ابوالحسن بنی صدر درگذشت + واکنش معاون رییس جمهور

۱۴۰۰/۰۷/۱۸ ۰۹:۵۴:۴۱

ابوالحسن بنی صدر ، نخستین رییس جمهوری ایران ، در سن 88 سالگی درگذشت .



کبنا ؛ ابوالحسن بنی صدر ، نخستین رییس جمهوری ایران ، در سن 88 سالگی درگذشت , خانواده بنی صدر در بیانیه ای که صبح شنبه منتشر شد نوشته‌اند که او پس از یک دوره طولانی بیماری در بیمارستانی در شهر پاریس درگذشته است , ابوالحسن بنی صدر روز دوازدهم بهمن 1357 با هواپیمای حامل رهبر انقلاب از فرانسه به ایران امد ، یک سال بعد در پنجم بهمن 1358 رییس جمهور شد ، سی‌ام همان ماه به فرماندهی کل قوا منصوب شد ، 20 خرداد 1360 از فرماندهی کل قوا برکنار شد ، سی و یکم همان ماه کفایت سیاسیش در مجلس رد شد و یک روز بعد ، از پست ریاست جمهوری عزل شد .

بعد از ان به زندگی مخفیانه روی اورد و هفتم مرداد همان سال به همراه مسعود رجوی سرکرده گروهک تروریستی منافقین از ایران فرار کرد , ابوالحسن بنی صدر که بود ؟ سیدابوالحسن دوم فروردین 1312 شمسی در روستای باغچه از توابع شهرستان کبودراهنگ متولد شد , پدرش ایت الله سیدنصرت الله معروف به صدرالعلمای همدانی و پدربزرگش سیدصالح معروف به مجدالعلماء همدانی از روحانیون سرشناس استان همدان بودند .

او دارای یک برادر به نام سید فتح الله بود , پدرش با سیدروح الله موسوی خمینی سلام و علیک داشت , سیدنصرالله او را به اموختن درس دین در مدارس علوم دینی تشویق کرد ، اما او پس از گرفتن دیپلم از مدرسه شریعتی شهر همدان در ازمون دانشگاه تهران شرکت کرد و در رشته اقتصاد و حقوق اسلامی این دانشگاه پذیرفته شد و در همین رشته از دانشگاه تهران فارغ التحصیل شد .

سیدابوالحسن جوان پس از تاسیس موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران در سال 1337 چهار سال در این موسسه تحقیقاتی مهم دانشگاه مشغول کار شد , در هفتم شهریور 1340 در 28 سالگی با عذرا حسینی دختر همسایه و همشهریش ازدواج کرد و صاحب دو دختر و یک پسر شد , ازدواج فیروزه دختر 18 ساله بنی صدر با مسعود رجوی سرکرده گروهک تروریستی منافقین به دلیل بالا گرفتن اختلافات سیاسی سیدابوالحسن و مسعود ، به اجبار پدر به طلاق منجر شد .

روزگار سیاسی بنی صدر علاقه به دکتر محمد مصدق و نگرش سیاسی او موجب پیوستنش به جبهه ملی شد , بنی صدر جوان مسول سازمان دانشجویی جبهه ملی در دانشگاه تهران و نماینده دانشجویان دانشکده حقوق دانشگاه تهران در کنگره جبهه ملی ایران در سال 1341 بود , او نماینده جمع کوچکی از دانشجویان ضد رژیم بود که به دلیل مواضع و فعالیت‌های سیاسی ضد شاه دو بار به زندان‌های رژیم افتاد .

گرایش‌ها و فعالیت‌های سیدابوالحسن موجب حضورش در تظاهرات خونین 15 خرداد 1342 و مجروحیتش شد , بنی صدر پاییز 1342 با حمایت و همراهی احسان نراقی یکی از موسسان بنیاد فرهنگ ایران ، کشور را به مقصد فرانسه ترک کرد و تحصیلات عالیه خود را در دانشگاه سوربن ادامه داد و مدرک دکترای اقتصاد و سرمایه‌گذاری گرفت , او به دو زبان عربی و فرانسوی تسلط داشت .

بری رابین در کتاب مشهور تجربه امریکایی و ایران می‌نویسد : « در پاریس او به کتاب و مکتب « کوچک زیباست » علاقه مند شد , کتابی که از صنایع کوچک و دخالت مردمی در اقتصاد و حمایت از تولید‌های خرد دفاع می‌کرد , تاثیر از این مکتب در کتاب‌های اقتصادی او مشهود است .

» در اغوش انقلاب با ارتحال ایت الله سیدنصرالله بنی صدر در سال 1350 در نجف اشرف ، سید ابوالحسن 38 ساله و سایر دوستان و اقوام پدر برای تشییع پیکر به نجف رفتند و بنی صدر پسر در جریان مراسم‌های تشییع و خاکسپاری با سیدروح الله خمینی روبرو شد و به تدریج در شمار همراهان و دوستداران امام در امد , مایکل اکسورثی در کتاب مشهور « ایران انقلابی » نوشت : رابطه بنی صدر با ایت الله خمینی در ان سال‌ها مانند رابطه پدر و پسری بود , عقاید اقتصادی و سیاسی بنی صدر ، اما بیش از ان که به ایت الله خمینی نزدیک باشد شباهت به نظریات سیدمحمدباقر صدر در کتاب اقتصادنا داشت .

