یادداشتی برای رییس جمهور اینده ؛ « همه رفتند کسی دور و برم نیست ...»

۱۴۰۰/۰۳/۰۶ ۱۷:۲۱:۲۴


سجاد بهزادی رییس جمهور اینده هر که می‌خواهد باشد ، او نمی‌تواند فرار مغزها وسرمایه‌ها را مسئله ای کم اهمیت بداند ؛ زیرا که بسیاری از چالش‌های امروز ایران به دلیل نبود سرمایه است , بحران نخست : طبق امارها ایران در زمینه مهاجرت مغزها یکی از کشورهای در صدر لیست جهانی است و گفته می‌شود سالانه 180 هزار نیروی متخصص ایرانی کشور را ترک می‌کنند , دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز با تاکید بر اینکه 54 هزار ایرانی در خارج از کشور تحصیل می‌کنند ، این مسئله را یک توطئه دشمنانه دانسته و به تازگی گفته است " دشمنان انقلاب اسلامی دنبال شکار نخبگان مان هستند ؛" درحالی که مسئله فراتر ان است که برایش نسخه " تئوری توطئه " چیده شود و " دشمن " را عامل این چالش بدانیم .

در حالی که همچنان یکی از مهم‌ترین بحران‌های کشور شیوع ویروس کرونا است , جالب است بدانید رییس هیئت مدیره نظام پرستاری تهران ، از مهاجرت ماهانه 500 پرستار ایرانی به خارج از کشور خبر داد وگفت اغلب پرستاران ایرانی به کشور‌های امریکای شمالی مثل کانادا ، و سوئد در اروپا و همچنین برخی از کشور‌های حوزه خلیج فارس مهاجرت می‌کنند , ما حتی از نظرفارغ التحصیلان خارجی مقطع دکتری در امریکا نیز در رتبه پنجم قرار گرفته‌ایم .

بررسی امار یک دهه گذشته (2010 تا 2019) نشان می‌دهد ، پس از چین ، هند ، کره جنوبی و تایوان ، ایرانی‌ها بیشترین فارغ التحصیلان مقطع دکتری امریکا را تشکیل می‌دهند و از هر 40 نفر خارجی که مدرک دکتری گرفتند ، یک نفر ایرانی بوده است , یعنی در یک دهه گذشته دقیقا 5506 نفر ایرانی در امریکا مدرک دکتری گرفته‌اند و بر اساس امار سال 2015 تقریبا پنج هزار نفر از این افراد در امریکا ماندگار شده‌اند , از مجموع 54 هزار دانشجوی ایرانی که در خارج از کشور تحصیل می‌کنند 25 درصد انها با رتبه سه رقمی کنکور مهاجرت کرده‌اند .

بحران دوم : تنها نخبه‌ها ودانشجویان نیستند که کشور را ترک می‌کنند , اقا زاده‌ها وفرزندان برخی مسئولان و برخورداران جامعه نیز بر اساس ثروتی که دارند این وطن را برای زیستن لایق نمی‌دانند , سیدمحمد غرضی که علیرغم میل خود ، نتوانست به خاطر مصوبه شورای نگهبان در خصوص شرایط داوطلبان انتخابات ریاست جمهوری 1400، ثبت نام کند به تازگی گفته است : " امروز 5 هزار نفر از فرزندان مسئولان کشور در امریکا سکونت دارند و دلارهای مردم را بردند و فکر می‌کنند که زندگی می‌کنند اما من مطمئنم که انها خفت دنیا و اخرت را با خود و پدرانشان حمل می‌کنند ".

یک بار هم محمود بهمنی رییس کل بانک مرکزی در دوره محمود احمدی‌نژادگفته بود " در حال حاضر 148 میلیارد دلار موجودی حساب اقازاده‌های ما در بانک‌های خارجی است و این موجودی بیشتر از ذخایر ایران است ," عباس اخوندی وزیر سابق راه و شهرسازی ، که او هم در انتخابات 1400 احراز صلاحیت نشد به تازگی گفته است : " در سه سال گذشته حدود 15 میلیارد دلار صرف خرید خانه در خارج شده و با سیاست‌های غلط داخلی ، ایرانی‌ها طی سه ماه اخیر 1600 خانه در ترکیه خریدند , به گفته مرکز امار ترکیه ، ایرانی‌ها باز هم بزرگ‌ترین گروه خریدار خارجی خانه در این کشور هستند .

