فعال شده‌اند , فعالیت مراکز شبانه روزی ، اما تنها به تهران محدود نشده و در شهر‌های دیگر ، مثل اصفهان ، ارومیه ، شیراز ، اهواز و .

,, هم این مراکز فعال شده‌اند .

حالا با اضافه شدن این مراکز ، روز گذشته بار دیگر ، رکورد جدیدی در واکسیناسیون روزانه ثبت شد ؛ تزریق یک میلیون و 590 هزار و 205 دوز واکسن تنها در 24 ساعت , شهرزاد همتی در روزنامه شرق در این باره نوشت : « اینکه بعضا گفته می‌شود « نگذاشتند دولت قبل واکسن بخرد »، کاملا عاری از حقیقت است ؛ زیرا در دولت جدید شخص ایت الله رییسی در تماس با رییس جمهور چین درخواست خرید 90 میلیون دز واکسن را مطرح کرد و با پذیرش « شی جینپینگ » روند واردات واکسن « سینوفارم » یکباره متحول شد »؛ این بخشی از گزارش رسانه نور نیوز ، رسانه نزدیک به شورای عالی امنیت ملی است که خبر از تماس تلفنی ابراهیم رییسی با رییس جمهور چین برای تامین واکسن می‌دهد , به بیان دیگر ، « شی جینپینگ » منتظر یک زنگ از سوی ابراهیم رییسی بود تا واکسن به ایران برسد و اولویت تولید واکسن ایرانی کنار برود و واکسن مثل نقل و نبات در دسترس مردم قرار بگیرد .

فارغ از اینکه تماس چه کسی باعث شد واکسن به ایران برسد و حالا دیگر بخش زیادی از مردم توانسته‌اند واکسینه شوند ، قطعا این اتفاق ، امر فرخنده ای برای ما ایرانی هاست که 18 ماه است عزاداریم و روزانه 400 نفر از ما کم شده‌اند , فارغ از هرچه اتفاق افتاده است ، باید از اساس بابت این روز‌ها که خیال عمده مردم از واکسیناسیون راحت شده ، شاکر بود و این اصلا مهم نیست که نشان افتخار واردات واکسن بر سینه چه کسی اویخته می‌شود , اما تکلیف جان هایی که در دعوا‌های سیاسی از دست رفتند چه می‌شود ؟ چه کسی می‌تواند پاسخ گوی خانواده هایی باشد که مادر را تنها برای چند روز دیرکرد واردات واکسن از دست داده‌اند ؟ چه شد که اولویت ساخت واکسن ایرانی رنگ باخت و جایش را به واردات اورژانسی واکسن داد ؟ در واقع سوال اصلی این است که چه شد که حسن روحانی به « شی جینپینگ » زنگ نزد ؟ شماره‌اش را نداشت ؟ نمی‌دانست که باید زنگ بزند ؟ یا چینی‌ها جواب تلفنش را ندادند ؟ اصلا اگر ابراهیم رییسی ان قدر میانه نزدیکی با رییس جمهوری چین داشت ، چرا زودتر تماس نگرفت ؟ چرا زودتر وارد نشد تا این بازی مرگ روزمره تمام شود ؟ نمکی نخواست واکسن وارد کند دکتر علی تاجرنیا ، در گفتگو با ما به برخی سوال‌های پیش امده درباره وفور واکسن اخیر پاسخ داد .

او با بیان اینکه در ابتدا تصمیم وزارت بهداشت و شخص اقای دکتر نمکی واردات نبود ، گفت : « اگرچه ایشان همان ابتدا گفتند ما برای خرید واکسن خارجی سفارش گذاشته بودیم ، اما واقعیت این است که این سفارش برای کواکس بود و پیگیری جداگانه ای خارج از کواکس از طرف ایران برای تامین واکسن انجام نمی‌شد , علت این مسئله هم تغییر رویکرد اقای نمکی بود ؛ ایشان دیگر عملا وزیر بهداشت دولت حسن روحانی نبود و در مرحله ای به صورت جدی طرفدار واکسن برکت شده بود , شاید بد نباشد بدانید که موسسه تحقیقات رازی در مرحله تحقیقات خیلی جلوتر از برکت بودند ، ولی به هر ترتیب تصمیم بر تولید برکت بود ».

