وزیر امور خارجه : اگر بایدن بخواهد تعهدات امریکا را اجرا کند ما هم می‌توانیم فورا به تعهدات برجامی خود برگردیم

۱۴۰۰/۰۹/۰۳ ۰۰:۲۷:۴۴


خانه ایران 3 کد خبر : 8115 1399/08/28 10:32:22 وزیر امور خارجه : اگر بایدن بخواهد تعهدات امریکا را اجرا کند ما هم می‌توانیم فورا به تعهدات برجامی خود برگردیم وزیر امور خارجه ایران گفت : اگر زمانی اقای بایدن بخواهد تعهدات امریکا را اجرا کند ، ما هم می‌توانیم فورا به تعهدات برجامی برگردیم , وزیر امور خارجه : اگر بایدن بخواهد تعهدات امریکا را اجرا کند ما هم می‌توانیم فورا به تعهدات برجامی خود برگردیم به گزارش پیام نو ، گفت و گو با محمد جواد ظریف ، وزیر امور خارجه دو هفته بعد از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری امریکا و درست در شرایطی انجام شد که گمانه زنی‌های متعددی درباره پیامد تحولات داخلی امریکا و امکان سامان بخشیدن به موضوعات مهم بین‌المللی که به واسطه ماجراجویی‌های دونالد ترامپ دستخوش تغییراتی جدی شده بود ، مطرح است , ظریف در این گفت و گو با تشریح رویداد انتخاباتی امریکا از دلایل شکست ترامپ سخن می‌گوید و با اشاره به شناخت دیرینه‌اش از جو بایدن ، رییس جمهور منتخب امریکا ، چشم‌انداز رویکرد احتمالی دولت او به ویژه در زمینه بازگشت به پیمان‌های بین‌المللی از جمله اجرای برجام را ترسیم می‌کند .

در حالی که برخی جریان‌های داخلی از امکان رفع تحریم‌ها با توجه به روند تحریم‌های همه جانبه ترامپ ، ابراز دلسردی می‌کنند و از ترجیح حفظ وضع موجود سخن می‌گویند ، وزیر امور خارجه ایران برداشتن یگ گام از سوی دولت بایدن و ان هم رفع تحریم‌ها را برای حفظ برجام چاره ساز می‌داند , امیدواری ظریف در این گفت و گو از وقوع اتفاقات مثبت و زودهنگامی در زمینه رفع تحریم‌ها خبر داده است , با هم این گفت و گو را می‌خوانیم .

انتخابات ریاست جمهوری امریکا برگزار شد و چنان که نظرسنجی‌ها و پیش بینی‌ها حکایت می‌کرد ، اقای ترامپ در یک رقابت نزدیک از اقای جو بایدن شکست خورد , تحولات مربوط به این رقابت را چگونه ارزیابی می‌کنید ؟ تحولات مربوط به انتخابات ریاست جمهوری امریکا تقریبا با تنشی که از قبل هم قابل پیش بینی بود ، جریان دارد و این انتخابات برخلاف سایر انتخابات پیشین در امریکا نشان دهنده یک انتقال بی سروصدای قدرت نیست , این ویژگی هم در شخصیت اقای ترامپ وجود داشته و هست که حاضر است هر کاری کند تا دوباره به قدرت برسد .

ما حتی امروز هم در نیویورک تایمز خواندیم که اقای ترامپ برای پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری برنامه داشته که حتی به ایران هم حمله کند , ایشان همه اقدامات و سیاست هایی را که بعد از نوامبر 2016 ( که انتخابات قبلی را برنده شد ) در برنامه خود قرار داد ، بر این اساس تنظیم کرده بود که چگونه دوباره انتخاب شود , بنابراین همه پیش بینی می‌کردند که ایشان به این راحتی دست از سر کاخ سفید برندارد .

از سوی دیگر ، بر اساس همه تحلیل‌ها اگر فشار شدید کرونا هم نبود ، احتمال بسیاری وجود داشت که کماکان رای بیاورد ؛ ولی مجموعه ای از شرایط داخلی باعث شد وی شکست بخورد , در همین چارچوب طرح چند نکته بعد از انتخابات امریکا ضروری است ؛ یکی شکاف عجیبی است که در جامعه امریکا اتفاق افتاده است , شاید جامعه امریکا بعد از جنگ داخلی هیچگاه به اندازه امروز دوقطبی نبوده و این دوقطبی کاملا مشخص و پرخشونت و پرتنش است .

بر اساس انچه امار نشان می‌دهد طرفداران اقای ترامپ در ماه‌های گذشته بیشترین خرید سلاح در امریکا را داشته‌اند و این اتفاق بویژه در مناطقی که به طور سنتی طرفدار جمهوریخواهان بوده است ، صورت گرفته است , من نمی‌گویم فردا در امریکا جنگ می‌شود , اما امریکا فضای بسیار پرتنشی دارد و روش اقای ترامپ کنترل تنش نیست بلکه دامن زدن به تشنج و تنش است و این روش در همه توییت‌های ایشان بعد از اعلام نتایج مشهود بود .

البته همه می‌دانستند که اقای ترامپ در روز اول رای بیشتری خواهد اورد زیرا به طور معمول و بر اساس سنت رای دادن در امریکا ، جمهوریخواهان و مخصوصا طرفداران اقای ترامپ رای حضوری می‌دهند و دموکرات‌ها و خصوصا اقلیت‌ها به دلیل وجود برخی تبعیض‌های نهادینه شده و خشونت‌های سیستمی ، ترجیح می‌دهند به وسیله پست و زودتر رای دهند , به عنوان مثال ، اقای فرید زکریا پیش بینی کرده بود که اقای ترامپ حتما در شب اول رای بالاتری خواهد داشت اما میزان رای بتدریج تغییر خواهد کرد , حتی یک رهبر خارجی همان شب به اقای ترامپ تبریک هم گفت .

اقای ترامپ هم تمام تلاش خود را کرد و هنوز هم اقدامات خود را از مسیرهای حقوقی و دادگاه‌ها انجام می‌دهد که جلوی شکست خود را بگیرد , این مساله شرایط پیچیده ای را برای امریکا ایجاد کرده که یکی از نتایج ان این است که در فاصله هفتاد و چند روز از انتخابات تا روز تحلیف که معمولا به عنوان فاصله انتقال قدرت در نظر گرفته می‌شود و رییس جمهوری منتخب می‌تواند با یک تیم بسیار گسترده ای اقدامات مربوط به فرایند انتقال قدرت را انجام دهد ، کار انتقال از اقای ترامپ به اقای بایدن با سهولت انجام نخواهد شد , الان گفته می‌شود تیم انتقالی اقای بایدن شامل 500 نفر هستند که اقدامات خود را برای تحویل کارها تا 20 ژانویه اغاز کرده‌اند تا انتقال قدرت بی دردسر صورت گیرد .