او در ان سال‌ها تحت تاثیر چند مکتب فکری - سیاسی مختلف و گاه متعارض بود , ناسیونالیسم نهضت ازادی ، اسلام گرایی و اقتصاد اسلامی از نوع تفکرات شهید صدر ، پروتستانتیسم اسلامی دکتر شریعتی ، کتاب « کوچک زیباست » شوماخر و سوسیالیست‌های تخیلی دهه‌های 1970 اروپا البته تاثیر دکتر علی شریعتی در اندیشه و دیدگاه‌های اقتصادی بنی صدر نیز مشهود بود , بنی صدر پس از ورود به ایران در تاریخ 12 بهمن 1357 و برگزاری جلسات سخنرانی در دانشگاه صنعتی شریف با حکم امام خمینی تا پایان ماموریت شورا عضو شورای انقلاب اسلامی شد .

او مدتی بعد به معاون وزیر اقتصاد و دارایی شد و در پی استعفای دسته جمعی دولت موقت دکتر مهدی بازرگان سپس به سمت وزیر اقتصاد و دارایی منصوب شد , با قبول استعفای دولت موقت از سوی امام خمینی ، شورای انقلاب مسول برگزاری انتخابات ریاست جمهوری شد , 96 نفر نامزد انتخابات ریاست جمهوری شدند .

اصلی‌ترین رقیب او یعنی حزب جمهوری اسلامی به علت تاکید ایت الله خمینی بر دوری روحانیون از امور اجرایی نتواست کاندیدای قدرتمندی برای رقابت با بنی صدر معرفی کند و کاندیدای مورد حمایت حزب جمهوری اسلامی یعنی جلال الدین فارسی که افغانی الاصل بود به علت منع قانونی از انتخابات ریاست جمهوری کناره گرفت , از سوی دیگر جامعه روحانیت مبارز از نامزدی بنی صدر حمایت کرد , بنی صدر البته پس از دیدار با امام خمینی نامزدی خود در انتخابات ریاست جمهوری را اعلام کرد .

در میان تایید صلاحیت شدگان سیدابوالحسن بنی صدر با حدود 11 میلیون رای پنجم بهمن ماه 1358 با کسب 76 درصد ارا شرکت کنندگان ، اولین رییس جمهور ایران شد , اکسورثی علت پیروزی بنی صدر در اتخابات را روحانی بودن پدر و جد او ، حمایت رهبر فقید انقلاب اسلامی ، تاکید امام مبنی بر دوری روحانیون از مناصب اجرایی در ماه‌های ابتدایی پیروزی انقلاب و تحصیلات عالیه اقتصادی بنی صدر دانست , سه هفته بعد از پیروزی بنی صدر در ریاست جمهوری ، امام خمینی مسولیت فرماندهی کل قوا را نیز بر عهده او گذاشتند .

با برگزاری انتخابات نخستین دوره مجلس شورای اسلامی در اسفند 1358 حزب جمهوری اسلامی اکثریت مجلس را در دست گرفت , کنت کاتزمن دلیل مخالفت حزب جمهوری اسلامی با بنی صدر را دو عامل دانست , اول ، مخالفت بنی صدر با حضور روحانیون در امور اجرایی و ترکیب دولت و دوم ، حمایت او از سازمان مجاهدین خلق .

تنش جدی بین حزب جمهوری اسلامی و بنی صدر در معرفی نخست وزیر به مجلس شورای اسلامی اتفاق افتاد , مجلس تمامی پیشنهاد‌های بنی صدر برای نخست وزیری را رد کرد و نهایتا با تشکیل شورایی مشترک میان مجلس و دولت ، محمدعلی رجایی به سمت نخست وزیر انتخاب شد ، تصمیمی که با وجود مخالفت بنی صدر اجرایی شد , تنش بین او و رقبایش به انتخاب اعضای کابینه کشیده شد و البته با اغاز جنگ ، مخالفت بنی صدر با نیرو‌های انقلابی به ویژه بی توجهی عمدی او به تامین نیاز‌های رزمندگان در جبهه‌های جنگ به خصوص مخالفت سرسختانه با فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اولین ماه‌های شروع جنگ تحمیلی اصلی‌ترین دلیل کاهش سریع محبوبیت او و عزل بنی صدر از فرماندهی کل قوا و توقیف ارگان او روزنامه انقلاب اسلامی ، بود .

