سهم پارلمان

۱۴۰۰/۰۹/۰۳ ۰۲:۱۲:۰۳


اخبار ایران ( اقتصاد ) تاریخ انتشار : 24 خرداد 1399 2020-06-13t03:48:29z سهم پارلمان مصطفی هاشمی طبا از نقش مجلس شورای اسلامی در سیاستگذاری اقتصادی کشور می‌گوید مصطفی هاشمی طبا فعال سیاسی اصلاح‌طلب و معاون رییس جمهوری در دولت اصلاحات معتقد است با وجود انتقادات ، مجلس اختیارات زیادی برای سیاستگذاری اقتصادی در کشور دارد اما این اختیارات با عمل همراه نمی‌شود , به اعتقاد هاشمی طبا مشکل این نیست که مجلس از نظر قانونی چقدر سهم دارد یا اینکه تصمیمات شورای روسای سه قوه یا شورای هماهنگی اقتصادی چه تاثیری بر روند تصمیم‌گیری مجلس دارد ، مشکل این است که مجلس شورای اسلامی ، نه این مجلس و نه مجلس دوره قبل ، در زمینه اقتصاد حرفی برای گفتن ندارد ؛ یعنی مجلس حرفی که متضمن حل مسائل اقتصادی و حل مسائل مردم باشد ندارد , true 699 468 https://static3.

tejaratefarda,com/thumbnail/ssqmtphzeben/8hucpfvkisj7lom3jhros5q_xndm1qpzjfv0nrnyqrtgtrhtsi1gjvnv4q0hhp8w/22-1,jpg مصطفی هاشمی طبا فعال سیاسی اصلاح‌طلب و معاون رییس جمهوری در دولت اصلاحات معتقد است با وجود انتقادات ، مجلس اختیارات زیادی برای سیاستگذاری اقتصادی در کشور دارد اما این اختیارات با عمل همراه نمی‌شود .

به اعتقاد هاشمی طبا مشکل این نیست که مجلس از نظر قانونی چقدر سهم دارد یا اینکه تصمیمات شورای روسای سه قوه یا شورای هماهنگی اقتصادی چه تاثیری بر روند تصمیم‌گیری مجلس دارد ، مشکل این است که مجلس شورای اسلامی ، نه این مجلس و نه مجلس دوره قبل ، در زمینه اقتصاد حرفی برای گفتن ندارد ؛ یعنی مجلس حرفی که متضمن حل مسائل اقتصادی و حل مسائل مردم باشد ندارد , معاون رییس دولت اصلاحات می‌گوید نمایندگان مجلس و سایر مسولان دیدگاه اقتصادی التقاطی دارند و به این دلیل به نتیجه مشخص اقتصادی نخواهیم رسید , ♦♦♦ برخی معتقدند مجلس شورای اسلامی اصولا سهم چندانی در تعیین مسیر اقتصادی ایران ندارد ( به ویژه در سال‌های اخیر که نهادهای فراقوه ای همچون شورای هماهنگی اقتصادی تاسیس شده‌اند ) اصولا سهم مجلس شورای اسلامی در تعیین رویکردهای اقتصادی دولت ( به معنای عام کلمه ) چقدر پررنگ است ؟ به نظر من مجلس شورای اسلامی می‌تواند سهم مهمی در سیاستگذاری اقتصادی کشور داشته باشد .

مشکل این نیست که مجلس از نظر قانونی چقدر سهم دارد یا اینکه تصمیمات شورای روسای سه قوه یا شورای هماهنگی اقتصادی چه تاثیری بر روند تصمیم‌گیری مجلس دارد ، مشکل این است که مجلس شورای اسلامی ، نه این مجلس و نه مجلس دوره قبل ، در زمینه اقتصاد حرفی برای گفتن ندارد ؛ یعنی مجلس حرفی که متضمن حل مسائل اقتصادی و حل مسائل مردم باشد ندارد , وقتی مجلس حرفی ندارد نمی‌تواند ابراز وجود هم بکند ، اگر کسی حرفی داشته باشد اظهاراتش را بیان می‌کند و اگر عملی نشد ان وقت می‌گوید عمل نکردند اما نمایندگان ما چنین شرایطی ندارند , البته انها هم تقصیری ندارند به هرحال شرایط طوری است که در برابر مشکلات موجود « اچمز » می‌شوند یعنی نمی‌توانند کاری کنند .