اما بسیار واضح است که این اتفاق رخ نخواهد داد , برای اغاز این فرایند تاکنون دو هفته زمان از دست رفته است و در 70 روز این 2 هفته زمان زیادی است , بنابراین اگر با این فرض که مزاحمت‌های اقای ترامپ متوقف شود و انتخاب اقای بایدن به عنوان رییس جمهوری قطعی شود ، ایشان با یک شرایط معمول و سنتی به کاخ سفید نخواهد رفت .

اقای بیل برنز به عنوان یک دیپلمات باسابقه امریکا ماه گذشته در مقاله ای پیش بینی کرده بود که در صورت پیروزی اقای بایدن ، اقای ترامپ برای انتقال قدرت همراهی نخواهد کرد , بنابراین انچه امروز مشاهده می‌کنیم یک اتفاق غیرقابل تصور و غیرقابل پیش بینی نبوده است , اقای ترامپ با توجه به ویژگی‌های شخصی‌اش و پایگاه داخلی ای که در چهار سال گذشته برای خود درست کرده است ، یک گفتمان تفرقه را در داخل امریکا دنبال کرده است ، یعنی همان کاری که در دنیا انجام داد .

بنابراین به نظر می‌رسد امریکا دوران پرتنشی را در داخل خود خواهد داشت , یکی از وجوه رویکرد سیاست خارجی ما ، رفتار خارجی دولت اقای ترامپ بود , انچه دولت ترامپ در عرصه خارجی انجام داد برای همه دنیا و از جمله ایران دارای اهمیت بود ، به خاطر به چالش کشیدن خیلی از پیمان‌ها .

این دیدگاه شکل گرفته که دنیا با دموکرات‌ها بهتر می‌تواند کنار بیاید و به رویکردی که بر مبنای تفاهم باشد اقبال بیشتری نشان می‌دهد , اقای بایدن قبل از انتخابات وعده بازگشت به خیلی از پیمان هایی را که ترامپ از انها بیرون امده بود ، مطرح کرد , فکر می‌کنید چه تفاوت معناداری بین این دو از این نظر وجود دارد ؟ در این رابطه چند نکته وجود دارد .

ما باید این واقعیت را بپذیریم که شکست اقای ترامپ در داخل امریکا بر اساس سیاست خارجی نبود , یعنی ایشان به دلیل مسائل داخلی از جمله مسائل اقتصادی و شیوع کرونا شکست خورد , از طرف دیگر اقای ترامپ یک شخصیت قانون گریز داشت و سوءاستفاده‌های زیادی از سمت خود داشت و این هم دلیل دیگری برای شکست ایشان است .

متاسفانه کمتر شاهد بودیم که سیاست خارجی بسیار خطرناک اقای ترامپ در دنیا نقش زیادی در شکست داخلی او داشته باشد و این یک نکته قابل توجه درباره جهت‌گیری جامعه امریکا است و باید برای کل دنیا هم زنگ خطری باشد و متوجه باشند که جامعه امریکا به سمت تندروی گرایش نشان داده است , نکته دوم این است که سیاست خارجی اقای ترامپ یکی از ناموفق‌ترین سیاست‌های خارجی امریکا در تاریخ بود و این کشور را به یک عنصر یاغی تبدیل کرد , امریکا در مقام یک کشور قدرتمند به نحوی عمل کرد که بسیاری صرفا به خاطر اجبار و ترس از قلدری او حرف این کشور را گوش می‌کردند .

مثل یک قلدر چاقوکشی که سر کوچه می‌ایستد و هر کسی از جلوی او رد می‌شود ، سعی می‌کند طوری برود که به او نخورد و ممکن است دستی هم روی سینه بگذارد که خودش را نجات دهد , امریکا مخصوصا در این چند سال این گونه رفتار کرد , اما تردیدی وجود ندارد که محققان داخل و خارج امریکا ، اقای پمپئو را بدترین وزیر خارجه امریکا می‌دانند .

در یکی از جدیدترین مقالاتی که در روزنامه‌های امریکایی منتشر شد ، مجددا اقای پمپئو بدترین وزیر خارجه این کشور توصیف شده است , با در نظر گرفتن این شرایط ، اروپایی‌ها باید از دوران اقای ترامپ درس گرفته باشند و با توجه به اینکه سیاست خارجی از موضوعات مهم انتخاباتی امریکا نبود ، نباید اجازه دهند که مصالح و اینده انها در واشنگتن تعیین شود , اروپایی‌ها باید بدانند که اگر اجازه دهند به جای اینکه پایتخت‌های خودشان سیاست خارجی و روابط بین‌المللی خودشان را تعیین کند ، این کار را واشنگتن انجام دهد اینده خوبی نخواهند داشت .

به طور طبیعی در دوره اقای بایدن ، رابطه معقول‌تری میان اروپا و امریکا وجود خواهد داشت , امریکا یکجانبه گرایی کمتری را اتخاذ می‌کند چون این کشور هیچگاه این رویکرد را صد درصد کنار نگذاشته است , از سوی دیگر مساله تحولات جهانی هم مطرح است که کرونا انها را تشدید کرده و ان حرکت قدرت از غرب به شرق است .

این واقعیتی است که قبلا وجود داشته ، الان هم وجود دارد و در اینده و در دوران اقای بایدن هم وجود خواهد داشت , میزان موفقیت و شکست اقای بایدن در صحنه بین‌المللی به این بستگی دارد که چقدر تلاش کند خودش و امریکا را با این جابجایی قدرت جهانی تطبیق دهد یا چقدر مانند اسلافش بیهوده تلاش کند که مانع این جابجایی شود , اقای ترامپ به شکل جنگجویانه و تا حدی وحشی سعی کرد مانع این جابجایی قدرت شود .

اگر اقای بایدن می‌خواهد در امریکا و سطح بین‌المللی موفق شود باید این واقعیت را بپذیرد و با این واقعیت هماهنگ شود که امریکا دیگر نمی‌تواند در دنیا هژمون باشد , ممکن است مقامات امریکایی در اظهارات خود به این واقعیت نزدیک شده باشند اما اگر ان را در عمل بپذیرند و از گرایش سنتی دموکرات‌ها مبنی بر مداخله در امور داخلی سایر کشورها فاصله بگیرند ، می‌توانند سیاست خارجی موفق‌تری داشته باشند و ان وقت می‌توانند شکاف بین اروپا و امریکا را کم کنند , البته اختلافات ما با امریکا کماکان وجود دارد ولی اقای بایدن می‌تواند روش دیگری را انتخاب کند و با نگاه دیگری وارد قضایا شود .