تاجرنیا با بیان اینکه عملا نمکی و وزارت بهداشت زیر بار واردات نمی‌رفتند و نگاهشان به تولید داخلی بود ، گفت : « برای همین ان‌ها صرفا بر همان دستور و سفارش کواکس اکتفا کردند و قصد هم نداشتند کاری بکنند , پیگیری‌های نظام پزشکی باعث شد روند واردات کمی شتاب پیدا کند », تاجرنیا در ادامه به موضوعی درخور بحث اشاره می‌کند ؛ او می‌گوید : « گویا برکت واکسن خود را پیش فروش کرده بود .

به نظر می‌رسد دلیل تمایل نداشتن برای خرید واکسن از خارجی‌ها این بود که برکت در ازای هر دز واکسن ، 200 هزار تومان گرفته بود که اگر بخواهیم برای 120 میلیون واکسن حساب کنیم ، برکت از صندوق دولت عددی بالای یک میلیارد دلار از محل اعتبارات دولتی گرفت », تاجرنیا در ادامه تاکید کرد : « کل واکسن ایرانی که تا الان تولید شده ، تنها چهار میلیون دز بوده است جالب این است ؛ زمانی که دکتر ظفرقندی در کلاب هاوس گفت که من شنیدم خط تولید واکسن برکت به مشکل برخورده ، بلافاصله به جای مسئولان برکت ، وزیر بهداشت اقای نمکی واکنش نشان داد و بعد از ان هم از خط تولید واکسن برکت بازدید کرد و مانور تبلیغاتی حسابی روی ان دادند », تاجرنیا در پاسخ به این سوال که چرا در دولت جدید رویکرد‌ها نسبت به واردات واکسن تغییر کرد نیز گفت : « درست است که ممنوعیت ورود واکسن تنها فرانسه ، انگلستان و امریکا را دربر می‌گرفت ، اما عملا دست مسئولان را برای واردات واکسن استرازنکا در ابتدای مسیر بست .

از نظر من علت روند شتاب واکسیناسیون و واردات واکسن دو دلیل عمده دارد ؛ اول اینکه در کل دنیا به این نقطه رسیده‌اند که دیگر بحث جغرافیایی مهم نیست و باید بخش عمده ای از تمام مردم دنیا واکسینه شوند تا ایمنی از کرونا ایجاد شود و دوم رابطه خوبی است که چین با دولت اقای رییسی دارد , این رابطه در دوران حسن روحانی وجود نداشت و حالا چینی‌ها راحت تر به ایران واکسن می‌دهند », چرا برکت به نتیجه نرسید ؟ حجت الله نیکی ملکی ، سخنگوی ستاد اجرایی فرمان امام در پاسخ به سوال ما مبنی بر اینکه چرا وعده‌های شما و مدیران برکت عملی نشد ؟ چندین توییت متناقض ، اخباری که هرگز اجرایی نشدند از گفته‌های شما و دیگر مدیران برکت درباره این واکسن و میزان تولید ان موجود است ، چرا هیچ کدام اجرایی نشد و چرا خود شما در این باره توضیحی ندادید ؟ گفت : « همان طور که اقای دکتر جمشیدی ، رییس هیئت مدیره گروه دارویی برکت ، در برنامه گفت وگوی ویژه خبری و دکتر جلیلی ، مدیر پروژه واکسن در ستاد اجرایی فرمان امام ، در برنامه‌های تلویزیونی گفتند ، متاسفانه وعده ما برای تولید با کمی تاخیر محقق خواهد شد .