نتیجه حرکت‌های تند این است که ظرف 50 سال گذشته سه و یک دهم میلیون نفر از ایران بیرون رفته‌اند یعنی سه و هشت دهم درصد جمعیت ما مهاجرت کرده‌اند ," در گزارشی که به تازگی ایلنا منتشر کرده است " اتباع ایرانی 5 هزار و 939 واحد مسکونی در ترکیه خریداری کرده‌اند ," بحران سوم : سقوط پول وسرمایه ملی و گرانی‌ها ، کار را به جایی رسانده است که بسیاری از افغان‌ها هم ناامنی کشورشان را به ماندن در کشور ما ترجیح می‌دهند .

براساس امارها رکورد بیشترین بازگشت مهاجران افغانستانی فاقد مدرک از ایران در سال 2020 شکسته شده است , برخی از کارشناسان سقوط ارزش ریال و شرایط سخت بازار کار را از مهم‌ترین علل بازگشت انها می‌دانند , طبق براوردهای سازمان بین‌المللی مهاجرت (iom) تنها در سال 2020 حدود 859 هزار مهاجر افغانستانی از ایران به کشور خود بازگشتند .

از طرفی گفته شده است افزایش کوچ کارگران افغانستانی از ایران ، ساخت وساز را تا 40 درصد گران تر کرده است , از انجا که 75 درصد نیروی کار ساده صنعت ساختمان اتباع افغانستانی بودند با رفتن انها شاهد افزایش 100 درصدی دستمزدها هستیم , برای همین در روزهای گذشته خبری مبنی بر رشد 35 درصدی مهاجرت اتباع افغانستان از ایران منتشر شد ؛ خبری که می‌تواند در سال 1400 بر صنعت ساختمان ایران سایه بیافکند و بر وضعیت بازار کار کارگران ساده ساختمانی و دستمزدهای انها تاثیرگذار باشد .

سخن اخر : ساختارها به گونه ای است که رییس جمهور اینده ایران نظامی باشد یا غیر نظامی ، چپ باشد یا راست ، بد باشد یا بدتر ، خوب باشد یا خوب تر ؛ سخت است کشور را به انچنان توسعه ای نزدیک کند که رفته‌ها برگردند ؛ اما حداقل کاری کنید مانده‌ها دل شان خوش باشد حالا که دستشان از رفتن کوتاه است , رییس جمهور اینده هم می‌تواند در برابر سیل مهاجرت ، مانند ان مجری زن ظاهر شود که در قامت کارشناس گفت " اگر کسی اعتقاد ندارد جمع کند و از ایران برود , برود انجایی که ان رفاه و ان مدل زندگی وجود دارد ! " و هم می‌تواند مهاجرت و فرار مغزها وسرمایه‌ها را پاشنه اشیل سیستم بداند .

اگر رییس جمهوراینده برای فرار مغزها و سرمایه‌ها کاری نکند وکشور مدام با کاهش انباشت سرمایه انسانی و در نهایت زیان اقتصادی واجتماعی روبرو شود این بحران وارد مرحله تازه‌تری خواهد شد , همان مرحله ای که سوریه ، عراق و افغانستان تجربه می‌کنند , افراد جامعه را بیش از این در دوراهی " بروم یا بمانم " قرار ندهید .

امروز مانند گذشته نیست و بسیاری از خانواده‌های ایرانی ، یا خود و یا دربستگان شان ، افرادی هستند که مهاجرت کرده‌اند و بسیاری هم که مانده‌اند نیز روزانه سودای ترک وطن دارند و با این پرسش سخت کلنجار می‌روند که بروند یا بمانند ؟ انها با خود نوستالوژی ترانه ان خواننده ایرانی را تکرار می‌کنند که می‌خواند " همه رفتن کسی دور و برم نیست ؛ چنین بی کس شدن در باورم نیست / اگر این اخر و این عاقبت بود ؛ به جز افسوس هوایی در سرم نیست ", منبع / عصر ایران منبع : پایگاه خبری تحلیلی پیغام لینک مستقیم : http://peigham,ir/shownews.

aspx?id=127990.