پیام هایی که تا الان به صورت علنی داده شده ممکن است این ظن را تقویت کند اما باید ببینیم در عمل چه می‌شود , اقای بایدن وعده بازگشت به برجام را پیش از مشخص شدن نتیجه انتخابات مطرح کرد و به نظر می‌رسد که ان را مشروط به انجام اقدامی از طرف ایران نکرده است , وعده ایشان را چطور ارزیابی می‌کنید ؟ اجازه دهید اینجا سه نکته را متذکر شوم ؛ نخست اینکه سیاست اقای ترامپ در خروج از برجام و فشار حداکثری او بر ایران ، شکست خورد .

همه این را می‌دانند , البته اینکه او شکست خورده به معنای این نیست که ما از این سیاست بهره بردیم , بلکه به این معنی است که امریکا به هدفش نرسیده و البته فشار زیادی هم به ما وارد شد .

ما در شکست دادن امریکا پیروز شدیم اما نسبت به اینکه اقتصاد کشور با تحریم‌های ترامپ ضرر کرد ، حتما این گونه است و باید این واقعیت مورد توجه قرار گیرد , اما سیاست امریکا شکست خورد و این سیاست را هم هر قدر ادامه دهد بیشتر شکست خواهد خورد , الان میزان ذخایر اورانیوم اصلا با قبل از ترامپ قابل مقایسه نیست و تحقیق و توسعه ما از قبل از برجام به مراتب جلوتر است .

البته ما این اقدامات را در قالب برجام انجام دادیم , اینها نشان می‌دهد که امریکا نه تنها به اهدافش نرسیده بلکه از انها دور هم شده است , این یک امتیاز منفی برای انهاست .

برخی فکر می‌کنند اقای بایدن با یک ذخیره ای به میدان این قضیه می‌اید , نه ؛ اقای بایدن با یک امتیاز بسیار منفی می‌اید که این نتیجه دستاوردهای مهم هسته ای ایران در دوران اقای ترامپ بوده است , دوم اینکه امریکا از دو شان و جایگاه برخوردار است ؛ یک شان به عنوان عضو برجام و شان دیگر عضو سازمان ملل متحد .

اقای ترامپ درست است که از برجام خارج شد اما از سازمان ملل متحد که خارج نشد , به عنوان عضو ملل متحد ، چه دولت اقای ترامپ و چه دولت اقای بایدن متعهد به اصل 25 منشور هستند , اصل 25 منشور ملل متحد دولت امریکا را موظف به اجرای تصمیمات شورای امنیت سازمان ملل متحد می‌کند .

امریکا خودش عضو دائم شورای امنیت است و نمی‌تواند بگوید یک تصمیم این شورا عادلانه است یا غیرعادلانه و غیرقانونی , ما به عنوان کشوری که خارج از این شورا بودیم می‌گفتیم این تصمیم شورای امنیت غیرقانونی است , اما امریکا هم به عنوان عضو ملل متحد و هم به عنوان عضو دائم شورای امنیت نمی‌تواند بگوید قطعنامه 2231 غیرقانونی است .

امریکا تعهدات برجامی‌اش در تعهدات ملل متحدی ان کشور وجود دارد , اقای ترامپ با خروج از برجام فقط امتیازات عضویت امریکا در برجام را از دست داد , اشتباهی که اقای ترامپ و اطرافیانش کردند ، این بود که نفهمیدند با خروج از برجام از تعهدات خود به عنوان عضو ملل متحد خارج نمی‌شوند بلکه با نقض برجام ، مرتکب نقض تعهد خود به عنوان عضو ملل متحد می‌شوند .

البته امریکا خیلی از تعهدات بین‌المللی دیگرش را نیز نقض کرد , اما با خروج از برجام ، امریکا امتیازاتی را که در ان به عنوان یک عضو برجام داشت ، از دست داد , کمااینکه ما در خلال تلاش انها در شورای امنیت برای بازگرداندن تحریم‌ها دیدیم که این امتیازات را از دست داده‌اند .

اینکه اقای بایدن می‌خواهد به برجام برگردد خیلی هم خوب است ، یک قسمت ان اجرای تعهداتشان به عنوان عضو ملل متحد است ؛ باید تحریم‌ها را بردارند ، باید اقدامات تخریبی که اقای ترامپ انجام داده و برخلاف قطعنامه 2231 بوده متوقف کنند , قسمت دوم برجام است , اگر می‌خواهند به برجام برگردند در شرایطی نیستند که شرط بگذارند .

چون امریکایی‌ها امتیاز عضو برجام بودن را از دست داده‌اند و الان می‌خواهند این امتیاز را دوباره به دست بیاورند , البته این کار غیرممکنی نیست و حتما همه از اینکه امریکا تلاش کند این امتیاز را به دست بیاورد ، استقبال می‌کنند اما حتما امریکا باید تلاش کند و حتما نیاز به اقداماتی از طرف امریکا دارد که نشان دهد برجام مثل در چرخان جلوی ادارات نیست که از این طرف ان وارد شوید و از ان طرف خارج شوید ، مثل گیشه سینما است که باید برای ورود خود بلیت بگیرید , اقای ظریف ! یک وجه ماجرا هم در این طرف و در ایران رقم خورد .

یعنی جایی که مقاومت و ایستادگی 3 ساله مردم ایران و البته دیپلماسی هوشمندانه ای که وزارت خارجه دنبال کرد ، توانست به لحاظ سیاسی امریکای ترامپ را منزوی کند , به هر حال این ایستادگی می‌تواند در حکم یک سرمایه اجتماعی و ملی برای بهره برداری در شرایط احتمالی اینده تلقی شود , چنین نگاهی وجود دارد که از این سرمایه ملی در مذاکرات یا اتفاقات اینده استفاده شود .

یعنی دست ایران در گفت و گوهای احتمالی پر باشد ؟ حتما , همانطور که عرض کردم امریکا تعهداتی دارد که تعهدات امریکا به عنوان عضو ملل متحد است و باید انها را چه به عنوان عضو برجام یا غیرعضو برجام انجام دهد , اما برای بازگشت به برجام و امتیازاتی که در برجام داشته ، باید این امتیازات را کسب کند .