مثلا همین مجلس شورای اسلامی با یک ژستی امده است جلو که « فلان و بیسار می‌کنیم », اما وقتی با مشکلات مواجه می‌شوند ، می‌بینند از حرف تا عمل فاصله است , مثلا امروز اقای همتی و نوبخت رفتند مسائل و مشکلات را در مجلس مطرح کنند و نمایندگان وقتی متوجه جزییات مشکلات و تحریم و کمبود بودجه و .

,, شوند تنها می‌نشینند و نگاه می‌کنند .

بنابراین در کل می‌توان گفت این طور نیست که مجلس شورای اسلامی اختیارات نداشته باشد ، مساله این است که مجلس شورای اسلامی مانند سایر نهادها چون حرفی برای گفتن ندارد می‌گوید سکوت کنیم بهتر است , راه حل هایی که مجلس شورای اسلامی برای مسائل مهم کشور باید بدهد باید راه‌های « سوپریمم » و عالی و تعیین کننده باشد , از این سیاست‌های وصله پینه ای چیزی درنمی‌اید ؛ اینکه مثلا چهار نفر مفسد را محاکمه کنیم به جایی نمی‌رسد .

این اقدام خوب است باید هم محاکمه شوند ولی نتیجه اقتصادی ندارد , یا اینکه چند انبار و خودروهای داخلش را توقیف کنند مشکل اقتصاد حل نمی‌شود , باید یک دیدگاه اقتصادی درست وجود داشته باشد که حرف خود را بزند که اگر این جوری عمل کنیم این محاسن و این معایب را دارد .

معمولا در کشور ما هم هرکه حرف می‌زند صرفا محاسن دیدگاهش را می‌گوید نه معایب , مجلس شورای اسلامی هم همین طور است , در کشور ما توافق بین دو نفر سخت است اینجا که دیگر حدود 300 نفر با دیدگاه‌های مختلف و جلسات کوتاه می‌خواهند به نتیجه برسند ، مشخص است نتیجه چه می‌شود .

البته تاکید می‌کنم مهم‌ترین مساله این است که نمایندگان حرفی برای گفتن ندارند , در چنین شرایطی است که مثلا شورای روسای سه قوه تشکیل می‌شود , وقتی مسائلی مطرح می‌شود که باید فوری تصمیم‌گیری شود ، چه بهتر که روسای سه قوه تصمیم بگیرند .

من این شورا را می‌پسندم , هرچند افراد متخصصی نیستند اما افراد متخصص در اطرافشان هست و برای برخی مسائل که تصمیم‌گیری فوری می‌خواهد این شورا خوب است , بالاخره رییس قوه قضاییه مسائل قضایی را می‌داند ، رییس جمهور از مسائل اجرایی باخبر است و رییس مجلس شورای اسلامی هم جدا از صلاحیت شخصی می‌تواند بفهماند مجلس شورای اسلامی هم دیدگاهی دارد .

توجه کنید با وجود این شوراها کسی نماینده مجلس را از کاری منع نکرده است که شما فکر و نظر ندهید , راه حل میانبری است برای گره‌گشایی چون چنین طرح‌های فوریتی اگر به مجلس برود شاید درنیاید , به هرحال این سه بزرگوار ( از نظر حقوقی ) بالاخره کار را سریع تر پیش می‌برند .

اصولگرایانی که در این دوره به مجلس شورای اسلامی راه یافته‌اند ، مبلغ و طرفدار کدام راه و روش در اقتصاد هستند ؟ در اقتصاد دنیا اقتصاد سوسیالیستی ، مکاتب لیبرالیسم ، نئولیبرال و ,,.

مطرح است , هرکدام از اینها حرف هایی برای گفتن دارند و تبعات ان حرف‌ها را هم بیان می‌کنند , این طور نیست که کسی طرفدار لیبرالیسم باشد ولی تبعاتش را پنهان کند .

مثلا می‌گوید هدف لیبرالیسم توسعه تولید و تجارت است و در درازمدت به نفع طبقه محروم هم خواهد شد , نمی‌گوید که اگر این کار را انجام دهیم محرومیت بلافاصله برطرف می‌شود , نماینده‌های مجلس ما بعضا تمایلی به این مکاتب دارند البته برخی هم صرفا می‌گویند به اسلام عمل کنیم ولی وقتی از جزییات می‌پرسیم حرفشان این است که « عمل کنید خوب می‌شود ».

