توافق موقت و دوراهی تیم سیاست خارجی دولت

۱۴۰۰/۰۹/۰۳ ۰۲:۱۱:۰۵

سید محمد هادی موسوی : چنانچه این پیشنهاد [ توافق موقت ] مورد توافق امریکا قرار گیرد ، ایران بر سر یک دوراهی قرار خواهد گرفت ، اگر پیشنهاد را بپذیرد با دستور کار دولت در خصوص رفع کامل تحریمها تناقض دارد و چنانچه ان را نپذیرد با درخواست وزیر خارجه ایران ، همخوانی ندارد .



پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (entekhab,ir) : پایگاه خبری « انتخاب » / سید محمد هادی موسوی : ایران بالاخره اعلام کرد که از 8 اذرماه دور جدید مذاکرات وین را از سر خواهد گرفت , اما لحن مقامات ، علی الخصوص مذاکره کننده ارشد ایران ، نشان می‌دهد که این مذاکرات ، ادامه مذاکرات پیشین نیست و ایران قصد دارد با رویه جدید ، مذاکرات وین را " شروع " کند در حالیکه طرفهای غربی توقع دارند که ایران به " ادامه " مذاکرات بازگردد .

دکتر علی باقری ، مذاکره کننده ایران ، پیشتر گفته بود مذاکرات هسته ای وجود ندارد و هدف از مذاکرات وین ، صرفا بازگشت امریکا به تعهدات است , او در یک تور اروپایی تلاش کرد که کشورهای اروپایی را در جریان اخرین مواضع ایران قرار دهد گرچه خبر دقیقی از پاسخ و عکس العمل طرف اروپایی به این رویکرد منتشر نشده است , باقری همچنین در یک جلسه ویدئو کنفرانس با همتایان چینی و روسی خود ، درمورد مذاکرات هسته ای ، " مواضع خود را هماهنگ کرد ".

گرچه انچه باقری ، هماهنگی مواضع با شرکای چینی و روسی نامیده با انچه در رسانه‌ها منتشر شده ، تفاوتهایی وجود دارد , براساس گزارش رسانه‌ها ، باقری و نمایندگان چین و روسیه توافق کردند که " کلیه تحریمهای مغایر با برجام و اجرای قطعنامه 2231 سازمان ملل باید لغو شوند " اما انچه باقری کنی به عنوان خروجی این نشست اعلام کرد ، " لغو کلیه تحریمهای غیرقانونی امریکا " بود , این تناقض دیدگاه‌ها ، نشان از چالشی اساسی در مذاکرات 8 اذر خواهد داشت همچنانکه وزیر امور خارجه فرانسه نیز اعلام کرد پس از برگزاری این دور مذاکره می‌توان فهمید که ایران چه قصدی دارد و اگر این مذاکرات ساختگی باشد ، " برجام ، توخالی ارزیابی خواهد شد ".

در همین میان اما ، خبر غیررسمی در رسانه‌های خارجی منتشر شد که امریکا و شرکای اروپاییش قصد دارند - مانند روندی که در مذاکرات منجر به برجام طی شد - یک « توافق موقت » را به ایران پیشنهاد دهند , در این پیشنهاد قرار است به جای بازگشت یکباره ایران و امریکا به برجام ، در قبال توقف برخی فعالیتهای هسته ای ، بخشی از داراییهای بلوکه شده ایران ازاد شوند , این پیشنهاد که از طرف یک کشور اروپایی ارائه شده ، گرچه شبیه درخواستی بود که پیشتر ، وزیر خارجه ایران از امریکا درخواست کرده بود لکن قبول ان از طرف ایران با ادعاهای قبلی تفاوت فاحش دارد .