اقای ترامپ این امتیازات را از دست داده و اقای بایدن اگر می‌خواهد ، باید این امتیازات را کسب کند , اولا باید مشخص باشد که ایران شرطی را نمی‌پذیرد , ما یک اسب را دوبار نمی‌خریم و دوبار هم نمی‌فروشیم .

انچه در برجام است حاصل مذاکرات طولانی است , انهایی که در برجام مذاکره کرده‌اند کلمه به کلمه توافق را نه تنها خوانده‌اند بلکه بر سر هر کلمه بحث و چانه زنی کرده‌اند , انواع انتخاب‌ها برای هر کلمه وجود داشته و بر سر هر موضوعی ساعت‌ها بحث شده است .

همین موضوع موشکی و منطقه ای موضوعاتی نبود که در مذاکرات به راحتی کنار گذاشته شدند , در این موضوعات امریکایی‌ها و غربی‌ها حرفی برای گفتن نداشتند , مثلا درباره سلاح ، ایا امریکایی‌ها حاضر بودند صدها میلیارد دلار سلاحی را که به منطقه می‌فروشند کم کنند ؟ ایا حاضر بودند برد موشک‌های رژیم صهیونیستی را کم کنند ؟ یا او را به پذیرش معاهده عدم اشاعه سلاح‌های هسته ای وادار کنند ؟ ایا حاضر بودند درباره اقدامات خود در سوریه و لبنان ، اقدامات رژیم صهیونیستی علیه مردم فلسطین ، اقدامات عربستان در یمن و سایر اقداماتی که وجود دارد صحبت کنند ؟ همه اینها در جلسات پر تنشی چند بار بحث شده است .

این طور نبوده که ارام از انها عبور شده باشد , دوران محدودیت‌ها موضوع بحث فراوان بوده و کلمه به کلمه بحث شده تا به نتیجه رسیده است , لذا این واقعیات را امریکایی‌ها نمی‌توانند کنار بگذارند و بگویند انچه ما گرفته‌ایم و انچه را داده‌ایم دوباره درباره‌اش معامله شود .

اینها بدیهیات مذاکره است , خودشان هم می‌دانند , چون اقای ترامپ یک زیاده روی هایی کرده و ادبیات جدیدی را افریده و متاسفانه بعضی‌ها دارند این ادبیات را ادامه می‌دهند .

کسی که می‌تواند شرط بگذارد ایران است , ایران باید راضی بشود و بقیه 4+1 باید راضی شوند که امریکا به برجام برگردد , اما امریکا باید تعهداتش را انجام دهد .

امریکا گزینه دیگری ندارد , گزینه امریکا بازگشت است , چرا ؟ به این خاطر که مقاومت مردم سیاست فشار حداکثری را به شکست کشاند .

درست است ما هزینه دادیم ولی مردم به امریکا گفتند که ادامه این سیاست باعث نمی‌شود شما دستاوردی داشته باشید , به ما فشار می‌اورید , اگر قصد شما فقط مردم ازاری است و ادامه ان جنایات علیه بشریتی است که اقای پمپئو انجام داده است .

چون انچه او انجام داده مسئولیت قانونی دارد , اگر دادگاهی در دنیا وجود داشته باشد و بخواهد جنایت علیه بشریت را بررسی و محاکمه کند ، ایشان اعتراف کرده و گفته مردم ایران نمی‌توانند غذا و دارو داشته باشند مگر اینکه حرف ما را گوش کنند , این یعنی تعریف کتاب درسی جنایت علیه بشریت .

یا ترامپ امده مسئولیت ترور یک شخصیت حمایت شده بین‌المللی را پذیرفته که کنوانسیون هست , در مورد اینکه شخصیت‌های دولتی وقتی در ماموریت دولتی هستند در کشور خارجی از نظر بین‌المللی حمایت شده هستند , اقای ترامپ پذیرفته علیه این فرد اقدام به کار تروریستی کرده است .

اینها مسئولیت دارد و امتیازی برای کسی نیست , لذا باید دولت امریکا از این موانع عبور کند , البته به نظر ما شدنی است .

بایدن می‌تواند این کار را بکند اما باید بداند که اقداماتی را برای به دست اوردن امتیاز عضویت در برجام باید انجام دهد , شما پیش از این قائل به تفاوت عملکرد بین ترامپ و بایدن بودید … تفاوت در ادبیات , بله ادبیات ، نکته اینجاست که خود جنابعالی در راس مذاکرات موفقی با دولتی در امریکا بودید که خود اقای بایدن مسئولیت مهمی در ان داشت .

همین سابقه باعث شده امیدواری ایجاد شود که می‌توان با دولت بایدن راه تعاملی را باز کرد , در این باره بفرمایید , بله به نظر من حتما چنین چیزی ممکن است ولی سنگینی کار به عهده دولت امریکاست .

یعنی امریکاست که باید برگردد به میز توافق , همانطور که مقام معظم رهبری هم فرمودند ، ما هیچ وقت میز را ترک نکردیم , این امریکا بوده که از اتاق مذاکره رفته بیرون حالا باید برگردد به داخل اتاق .

برای برگشت هم باید حتما بلیت هواپیما بگیرد و بیاید به محل اتاق , این اقدامات را امریکا باید انجام دهد , ما قرار نیست برویم واشنگتن که نیاز باشد کاری انجام دهیم .

ما در اتاق توافق نشسته‌ایم به همراه 4+1 و این امریکا است که باید دوباره وارد شود , حتما باید یک اقداماتی را انجام دهد , من معتقدم دولت اقای بایدن می‌تواند این اقدامات را انجام دهد .

منافعش در این است , شکست سیاست فشار حداکثری این ضرورت را ایجاب می‌کند که این اقدامات را انجام دهد , لذا پیش بینی برخی این بود که حتی دولت دوم اقای ترامپ هم مجبور می‌شد چنین کاری را بکند به خاطر شکست شان در سیاست اولیه‌اش .

از دولت بایدن توقع بیشتری است به خاطر اینکه می‌دانند سابقه چیست , کسانی که در دور اول توافق حضور داشتند بسیاری از مشاوران کنونی بایدن بوده‌اند و می‌دانند چه گذشته است مثل افرادی نیستند که توافق را ندیده باشند و بر اساس گفته‌های اقای بولتون درباره توافق نظر بدهند , لذا شرایط جدیدی خواهد بود و علی القاعده باید شرایط معقول‌تری باشد برای رسیدن به توافق .

