خدمت به وطن یا سودای مهاجرت !

۱۴۰۰/۰۴/۲۸ ۰۸:۲۴:۱۰


خدمت به وطن یا سودای مهاجرت ! یادداشت 28 تیر 1400 - 08:09 نویسنده : فرشته قاسمی هم رسانی مهاجرت جوانان تحصیل کرده از ایران سالانه رو به افزایش است , این شتاب و بالا رفتن تعداد مهاجران ، تا انجا پیش رفته است که گفته می‌شود ایران از نظر « فرارمغزها » در صدر کشورهای جهان قرار دارد , شاید بتوان گفت یکی از دلایل مهاجرت نخبه‌ها و تحصیل کرده‌ها ، نتیجه عدم سرمایه‌گذاری در داخل کشور است .

از سویی دیگر فقر و بیکاری هم می‌تواند دلایل مهاجرت باشد , همان طور که می‌دانیم اقتصاد ایران از ظرفیت و پتانسیل‌های زیادی برخوردار است , یکی از مهمترین ظرفیت اقتصادی ایران وجود نیروی انسانی متخصص است و سال‌ها طول می‌کشد که یک فرد به عنوان متخصص اموزش‌های لازم را فرابگیرد .

به راستی چرا تحصیل کرده‌های کشور ما ، به اسانی وطن را ترک می‌کنند و در کشورهای دیگر مشغول به کار می‌شوند ؟ این افراد ، سال‌ها تحصیل کرده‌اند و سختی‌های زیادی را به جان خریده‌اند ، به امید این که پس از پایان تحصیلات به جایگاه اجتماعی مناسب ، رفاه و اسایش نسبی برسند , هدف انها از ابتدا ، نه ترک وطن بلکه خدمت به سرزمین مادری شان بود , بسیاری از این نخبه‌ها پس از پایان تحصیلات ، با بالاترین مدرک دانشگاهی ، تمام تلاش خود را به کار بستند تا شغلی مرتبط با رشته‌ی تحصیلی خود پیدا کنند ؛ اما نه تنها موفق نشدند بلکه مجبور شدند در محیط هایی مشغول به کار شوند که غیرمرتبط با رشته‌ی تحصیلی و حرفه شان بوده و کمترین حقوق را دریافت می‌کنند .

متاسفانه نخبه و غیرنخبه ، بی هنر و باهنر در سودای ترک وطن هستند , وقتی از انها دلیل رفتن شان را بپرسی ، چنین می‌گویند : به دنبال یک زندگی با رفاه مالی نسبی همراه با ارامش می‌رویم , رفاه و اسایش از نظر این افراد یعنی جامعه ای که ثبات داشته باشد و روزانه شاهد افزایش قیمت مایحتاج عمومی و تورم و گرانی نباشند .

داشتن یک رفاه نسبی و شغل خواسته‌ی زیادی نیست , اگر مردم در رفاه و ارامش باشند به هیچ وجه سختی مهاجرت‌های خطرناک و پرهزینه را به جان نمی‌خرند , سال هاست ما ، مهاجرتی به نام « فرارمغزها » یا « نخبه » داریم که تحت تاثیر نبود شغل مناسب یا اینده‌ی مبهم بوده است .

در کنار مهاجرت نخبه‌های علمی شاهد مهاجرت ورزشکاران برجسته در رشته‌های متفاوت ورزشی نیز هستیم , هم چنین در سال‌های اخیر مهاجرت داوران رشته‌های شطرنج ، هندبال ، فوتبال وغیره نیز ، تیتر برجسته‌ی روزنامه‌های ورزشی شده است , از سویی دیگر همیشه مهاجرت کادر درمان نیز وجود داشته است که با شیوع کرونا ، روند مهاجرت این افراد افزایش یافته ؛ به طوری که امارهای شنیده شده حاکی از خروج ماهانه 100 تا 150 پرستار به خارج از کشور است .

طبق گفته‌ی مدیر انجمن پرستاران ایران ، در همین دوره‌ی شیوع کرونا ، میزان مهاجرت پرستاران حدود 300 درصد افزایش یافته است که با توجه به حقوق بالا و مزایای خوب که کشورهای دیگر نسبت به ایران دارند ، ترجیح می‌دهند مهاجرت کنند که مخصوصا در ایام کرونا شرایط مهاجرت برای این افراد اسان شده است , ولی متاسفانه مهاجرت کادر درمان به ضرر کشور است , همان طور که می‌دانیم سلامت مهم‌ترین نیاز همه‌ی انسان هاست .

اگر سلامت مردم برای مسئولان مهم باشد ، باید از پرستاران حمایت بیشتری صورت بگیرد تا انها کشور را ترک نکنند , در پی مهاجرت بیش از اندازه‌ی پرستاران ، فشار به کادر درمان افزایش چشم‌گیری پیدا کرده است , « محمد جهانگیری » معاون سازمان نظام پزشکی ایران عدم اینده‌نگری دولت را مقصر روند فعلی می‌داند و می‌گوید : « گرفتن مدرک دیپلم 12 سال و دریافت تخصص پزشکی هم 12 سال طول می‌کشد ، این به ان معناست که دولت 24 سال برای اموزش این پزشکان وقت می‌گذارد اما هیچ مشوقی برای نگهداری انها در داخل کشور ایجاد نمی‌کند .

در حقیقت ، به نظر می‌رسد ما پزشکان را اموزش می‌دهیم تا انها را صادر کنیم ,» در نتیجه‌ی مهاجرت هر ساله‌ی نخبگان و جوانان ، میلیاردها دلار هزینه و خسارت متوجه‌ی کشور ما شده و همان اندازه اعتبار برای کشورهای مقصد ایجاد می‌شود , جوانانی که طبق امار گاهی میانگین تحصیلات ان‌ها بالاتر از میانگین تحصیلات کشور مقصد است .

این را خوب می‌دانیم که خارج رفتن نه تنها برای خیلی از مردم عادی کار سختی است ، بلکه برای انهایی که استعداد زیادی دارند و می‌توانند با ادامه‌ی تحصیل در خارج از ایران ، به شکوفایی استعداد‌های خود برسند نیز اسان نیست , برای افراد زیادی که جهت ادامه تحصیل به خارج مهاجرت می‌کنند ، با توجه به قوانین کشورها برای دانشجویان خارجی ، پیدا کردن شغل بسیار سخت است , حال این پرسش مطرح می‌شود که چگونه یک اقازاده با توجه به وضعیت ارز در ایران ، هزینه‌ی زندگی خود را در کشور خارجی تامین می‌کند ؟ نکته‌ی جالب داستان این جاست وقتی که با هر کدام این مسئولان صحبت می‌کنیم ، می‌گویند فرزند ما نخبه است .

واقعا این همه نخبگی در میان فرزندان مسئولان ، جای تعجب دارد ! اگر مشکل کشور ما نداشتن پول لازم برای سرمایه‌گذاری است ، ان را هم به کمک مردم در داخل و ایرانیان خارج از کشور می‌توان حل کرد , در چنین حالتی سرمایه‌های فراوانی از خود ایرانی‌ها به کشور سرازیر خواهد شد , در سالی که از سوی مقام معظم رهبری به سال « تولید ، پشتیبانی‌ها و مانع‌زدایی ها » مزین شده ، کافی است تصمیم گیران موانع اشتغال را برطرف کنند و در جهت حفظ نخبه‌ها به عنوان سرمایه‌های انسانی کشور ، گام بردارند ؛ تا با فراهم شدن زمینه‌ی کسب و کار انان ، دیگر به فکر مهاجرت نباشند .

.