برای این موضوع دلایلی وجود دارد ؛ ازجمله اینکه مجوز واکسن برکت با بیش از یک ماه تاخیر نسبت به زمان وعده داده شده صادر شد , شرایط کرونایی و شیوع سویه‌های جدید در برخی کشور‌ها منجر به محدودیت‌های چند روزه پرواز از برخی مبادی شده که بخشی از تجهیزات خط تولید واکسن باید از ان‌ها وارد می‌شد , علاوه بر همه اینها ، تحریم‌ها باعث بروز شرایطی غیرقابل پیش بینی شد که منجر به تاخیر نسبت به برنامه تولید واکسن از سوی ستاد شد .

برای مثال ، فقط در یک مورد تحریم‌ها منجر به شرایطی شد که مجوز صادرات برخی تجهیزات خط تولید با تاخیر نزدیک به یک ماه در کشور مبدا صادر شد , البته در فرایند تولید از این دست مسائل به صورت مکرر رخ داد که همه این‌ها منجر به اختلال در برنامه تولید ما شد », البته متولیان واردات واکسن اعلام کرده‌اند علی رغم خرید واکسن از منابع متعدد ، تحریم‌ها و محدودیت‌ها از یک سو و بدقولی تولیدکنندگان بین‌المللی واکسن از سوی دیگر مانع واردات واکسن شده است .

باید توجه داشت واکسن ایرانی نه تن‌ها باعث ایجاد محدودیت در واردات واکسن نشد ، بلکه به اذعان رییس جمهور و وزیر بهداشت وقت و همین طور تاکید مقام معظم رهبری ، تولید واکسن ایرانی منجر به ایجاد گشایش در واردات واکسن شد , همان طور که مستحضر هستید ، تحریم محصولات مبارزه با کرونا هم پس از صدور مجوز برای واکسن ایرانی لغو شد », سوال‌های زیادی حالا در اذهان همه ما باقی مانده است .

جدا از سنگ اندازی‌ها برای ورود واکسن به ایران در زمان استقرار حسن روحانی ، نمی‌توان تمامی تقصیر‌ها را گردن دیگران انداخت , طبیعی است که شی جینپینگ جواب تلفن رییسی را ساده تر از حسن روحانی می‌دهد ، اما اینجا تکلیف 114 هزار و 759 نفر کشته کرونا در ایران و خانواده‌های داغدار ان‌ها چه می‌شود ؟ سیمین کاظمی ، جامعه شناس سلامت ، در پاسخ به ما درباره سیاسی شدن واکسیناسیون در ایران و نقش ان در اعتماد مردم به نظام سلامت می‌گوید : « واکسن برای پیشگیری از همه‌گیری مرگ بار کوید 19 یک امر مهم و حیاتی است و در حال حاضر می‌توان گفت سلامت جامعه نه تن‌ها در بعد جسمی ، بلکه در تمام ابعاد ان ، شامل جسمی ، روانی و اجتماعی به مسئله پیشگیری پیوند خورده است و بخش عمده ای از مسئله پیشگیری هم به تهیه واکسن و انجام فوری واکسیناسیون بستگی دارد , نظام سلامت ایران متولی اصلی برنامه پیشگیری است ، ولی در دوره همه‌گیری نتوانست استقلال خود را حفظ کند و به این ترتیب امر سلامت دستخوش تعارض منافع گروهی و جناحی شد ».

کاظمی تصریح می‌کند : « مسائلی مثل تولید واکسن‌های داخلی متعدد و اکثرا با کارایی و اثربخشی مبهم ، تقلا بر سر ورود واکسن از سوی گروه‌های خاص و سپردن واردات واکسن به شرکت‌های خصوصی ، همگی این پیام را به جامعه منتقل کرد که انچه برای نظام سلامت اهمیت درجه اول ندارد ، سلامت عمومی است و متولیان اداره جامعه و سلامت ان بیش از هر چیز در تعقیب منافع و مصالح گروهی و شخصی خود هستند , این پیام باعث کاهش اعتماد جامعه به نظام سلامت و ناامیدی و یاس عمومی شده است , در این شرایط ، نتیجه ای که جامعه احتمالا به ان می‌رسد ، این است که کنار گذاشته شده و مورد بی توجهی است .