اما این امریکاست که باید اقدام کند , اقای ظریف صریح می‌پرسم , الان اگر اقای بایدن در کاخ سفید مستقر باشد و لغو تحریم‌ها را مشروط به انجام اقداماتی از سوی ایران کند .

پاسخ مستقیم ما چیست ؟ حتما این است که امریکا در شانی نیست که بخواهد شرط بگذارد , امریکا موظف است که به عنوان عضو ملل متحد و به عنوان عضو دائم شورای امنیت قطعنامه 2231 را اجرا کند , اگر این قطعنامه را اجرا کند و تحریم‌ها برداشته شود و مانعی برای فعالیت اقتصادی ایران نباشد ، ایران هم اعلام کرده که تعهدات برجامی خود را اجرا می‌کند .

علت تعطیلی برخی تعهدات برجامی ایران این است که امریکا برجام را نقض کرده و اروپایی‌ها هم با عدم اجرای تعهدات برجامی و عدم اجرای 11 تعهدی که بعد از خروج امریکا دادند ، در نقض برجام هستند و طبق ماده 36 برجام این اجازه را به ما می‌دهد که برخی مفاد را رعایت نکنیم , اما کماکان به برجام متعهد هستیم , لذا چند نکته را باید از هم جدا کنیم یک ، اگر امریکا تعهدات خود وفق قطعنامه 2231 را انجام دهد ما تعهدات خودمان را وفق برجام انجام می‌دهیم .

دو ، اگر امریکا بخواهد عضو برجام شود که ترامپ ان عضویت را از بین برده ، ما حاضریم گفت و گو کنیم که امریکا چگونه می‌تواند وارد برجام شود , لذا امریکا در موقعیتی نیست که بخواهد شرط بگذارد , ولی یک کاری اتوماتیک می‌تواند انجام شود و نیازی هم به شرط و یا حتی مذاکره نیست .

امریکا وظایف خود را طبق قطعنامه 2231 انجام دهد ما هم تعهداتمان را طبق برجام انجام می‌دهیم , این نه نیازی به مذاکره دارد و نه شرط , این کار شدنی است .

یعنی رسیدن به ان نقطه می‌تواند بدون توافق شود ؟ حتما همینطور است , امریکا به عنوان عضو ملل متحد باید قطعنامه 2231 را انجام دهد و نیاز نیست که عضو برجام باشد , یعنی مثلا ژاپن الان عضو برجام نیست ولی متعهد است که 2231 را انجام دهد .

گفتم که اگر برگردد به اجرای تعهداتش ، کاری که ما می‌کنیم هم سریع خواهد بود , یعنی به تعهدات برجامی بر می‌گردیم , این نیاز به مذاکره ندارد .

مرحله بعد که نیاز به مذاکره پیدا می‌کند ، بازگشت امریکا به داخل برجام است , که ان فوریت اول نیست فوریت اول خارج شدن امریکا از حوزه یاغی‌گری و نقض قانون است , یعنی اقای بایدن نمی‌خواهد میراث یاغی‌گری اقای ترامپ را با خود حمل کند .

اگر مقامات دولت اقای بایدن بعد از استقرار و اغاز ماموریت خودشان برای لغو تحریم‌ها مستقیم با مقام‌های دیپلماتیک ایران تماس بگیرند ، شما به انان پاسخ می‌دهید ؟ انچه که واضح است ، اقداماتی است که ما و امریکا باید انجام دهیم تا برجام از سوی ما و قطعنامه 2231 از سوی امریکا کاملا اجرایی شود , فعلا برای امریکا قطعنامه 2231 به عنوان عضو ملل متحد و برای ما برجام مطرح است , امریکایی‌ها می‌توانند این اقدامات را خودشان انجام دهند ، بعد از ان می‌توان مذاکره کرد .

هیچ ابهامی در این کار نیست که نیازی به نکته ای داشته باشد , اگر نیازی باشد ، امکان انتقال نظرات ما از مسیرهای مشخص وجود دارد , امکان انجام این کار وجود دارد .

اگر نیازی باشد امکان دارد مشخص شود که ما چگونه رفتار خواهیم کرد یعنی ایران هم مشخص خواهد کرد , مثلا مشخص می‌کنیم که اگر تعهدات انها اجرا شود ، ما اعلام می‌کنیم امادگی داریم چه کارهایی را در اجرای تعهدات برجامی خود انجام دهیم , چنانکه در نامه اقای رییس جمهوری صریحا نوشتیم که به هر میزان تعهدات طرف مقابل اجرا شود ، ما هم تعهدات خود را برمی‌گردانیم .

دیدگاهی در داخل کشور مطرح است مبنی بر اینکه پروسه لغو تحریم‌ها بدون انجام هیچ گفت و گویی صورت بگیرد , من تبیین کردم که چرا این کار نیازی به مذاکره ندارد , ما مخالف مذاکره نبودیم ، مخالف مذاکره هم نیستیم ، مذاکره هم در چارچوب 5+1 امکان‌پذیر است ، اما ورود امریکا به این چارچوب نیازمند این است که خودش را با مقررات تطبیق دهد .

ما هم نمی‌گوییم که خود را با مقررات تطبیق نمی‌دهیم , اگر امریکا خود را با مقررات تطبیق دهد ، ما نیز خودمان را با مقررات تطبیق می‌دهیم و این موضوعی است که صریحا اعلام شده است , جریانی در امریکا معتقد است که با توجه به نزدیکی به انتخابات 1400 در ایران ، دولت اقای بایدن شاید به نوعی برای پروسه لغو تحریم‌ها و بازگشت به برجام دست نگه دارد تا تکلیف انتخابات در ایران روشن شود .

دیدگاه شما در این رابطه چیست ؟ من فکرمی کنم بیشتر این مساله نگرانی برخی دوستان ما در داخل کشور باشد که متاسفانه پیام‌های غلط را از داخل برای انها می‌فرستند , اگر امریکایی‌ها عقل داشته باشند ، می‌دانند که در جمهوری اسلامی این گونه مسائل ، خارج از چارچوب صرف دولت‌ها شکل می‌گیرد و نباید نگران باشند و علی القاعده هم نیستند , کما اینکه در گذشته در دوره اقای احمدی‌نژاد مذاکرات مسقط در دولت اقای احمدی‌نژاد شروع شد و امریکایی‌ها منتظر دولت بعدی نماندند .

بنابراین ، این میزان از فهم شرایط داخلی در امریکا هست , متاسفانه برخی جناح‌های سیاسی به خاطر نگرانی‌های سیاسی داخلی که به نظر من کاملا بی مورد است ، نگران این هستند که این مذاکرات الان شروع شود , به نظر من هر زمانی که امریکا به تعهدات خود در 2231 برگردد ، این به نفع امریکا و به نفع دنیا و به نفع ایران است و لذا نباید سایر ملاحظات را وارد کرد .