یقینا اگر انچه اسلام گفته عمل شود خوب می‌شود اما چطور ؟ دوستانی که به مجلس شورای اسلامی رفتند گروه‌های مختلفی هستند , مثلا موتلفه که تعدادشان زیاد نیست چه بخواهند چه نخواهند طرفدار اقتصاد بازار هستند , اقتصاد بازار هم همان اقتصاد لیبرالیستی است اما این سنتی و ان کتابی و تئوریک .

یعنی خریدوفروش ازاد است , موتلفه ای‌ها در مورد اقتصاد بازار می‌گویند ابتدا باید کتاب مکاسب را خواند تا بدانیم کسب چطور است بعد عمل کنیم , اما در حال حاضر انها که خوانده‌اند هم عمل نمی‌کنند .

به هر حال اقتصاد بازاری دیدگاه موتلفه است , گروه دیگر پایداری است که حرف‌های انها سوسیالیستی است اما ته ان هیچی نیست و روش و منشی ندارند , اما حرف پایداری تلفیق سوسیالیسم و پوپولیسم است .

سوسیالیسم هم در نهایت پوپولیستی است و مکتب سوسیالیسم همراه با نوعی پوپولیسم است , کسانی که کمونیست هستند پوپولیستی حرف می‌زنند اما عمل نمی‌کنند و صرفا شعار حمایت از طبقه محروم و کارگران اتحاد و ,.

, می‌دهند که عملیاتی نیست , گروه پایداری در ظاهر انقلابی است ولی با توجه به شعارهایشان بوی سوسیالیسم می‌دهند .

گروه دیگر موسوم به اصولگرا هم حرفی برای گفتن ندارند , حرفشان این است که « وضع مردم باید خوب شود » اما به چه قیمتی و از چه طریقی و با چه سیاستی ؟ سیاست خارجی باید چه باشد ؟ تبعات رفاه مردم چیست و ,.

, در این زمینه‌ها حرفی برای گفتن ندارند , اصولگرایان در واقع از نوعی « لیبرالیسم سوسیالیستی » دنباله روی می‌کنند .

این اصطلاح عجیب به نظر می‌رسد اما واقعیت است چون اندیشه اینها التقاطی است , همان طور که برخی دین التقاطی دارند برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی و سایر مسولانی مثل خود بنده دیدگاه اقتصادی مان التقاطی است و بنابراین به نتیجه ای هم نمی‌رسیم , یعنی کشورمان اگر بر اساس لیبرالیسم اداره می‌شد و این مکتب را با رعایت ضوابط پیاده می‌کردیم ، بالاخره به یک جایی می‌رسیدیم .

در مورد سوسیالیسم هم همین طور است , اما ما ملغمه ای از هردو انها را به کار می‌گیریم که باهم و با واقعیت نمی‌خواند , بنابراین می‌توان گفت در مجلس شورای اسلامی اگر بخواهیم دیدگاه‌های اقتصادی را طبقه بندی کنیم پوپولیستی و لیبرالیستی است .

سابقه مدیریتی سران مجلس شورای اسلامی یازدهم و در راس انها محمدباقر قالیباف چه نشانه ای از رویکردهای احتمالی انها در حوزه اقتصاد به دست می‌دهد ؟ اقای قالیباف عملگراست , کسی که عملگراست ممکن است اشتباهات زیادی هم بکند , ایشان هم در نیروی انتظامی و هم شهرداری تهران نشان داد نیروی اجرایی و عملگراست اما ممکن است در بسیاری از زمینه‌ها دیدگاه نداشته باشد .

فرض کنید در ساخت وساز تهران دیدگاهی نداشته باشید ولی ترغیب به عمل کنید ، خب اشتباهات زیادی در این اقدام رخ خواهد داد , مشکل نوعی از برداشت دید مهندسی این است که به جای اینکه طرز فکری برای مسائل داشته باشیم بیشتر طرز فکر اجرایی داریم , مدیر باید « سیستم انالیست » باشد که بتواند تصمیم درست بگیرد .

متاسفانه مسولان ما این طور نیستند که تحلیل کنند و بر اساس تحلیل نتایج جلو بروند , یقینا اقای قالیباف در مجلس شورای اسلامی سعی خواهد کرد که تصمیمات مناسبی برای حسن اداره مملکت بگیرد , در نیت او شک ندارم ولی بالاخره درون مایه و تئوری ای را که ممکن است برای سیاستگذاری لازم باشد ، باید از نظر فکری بدانند .