این بی اعتمادی ، ناامیدی و سرخوردگی تبعات اجتماعی گریزناپذیری همچون افزایش نارضایتی را به دنبال خواهد داشت , به یاد داشته باشیم مرگ‌های ناشی از کوید 19 بعد از تولید واکسن ، از نظر جامعه بیشتر از قبل ، مرگ‌های قابل پیشگیری و از این رو خسران عظیم تلقی می‌شوند و مسامحه در این خصوص از نظر جامعه سوگوار کمتر قابل گذشت و فراموشی خواهد بود », برخی مراکز تخلف کردند انتشار اخبار نادرست درباره واکسیناسیون بدون اولویت سنی و تخلف چند مرکز تزریق واکسن ، منجر به ایجاد ترافیک و تجمع در مقابل این مراکز شد .

مریم سرخوش در روزنامه همشهری نوشت : امیرعلی فریدون فر ، رییس مرکز بهداشت شرق تهران درباره اقدام برخی مراکز در تزریق واکسن بدون اولویت سنی ، به ما توضیحاتی داد و گفت : « این وضعیت ناشی از اتفاقی بود که در یکی از مراکز تزریق واکسن در شمال تهران و برخی شهرستان‌های اطراف رخ داد , این اشتباه چند مرکز بود و منجر به شلوغی و سردرگمی مردم شد ,» به گفته او ، در این مراکز بدون ضابطه و درنظر گرفتن اولویت‌های سنی اعلام شده برای مردم واکسن تزریق شده ، حالا شهروندان در مراجعه به مراکز واکسیناسیون انتظار تداوم چنین وضعیتی را دارند .

اصرار و درخواست ان‌ها برای تزریق واکسن خارج از اولویت سنی ، منجر به رقم خوردن مشکلات و برخی جدل‌ها شده است , فریدون فر در پاسخ به این سوال که ایا امکان ثبت کد ملی افرادی که اولویت سنی شان اعلام شده وجود دارد و این افراد خارج از محدوده سنی تعیین شده چگونه واکسن دریافت کرده‌اند ؟ گفت : « سامانه برای ثبت کد ملی قفل نیست و با توجه به قرار گرفتن دانشجویان ، طلاب و مسافران خارج از کشور در اولویت واکسیناسیون ، اکنون سامانه باز شده است , دانشجویان ممکن است متولد 1380 هم باشند و می‌توانند برای تزریق واکسن مراجعه کنند .

از روز گذشته با دستور موکد وزارت بهداشت نظارت جدی در این باره صورت گرفته و قرار است خارج از نوبت سنی ، واکسیناسیون برای سنین دیگر انجام نشود ، اما با توجه به باز بودن سامانه اگر کارشناسی که پشت کانتر قرار دارد تخلف کند و ثبت نام و واکسیناسیون خارج از گروه‌های سنی را انجام دهد ، نمی‌توان نظارتی بر این مسئله داشت ,» او از مردم خواست برای پیشرفت سریع کار و خدمات‌رسانی منسجم از سوی مراکز ، از مراجعه بدون اولویت سنی خودداری کنند : « با توجه به تامین واکسن در کشور ، وزارت بهداشت گروه‌های سنی را با سرعت بیشتری اعلام می‌کند و اگر مردم در این باره صبوری کنند شاهد این ازدحام و فشار کاری بر گروه‌های واکسیناسیون نخواهیم بود ,» به گفته این مسئول هم اکنون مراکز تجمیعی واکسیناسیون در شرق تهران تا 8 شب فعال هستند و در مرکز واکسیناسیون 17 شهریور تا ساعت 12 پذیرش صورت می‌گیرد .

.