هدف همگی ما باید کاهش فشار بر مردم ایران و ارامش در جهان و جلوگیری از پروژه تندروهای صهیونیست برای امنیتی‌سازی شرایط در منطقه باشد , به نظر من الان با توجه به شرایط ، امریکا متوجه شده است که سیاستش شکست خورده است و باید به تعهدات خود بازگردد , زمانی که به تعهدات خود بازگردد ، ما هم برمی‌گردیم ، عجله ای نیست .

ولی سیاست تاخیری هم نداریم و نباید هم داشته باشیم , امریکایی‌ها هم نباید سیاست تاخیری داشته باشند , به خاطر اینکه سیاست انان تاکنون ناموفق بوده است ، شما وقتی سیاست تاخیری دارید که سیاست تان موفق بوده باشد ، اما سیاست انان موفق نبوده است ، سیاست ما در مقاومت موفق بوده است ، اما بالاخره به مردم ما فشار وارد شده ، ما هم نیازمند تاخیر نیستیم .

به نظر من باید این ملاحظات بچگانه کنار گذاشته شود , منظور شما در داخل است ؟ بله ، چون بیشتر این بحث‌ها در داخل مطرح است من هنوز ندیدم که در خارج این بحث‌ها صورت بگیرد , با توجه به دوره موفقی که ما به واسطه برجام داشتیم و بعد اقای ترامپ دوره ای از تنش را اغاز کردند ، حالا امیدی در افکار عمومی شکل گرفته که شاید با حضور اقای بایدن و تجربه برجام ، اوضاع به روال سه سال قبل برگردد .

سوال این است که روابط ایران و امریکا تا چه اندازه قرار است تحت تاثیر فراز و فرودهای ناشی از تغییرات چهره‌های سیاسی در امریکا قرار بگیرد , به هر حال ما می‌دانیم که یک وجه این تحولات رژیم صهیونیستی است و دموکرات‌ها هم رابطه نزدیکی با رژیم صهیونیستی دارند و متعهد به تامین امنیت انان هستند , در این صورت تا چه میزان می‌توان به کم کردن اختلاف‌ها میان ایران و امریکا امیدوار بود ؟ انچه در دوره اقای ترامپ اتفاق افتاد در واقع واگذاری سیاست خارجی امریکا بود .

اینطور نبود که سیاست خارجی امریکا تحت تاثیر رژیم صهیونیستی باشد , شاید سیاست خارجی امریکا از زمان اقای ترومن تحت تاثیر رژیم صهیونیستی بوده است و کاخ سفید علی رغم نظر وزارت خارجه امریکا این رویکرد را از مرحله شناسایی اسراییل تا امروز با فشار لابی صهیونیسم انجام داده است , گاهی اوقات نظر کارشناسی حاکم نیست .

بلکه نظر گروه‌های فشار حاکم است , این اتفاق جدیدی نیست و همیشه در سیاست خارجی امریکا مطرح بود , اما در دوره اقای ترامپ اتفاق ویژه ای که افتاد این بود که سیاست خارجی واگذار شد .

یعنی رژیم صهیونیستی و بن سلمان و یکی دو نفر دیگر سیاست خارجی امریکا را مدیریت می‌کردند , حتی اگر خاطرتان باشد ، بعد از اینکه 4 کشور عربی قطر را محاصره کردند ، اقای ترامپ به نفع این کار 4 توییت زد , یعنی حتی ایشان ملاحظه نکرده بود که 10 هزار سرباز امریکایی در پایگاه هوایی امریکا در قطر هستند .

سیاست خارجی امریکا تا این حد واگذار شده بود , این دوران به پایان می‌رسد , اما اینکه تصور کنیم فشار لابی صهیونیست‌ها در امریکا به پایان برسد ، حتما اینطور نیست .

دوستان ما در داخل که می‌ایند سخنرانی بایدن را کلیپ می‌کنند یا حضور خانم کاملا هریس را در اجلاس ایپک توییت می‌کنند ، در واقع دارند زیره به کرمان می‌برند , اینها واقعیت است ، واقعیتی که نشان می‌دهد لابی صهیونیسم از زمان اقای ترومن ، توانست حتی به رغم مخالفت وزارت خارجه خود را به امریکا تحمیل کند , ما هم باید این واقعیت‌ها را بشناسیم و هم بشناسانیم ، اما نباید دچار یک گرفتاری ادراکی شویم که اقای ترامپ و بایدن یکی هستند ، نه ؛ حتما یکی نیستند .

شما به هر دو وجه اشاره کردید , از یک طرف تحریم‌ها تاثیر خود را بر وضع معیشت مردم گذاشت و از طرف دیگر هم انزوای سیاسی امریکا عملا به وجود امد و امریکا موفق نشد که در نبرد سیاسی با ایران پیروز شود , به هر حال امیدی در مردم شکل گرفته مبنی بر اینکه شاید این روند دچار تغییر شود .

پیش بینی شما چیست ؟ پیامی دارید که بخواهد حاکی از این باشد که روند فعلی از انفعال در بیاید و دو طرف ، ابتکار عمل‌های دیپلماتیک خود را در پیش بگیرند ؟ پیش بینی من این است که شرایط به لطف خدا و با ادامه مقاومت و درک خوب مردم ایران بسیار بهتر خواهد شد , این ممکن است در چند ماه اینده اتفاق بیفتد ، اقای بایدن هنوز نتوانسته تیم خود را مستقر کند و ممکن است زمان بیشتری ببرد , اگر زمانی اقای بایدن مستقر شود و بخواهد تعهدات مبتنی بر قطعنامه 2231 امریکا را اجرا کند ، ما هم می‌توانیم فورا به تعهدات برجامی خود به صورت کامل برگردیم .

این روند اصلا زمانبر نیست , با چند قانون اجرایی از سوی رییس جمهوری امریکا انجام‌پذیر است , این هم که گفته می‌شود اقای ترامپ مقرراتی گذاشته است که از سوی اقای بایدن قابل لغو نیست ، همه این کار بازی هایی است که دولت اقای ترامپ در این مدت انجام داده تا بر افکارعمومی و امید مردم ما تاثیر بگذارد .