بالاخره ایشان انقدر بلد است و از جاهای مختلف خوانده و شنیده است که مکاتب اقتصادی را بداند اما خیلی از کارهایی که خوب است و ممکن است نتیجه مثبت بدهد خیلی بلندمدت است , یعنی از الان باید یک برنامه بلندمدت 10 ساله تنظیم کنیم و در این برنامه اصل را هم بر تحریم بگذاریم , وقتی ما تحریم هستیم و رویکردمان این است که « ان شاءالله تمام می‌شود » یا دولت ترامپ تمام می‌شود و .

,, یعنی صرفا امید داریم به اینکه تحریم تمام شود تا وضعمان بهتر شود ، نتیجه مناسب نخواهد بود .

الان اقای روحانی اصل را بر این گذاشته است که ان شاءالله رابطه با خارج خوب می‌شود و اصل اقتصاد را بر تحریم نگذاشته است , اگر می‌خواهیم در دنیا حرف انقلابی بزنیم باید اصل را بر تحریم بگذاریم , اصل را بر عدم دریافت ارز نفتی بگذاریم .

رهبر انقلاب هم بارها گفته است ولی هیچ کس این کار را نمی‌کند , مجلس هم باید همین کار را بکند , باید در جلسات بر فرض نبود ارز نفتی تصمیم بگیرند که کشور را چطور اداره کنند .

در شرایط تحریمی باید با منابع طبیعی چطور رفتار کرد ، مدیریت اب و برق و سوخت چگونه باشد ، نیازهای مردم چطور تامین شود ، مردم چقدر توقع داشته باشند ، سبک زندگی مردم چه باشد و ,,.

کسی جرات این حرف‌ها را ندارد , مثلا می‌گوییم در شرایط تحریم سبک زندگی باید تغییر کند ، بعد می‌گوییم درست است اما باید در این زمینه تحقیق شود و بعد هم معلوم نیست فرایند ادامه می‌یابد یا خیر و اصلا تحقیق می‌شود و عملی صورت می‌گیرد یا نه , اقای قالیباف هم با نیت و تصمیمات خوب وارد مجلس شورای اسلامی شده است اما از انجا که تصمیمات در کشور ما کوتاه مدت است و به مردم نمی‌گوییم تحریم چه بلایی بر سر ما اورده است و ما چه برنامه ای داریم و مردم چقدر باید خود را جمع وجور بکنند و مواردی از این دست ، همین طور همیشه سردرگم هستیم .

ایشان هم تلاش خواهد کرد و امیدواریم جواب بگیرد ولی با شرایط موجود چشمم اب نمی‌خورد , ایا می‌توان به تلاش برای حل و فصل ابرچالش‌های اقتصادی ایران توسط نمایندگان ملت در مجلس شورای اسلامی دوره جدید خوش بین بود ؟ به نظر من خیر ، نمی‌توان خوش بین بود , البته در نطق‌ها بسیاری از نمایندگان حرف‌های بزرگی خواهند زد ولی در عمل اتفاقی نمی‌افتد .

در سال 1399 اوضاع مالی دولت بسیار نامناسب است و فشار زیادی روی منابع دولت وجود دارد ؛ در چنین وضعیتی پیگیری احتمالی سیاست‌های پوپولیستی با ادعای عدالت محوری چه تبعاتی می‌تواند داشته باشد ؟ نمایندگان با پیگیری این سیاست‌ها همین طور کژدار و مریز به مسیر سیاست کشور ادامه می‌دهند , با این رویکرد روی مشکلات و مسائل کشور سرپوش می‌گذارند , الان در کشور کم مساله و مشکل نداریم اما راه حلی در نظر نمی‌گیریم و با نطق و سیاست پوپولیستی جلو می‌رویم .

انگار همه دنبال این هستند که چهار سال تمام شود و گروه دیگری مشکلات دوره قبل را به عهده بگیرد حتی رییس جمهور هم همین طور رفتار می‌کند , به نظر شما راه حل برون رفت از شرایط فعلی اقتصادی چیست ؟ اول باید به قول نیما ببینیم « به کجای این شب تیره بیاویزم قبای ژنده خود را » یعنی در ابتدای کار باید ببینیم می‌خواهیم در جهان چه چیزی و چگونه باشیم , ایا می‌خواهیم مساله تحریم کشور را به عنوان یک اصل درازمدت و به عنوان یک واقعیت موجود بپذیریم یا نپذیریم .