در این پیشنهاد خبری از لغو و یا حتی تعلیق تحریمهای ایران نیست بلکه صرفا بخشی از دارایی ارزی ایران ازاد می‌شود تا مشوقی جهت ادامه مذاکرات و جلوگیری از پیشرفت بیشتر برنامه هسته ای ایران باشد , گرچه سخنگوی وزارت خارجه امریکا از این پیشنهاد اظهار بی اطلاعی کرده اما ارائه ان از طرف کشورهای غربی در حقیقت یک راستی ازمایی از اراده ایران است چرا که پیشتر و در مهرماه سال جاری ، اقای حسین امیرعبداللهیان ، وزیر خارجه ایران ، درخواست ازاد‌سازی ده میلیارد دلار از دارایی‌های بلوکه شده ایران به عنوان " حسن نیت " شروع مذاکره را مطرح کرده بود , حال چنانچه این پیشنهاد مورد توافق امریکا قرار گیرد ، ایران بر سر یک دوراهی قرار خواهد گرفت ، اگر پیشنهاد را بپذیرد با دستور کار دولت رییسی در خصوص رفع کامل تحریمها تناقض دارد و چنانچه ان را نپذیرد با درخواست وزیر خارجه ایران ، همخوانی ندارد .

در غیر این صورت ، یا ایران باید بپذیرد که به دستور کار مذاکرات پیشین وین متعهد باشد یا یک دوره مذاکرات فرسایشی و طولانی مدت را اغاز کند که برخلاف دستور سیاست‌های بالادستی است , اما از طرف مقابل به نظر می‌رسد کشورهای غربی و حتی روسیه ، علاقه ای به شروع مذاکرات از نقطه صفر ندارند و از هم اکنون خبرهایی در خصوص « پلن b» اروپا و امریکا شنیده می‌شود که بدین ترتیب ، قطعا در ان همه طرفها از ایده ال خود بسیار فاصله خواهند گرفت , اما در این شرایط خوشحال‌ترین دولت ، اسراییل است که علاقه زیادی دارد تا پرونده هسته ای ایران در وضعیت کنونی باقی بماند .

اما اسراییل ، ماه هاست که پلن b خود را در دست اجرا دارد , براساس سخنان نخست وزیر اسراییل در شهریور ماه سال جاری ، این دولت قصد دارد با اجرای طرحی موسوم به « مرگ با هزاران زخم »، عملیاتهای تخریبی در مقیاس کوچک اما تعداد زیاد را در ایران اجرا کند تا هم تمرکز کشور از مسئله هسته ای دور شود و هم در صنعت هسته ای اخلال ایجاد شود , مطابق انچه رسانه‌های اسراییلی گزارش کرده‌اند ، وی در جریان دیدار از امریکا و مذاکره با جو بایدن ، رییس جمهور امریکا ، موافقت این کشور در خصوص اجرای این طرح را اخذ کرده است .

برخی مدعی‌اند که هک سامانه سوخت و سیستم ناوبری دریایی در ایران یکی از این طرحها بوده است , از طرف دیگر ، ایران به سرعت در حال افزایش کمی و کیفی ذخایر هسته ای خود است , براساس گزارشهای اژانس بین‌المللی انرژی اتمی ، ذخایر اورانیوم 60 درصد ایران به بیش از 20 کیلوگرم ، ذخایر اورانیوم 20 درصد ایران به بیش از 200 کیلوگرم و ذخایر اورانیوم فلزی نیز به حدود 200 گرم رسیده است .

این ذخایر هسته ای ایران با محدودیت‌های برجامی فاصله بسیاری دارد و خطوط قرمز غرب در دسترسی ایران به « نقطه گریز هسته ای » را زیرپا گذاشته است , این حجم از ذخایر اورانیوم غنی شده ، موجب بر هم خوردن موازنه قدرت در منطقه خاورمیانه شده و حتی کشورهایی مانند چین و روسیه نیز به دلیل نگرانی از مسائل اشاعه ای به ان واکنش نشان خواهند داد چرا که احتمال تشدید رقابت هسته ای در منطقه و یا حتی درگیری نظامی بین ایران و اسراییل وجود دارد , از این رو به نظر می‌رسد دولت ایران شاید به این سو برود که پیشنهاد توافق موقت دولت‌های غربی را بپذیرد حتی اگر با اصول اولیه و خطوط قرمز در تضاد باشد .

گرچه با رویکرد تیم جدید مذاکره کننده و سیاستهای اعلامی دولت سیزدهم ، بسیار بعید به نظر می‌رسد که تن به چنین توافقی داده شود و احتمال پیچیده تر شدن موضوع هسته ای ایران وجود دارد , لینک کوتاه کپی لینک.