یکی از مهم‌ترین خواسته‌های ترامپ و رژیم صهیونیستی این است که امید مردم ما را از بین ببرند , در این روزهای اخیر و بعد از اظهارات و تهدیدهای پمپئو ، اتفاقات زیادی در بازار ارز ما رخ داد که هیچ دلیل اقتصادی نداشت و صرفا علت روانی داشت , ما نباید اجازه بدهیم که این وضعیت روانی ایجاد شود .

اینکه گفته می‌شود رییس جمهوری بعدی امریکا نخواهد توانست برخی از تحریم‌های برجامی امریکا را لغو کند ، فقط حرف است , ممکن است دشواری هایی وجود داشته باشد ، اما ما نباید بپذیریم , امریکا برای بهانه جویی جهت عدم اجرای تعهدات بین‌المللی‌اش نمی‌تواند متوسل به مقررات داخلی شود .

هیچ کشوری در دنیا نمی‌تواند از ابزار داخلی استفاده کند که تعهدات بین‌المللی خود را انجام ندهد , این یک اصل شناخته شده بین‌المللی است , بیهوده به حرف هایی که زده می‌شود اعتبار ندهیم .

در پاسخ به دعواهای داخلی که می‌گویند اقای بایدن اگر بخواهد هم نمی‌تواند ، باید گفت : نه , اقای بایدن اگر رییس جمهور امریکا شد و در کاخ سفید مستقر شد ، می‌تواند با سه فرمان اجرایی همه اینها را لغو کند , دوستان داخلی ما حواسشان باشد .

حرف هایی که برای مصرف داخلی می‌زنند یعنی دارند به اقای بایدن علامت می‌دهند که این کار را نکنید , اگر رییس جمهوری امریکا بخواهد در داخل امریکا اسمان را به زمین بیاورد یا نیاورد به خودشان مربوط است , به قول خودشان مسئولیت روی میز رییس جمهوری امریکا تمام می‌شود .

کنگره جز اعلان جنگ هیچ مسئولیتی در روابط خارجی امریکا ندارد ، ان هم با همکاری رییس جمهوری , ان که در روابط خارجی امریکا مسئولیت دارد ، رییس جمهوری امریکا است , لذا مردم باید امیدوار باشند .

اینکه ممکن است زمان ان تاخیر پیدا کند ، به دلیل پروسه انتقال دولت است , توضیح دادم که اقای ترامپ در پروسه انتقال به اقای بایدن در حال ایجاد مانع است , موانع ، مشکلات خودشان است و به خودشان ربط دارد .

در مورد ایران هم ما هیچ مشکلی نداریم و از ابتدا گفتیم اقداماتی که می‌کنیم قابل بازگشت است , بله ، علمی که در ذهن دانشمندان ما ایجاد شده بسیار خوب است و پیشرفت‌های بسیار خوبی کردیم , من در اینجا بگویم که امریکا در این سه سال حتما ضرر کرده است ، در حوزه هسته ای ضررهای اساسی کرده است ، اما خودشان ان را انتخاب کرده‌اند ، ما این انتخاب را نکردیم .

لذا انها نمی‌توانند ایراد بگیرند که چرا شما پیشرفت در تحقیق و توسعه داشته‌اید , این ما هستیم که می‌توانیم به امریکا بگوییم با خروج از این توافق ، به ما ضرر زده‌اید , اروپایی‌ها هم توان این را نداشتند که شرکت‌های خود را کنترل کنند و از ایران بیرون رفتند .

حالا ضرر کردند , انها هم نمی‌توانند مدعی ما باشند , ولی هرجا جلوی این ضرر را بگیرند برای همه منفعت است .

اگر امروز برجام را اجرا کنند ، ما هم برجام را اجرا می‌کنیم , شما قاعدتا از گذشته شناخت بیشتری از اقای بایدن دارید چون ایشان بر خلاف اقای ترامپ سال‌ها در عرصه سیاست امریکا حضور داشته است , بر این اساس ایا نشانه هایی از تجدید نظر در سیاست خارجی و عبور از یکجانبه گرایی یا میراث ترامپ در مواضع بایدن یا دموکرات‌ها دیده‌اید ؟ من اقای بایدن را بیش از 30 سال است که می‌شناسم هم از دور کارش را پیگیری کرده‌ام و هم زمانی که سفیر بودم در سازمان ملل متحد ، ایشان به عنوان رییس کمیته سیاست خارجی سنای امریکا بارها به نیویورک امده و من در محل اقامتگاه سفیر ایران در نیویورک با ایشان دیدار داشتم .

در چارچوب اجازه هایی که داشتم و هیچ کدام این دیدارها محرمانه هم نبوده است , ایشان بالاخره ادم کهنه کاری در سیاست خارجی است و تازه کار نیست , احساس من این است که بهتر از اقای ترامپ تحولات بین‌المللی را درک می‌کند و می‌فهمد که محدودیت‌های امریکا در این شرایط چیست .

بعضی اظهاراتی که اخیرا ایشان و دیگران داشتند نشان دهنده این است که می‌فهمند یکجانبه گرایی پاسخگوی شرایط جهان امروز نیست , باید در عمل دید که چگونه عمل می‌کند , طبیعتا تصور این است که ایشان روش اقای ترامپ را قبول ندارد .

یعنی حوزه تخصصی اقای بایدن بیش از هر چیزی سیاست خارجی است و حوزه اختلاف فکری شخصی او با ترامپ همین حوزه است , البته اختلاف حزبی و تفکر سیاسی هم دارند درباره مسائل مختلف , توقع می‌رود بایدن سیاست‌های عاقلانه‌تری را دنبال کند ولی باید منتظر بمانیم و ببینیم .