اگر خوشبختانه یا بدبختانه اروپایی‌ها و امریکا خواستند تحریم‌ها را لغو کنند و هر قراردادی را با ایران امضا کنند واکنش ما چه خواهد بود ؟ ایا اصل رفتار شرایط تحریم را کنار بزنیم و از لیبرالیسم بگوییم و نفت بفروشیم و از درامدش استفاده کنیم ؟ من مطمئنم اگر اروپا و امریکا دریچه تحریم را باز کنند سراسیمه استقبال می‌کنیم و دوباره همان روند قبل را در پیش می‌گیریم و امیدمان به فروش نفت و خرج کردن ارزهای نفتی خواهد بود , اما اگر واقعا به فکر اصلاح اقتصاد در بلندمدت هستیم اول باید بگوییم فرض ما این است که قرار است 10 سال تحریم باشیم و در این 10 سال وضعیت درامدهای کشور ، ورود ارز ، واردات کالا و ,.

, این گونه باشد , حالا بر اساس این شرایط تحریمی و محاسبات به مدت 10 سال تولیداتی که می‌خواهیم داشته باشیم چطور باشد و چه خدماتی با چه کیفیتی باید ارائه شود .

ایا چنین تصمیمی می‌گیریم یا نه ؟ نظر خود من این است که این امر شدنی نیست , یک کشور پیشرفت نمی‌کند مگر اینکه روابط بین‌المللی خود را اصلاح کند , مثلا ما یک امکان توریسم خارجی در کشورمان داریم که اگر شرایط مناسب باشد درامد فوق العاده ای نصیب ایران می‌شود ولی با شرایط تحریم ، مشکل ویزا ، اخبار منفی و .

,, که وجود دارد نمی‌توانیم از ان بهره ببریم .

الان اطراف میدان امام اصفهان 40، 50 مغازه ای که صنایع دستی می‌فروختند بسته است و می‌گویند کسی نیست از ما جنس بخرد , این یک مشت نمونه خروار است , بنابراین باید اول تکلیف خودمان را با خودمان مشخص کنیم و به مردم هم بگوییم .

اعلام کنیم ما پیش بینی 10 سال تحریم را داریم و اگر هم طرف‌های غربی جلو امدند ما اصل را بر تحریم می‌گذاریم ؛ اگر انها درها را باز کردند ما می‌بندیم ؛ چراکه اگر دائم امیدمان به این باشد که انها تحریم را بردارند و ما سریع به دنبال انها برویم دیگر برای شرایط فعلی برنامه جدی نخواهیم داشت , اما در کشور ما این تصمیم گرفته نمی‌شود , پیشنهاد من این است که یا چنین سیستم تحریمی و سیستم نظامات داخلی و فشار مردم را قبول کنیم یا وارد معامله شویم و سیاست خارجی خود را عوض کنیم .

من موافق تسلیم و سازش با غربی‌ها نیستم به خصوص با فردی مثل دونالد ترامپ , در این شرایط اگر می‌خواهیم انقلابی باشیم باید سیاست داخلی ما هم انقلابی باشد , با توجه به عملگرایی قالیباف ایا می‌تواند حکومت را به مذاکره تشویق کند و نتیجه بگیرد ؟ نظر شخصی من این است که با ادمی مثل ترامپ نمی‌توان مذاکره کرد .

منهای اینکه قالیباف گفته است مذاکره با امریکا بی حاصل و پرضرر است , خروج از برجام ، عدم تعهد به قرارداد کمپ دیوید و مادرید و ,.

, نشان می‌دهد همان طور که رهبر انقلاب گفتند امریکا به تعهداتش پایبند نیست , اگر نخواهیم انقلابی رفتار کنیم و تحریم را قبول نکنیم و خودمان را تجهیز کنیم و بخواهیم کژدار و مریز ادامه دهیم منهای ترامپ با سایرین شاید بتوان راه امد .

منتها ما 40 سال است می‌گوییم مرگ بر امریکا , اگر کشوری 40 سال می‌گفت مرگ بر ایران موضع ما چه بود ؟ باید کمی این چیزها را حک و اصلاح کنیم و به فاز همکاری برویم , اگر بخواهیم وضعیتمان خوب باشد و به سمت فاز انقلابی نرویم باید اینها را بپذیریم .

.