مخصوصا اینکه این دوران انتقالی دوران پرتنشی است و اینکه اقای بایدن نتوانسته کارش را به عنوان رییس جمهوری منتخب از روز 4 یا 10 نوامبر شروع کند , معلوم نیست ایشان چه زمانی بتواند این کار را بکند لذا در روزهای ابتدایی ریاست جمهوری هنوز باید سرگرم کارهایی باشد که معمولا رییس جمهور‌های منتخب در فاصله ماه‌های نوامبر و دسامبر انجام می‌دهند , منبع : روزنامه ایران انتخابات امریکا وزیر خارجه برجام ترامپ ظریف بایدن لینک کوتاه لینک کپی شد اخبار مرتبط بغض و اشک کارشناس افریقایی امریکایی سی ان ان بعد از اعلام پیروزی بایدن + ف … ابوالفضل فاتح | مدیرعامل اسبق ایسنا ایران و امریکای جدید در جلسه ستاد هماهنگی اقتصادی دولت : روحانی : دولت اینده امریکا اشتباهات گذشته را جبران کند ارسال نظر ارسال اخرین اخبار پربازدید‌ترین ها پربحث ترین نظارت بر استاندارد لوازم خانگی قوی تر می‌شود 78 درصد پروژه دولت الکترونیک در وضع نامناسب اردوغان : خارجی‌ها در ترکیه باعث اخلال در اوضاع اقتصاد شدند تقویت دیپلماسی منطقه ای ، همکاری‌های اقتصادی و روابط با همسایگان نیازی به واکسیناسیون افراد زیر 12 سال نیست همه اخبار 12 ساعت 24 ساعت 48 ساعت هفته نظارت بر استاندارد لوازم خانگی قوی تر می‌شود 78 درصد پروژه دولت الکترونیک در وضع نامناسب اردوغان : خارجی‌ها در ترکیه باعث اخلال در اوضاع اقتصاد شدند تقویت دیپلماسی منطقه ای ، همکاری‌های اقتصادی و روابط با همسایگان نیازی به واکسیناسیون افراد زیر 12 سال نیست نظارت بر استاندارد لوازم خانگی قوی تر می‌شود 78 درصد پروژه دولت الکترونیک در وضع نامناسب اردوغان : خارجی‌ها در ترکیه باعث اخلال در اوضاع اقتصاد شدند تقویت دیپلماسی منطقه ای ، همکاری‌های اقتصادی و روابط با همسایگان نیازی به واکسیناسیون افراد زیر 12 سال نیست نظارت بر استاندارد لوازم خانگی قوی تر می‌شود 78 درصد پروژه دولت الکترونیک در وضع نامناسب اردوغان : خارجی‌ها در ترکیه باعث اخلال در اوضاع اقتصاد شدند تقویت دیپلماسی منطقه ای ، همکاری‌های اقتصادی و روابط با همسایگان نیازی به واکسیناسیون افراد زیر 12 سال نیست برخی از نمایندگان معتقدند که شفافیت بیش از حد منجر به بر هم زدن نظم و ارامش کشور می‌شود تداوم فرار مالیاتی در دولت سیزدهم نظارت بر استاندارد لوازم خانگی قوی تر می‌شود 78 درصد پروژه دولت الکترونیک در وضع نامناسب اردوغان : خارجی‌ها در ترکیه باعث اخلال در اوضاع اقتصاد شدند تقویت دیپلماسی منطقه ای ، همکاری‌های اقتصادی و روابط با همسایگان نیازی به واکسیناسیون افراد زیر 12 سال نیست برخی از نمایندگان معتقدند که شفافیت بیش از حد منجر به بر هم زدن نظم و ارامش کشور می‌شود تداوم فرار مالیاتی در دولت سیزدهم انقلاب می‌خواهد دنیا را تحت پوشش خود و تمدن اسلامی ، قرار دهد 12 ساعت 24 ساعت 48 ساعت هفته نظارت بر استاندارد لوازم خانگی قوی تر می‌شود 78 درصد پروژه دولت الکترونیک در وضع نامناسب اردوغان : خارجی‌ها در ترکیه باعث اخلال در اوضاع اقتصاد شدند تقویت دیپلماسی منطقه ای ، همکاری‌های اقتصادی و روابط با همسایگان نیازی به واکسیناسیون افراد زیر 12 سال نیست نظارت بر استاندارد لوازم خانگی قوی تر می‌شود 78 درصد پروژه دولت الکترونیک در وضع نامناسب اردوغان : خارجی‌ها در ترکیه باعث اخلال در اوضاع اقتصاد شدند تقویت دیپلماسی منطقه ای ، همکاری‌های اقتصادی و روابط با همسایگان نیازی به واکسیناسیون افراد زیر 12 سال نیست نظارت بر استاندارد لوازم خانگی قوی تر می‌شود 78 درصد پروژه دولت الکترونیک در وضع نامناسب اردوغان : خارجی‌ها در ترکیه باعث اخلال در اوضاع اقتصاد شدند تقویت دیپلماسی منطقه ای ، همکاری‌های اقتصادی و روابط با همسایگان نیازی به واکسیناسیون افراد زیر 12 سال نیست نظارت بر استاندارد لوازم خانگی قوی تر می‌شود 78 درصد پروژه دولت الکترونیک در وضع نامناسب اردوغان : خارجی‌ها در ترکیه باعث اخلال در اوضاع اقتصاد شدند تقویت دیپلماسی منطقه ای ، همکاری‌های اقتصادی و روابط با همسایگان نیازی به واکسیناسیون افراد زیر 12 سال نیست.
امریکا نیویورک تایمز ایران کاخ سفید واشنگتن سوریه یمن مسقط قطر کرمان نیویورک اقامتگاه سفیر ایران ترکیه امریکا خانه ایران پیام نو دولت بایدن کرونا تیم انتقالی اروپایی واشنگتن اروپا امریکایی ایران سازمان ملل سازمان ملل متحد دولت اقای ترامپ شورای امنیت سازمان ملل متحد شورای امنیت ملل مردم ایران وزارت خارجه امریکای رژیم صهیونیستی لبنان مردم فلسطین عربستان دولت امریکا امریکاست دولت دوم ژاپن جمهوری اسلامی صهیونیست کاخ سفید وزارت خارجه امریکا اسراییل پایگاه هوایی امریکا افریقایی امریکایی سی ستاد هماهنگی اقتصادی دولت دولت اینده امریکا اخلال دولت سیزدهم انقلاب بایدن اقای بایدن محمد جواد ظریف دونالد ترامپ ظریف ترامپ جو بایدن اقای ترامپ اقای جو بایدن اقای فرید زکریا اقای بیل برنز اقای پمپئو اقای ظریف مقام معظم رهبری اقای بولتون علی القاعده اقای احمدی نژاد اقای ترومن علی رغم بن سلمان خانم کاملا هریس پمپئو ترامپ ظریف بایدن بایدن ف ابوالفضل فاتح روحانی اردوغان وزیر امور خارجه وزیر امور خارجه ایران رییس جمهور منتخب امریکا رییس جمهوری منتخب رییس جمهوری وزیر خارجه امریکا وزیر خارجه عضو ملل متحد رییس جمهوری امریکا رییس جمهوری بعدی امریکا رییس جمهور امریکا رییس کمیته سیاست خارجی سنای امریکا ریاست جمهوری رییس جمهور وزیر خارجه برجام مدیرعامل اسبق ایسنا ایران و امریکای انتخابات ریاست جمهوری امریکا انتخابات ریاست جمهوری اجلاس ایپک