ادامه تنش بین بنی صدر و نیرو‌های انقلاب به سخنرانی او در سالگرد درگذشت دکتر محمد مصدق در دانشگاه تهران منجر شد , او در این مراسم بدون ارائه هرگونه سند مستندی مدعی شکنجه زندانیان در زندان‌های کشور شد که این سخنرانی حاشیه‌های زیادی به دنبال داشت از جمله تظاهرات حامیان و مخالفان بنی صدر در 14 اسفند 1358 بود , در ان مراسم حامیان بنی صدر تصاویری از مرحوم محمد مصدق و ایت الله محمود طالقانی و ایت الله سیدکاظم شریعتمداری در دست داشتند و مخالفان او تصاویر بزرگی از امام خمینی در دست گرفته بودند .

پنج روز پس از عزل سیدابوالحسن بنی صدر از فرماندهی کل قوا ، مخالفان او در تاریخ 25 خرداد 1358 تظاهرات اعتراضی گسترده ای در تهران و برخی شهر‌های کشور برگزار کردند و خواستار محاکمه و اعدام او شدند , 26 خرداد طرح دو فوریتی برخی نمایندگان مجلس برای سلب کفایت سیاسی رییس جمهور در مجلس به جریان افتاد و با تصویب کلیات ان شور دوم طرح در صحن علنی مجلس به جریان افتاد و پنج روز بعد در تاریخ 31 خرداد با اکثریت قاطع اراء عدم کفایت سیاسی بنی صدر به تصویب مجلس رسید و با اطلاع امام از این تصمیم مجلس ، حکم عزل او از ریاست جمهوری نیز از سوی ایشان صادر شد , پس از عزل او از ریاست جمهوری شورای سه نفره ریاست جمهوری متشکل از اکبر هاشمی رفسنجانی ، سیدعبدالکریم موسوی اردبیلی و محمدعلی رجایی برای اداره کشور تشکیل شد و محمدرضا مهدوی کنی به عنوان پیشنهاد این شورا معرفی شد .

سقوط در دامن منافقین بعد از عزل بنی صدر از همه مناصب سیاسی خود در نظام جمهوری اسلامی ایران تنها گروهی که پذیرای او بود ، گروهک تروریستی منافقین بود , اعضای سازمان مجاهدین در زمستان 1360 در اعتراض به عزل بنی صدر دست به تظاهرات خیابانی زدند و خواستار سرنگونی حکومت نوپای سیاسی ایران شدند , پس از واقعه هفتم تیر و بمب‌گذاری مقر حزب جمهوری اسلامی و شهادت دکتر سیدمحمد حسینی بهشتی ، بنی صدر به صورت علنی وارد مبارزه مسلحانه با نظام جمهوری اسلامی شد .

چند روز پس از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و پیروزی محمدعلی رجایی ، بنی صدر همراه با مسعود رجوی با یک فروند بویینگ 707 که سرهنگ معزی از فرودگاه مهراباد ربود از کشور گریختند و به فرانسه رفتند , با فرار بنی صدر از ایران ، همسر او عذرا حسینی بازداشت شد ، اما با دستور مستقیم ایت الله سیدمحمد بهشتی و اقدام سیدعبدالکریم موسوی اردبیلی از زندان ازاد شد , بنی صدر در فرانسه تقاضای پناهندگی سیاسی کرد و مسعود رجوی را به عضویت شورای ملی مقاومت دراورد و خود را رییس جمهور و رجوی را نخست وزیر ایران معرفی کرد .

رابطه بنی صدر با منافقین بسیار نزدیک و دوستانه بود ، اما اختلافات این دو بر سر پاره ای مسائل از جمله ارتباط رجوی با صدام حسین ، بالا گرفت و او سال 1362 از شورای ملی مقاومت و همراهی سازمان مجاهدین خلق کناره گرفت , حکم نصب بنیانگذار جمهوری اسلامی در تاریخ 30 بهمن 1358 سید ابوالحسن بنی صدر را به فرماندهی کل قوا منصوب کرد , بسم الله الرحمن الرحیم جناب اقای بنی صدر ، رییس جمهور ایران در این مرحله حساس که احتیاج به تمرکز قوا بیشتر از هر مرحله است جنابعالی به نمایندگی اینجانب به سمت فرماندهی کل نیرو‌های مسلح به ترتیبی که قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تعیین کرده است منصوب می‌شوید .

امید است با شایستگی که جنابعالی دارید امور کشوری و لشکری و قوای مسلح به نحو شایسته و با موازین اسلامی جریان پیدا کند , از خداوند تعالی توفیق همگان را در خدمت به ملت اسلامی خواستارم , حکم عزل امام خمینی 16 ماه بعد در تاریخ 20 خرداد 1360 طی حکمی به ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران بنی صدر را از فرماندهی نیرو‌های مسلح عزل کرد .

بسم الله الرحمن الرحیم ستاد مشترک نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران , اقای ابو الحسن بنی صدر از فرماندهی نیرو‌های مسلح برکنار شده‌اند , روح الله الموسوی الخمینی رای عدم کفایت سیاسی ایت الله هاشمی رفسنجانی ، رییس وقت مجلس شورای اسلامی در نامه ای در تاریخ 31 خرداد 1361 به حضرت امام نتایج رای‌گیری مجلس درباره کفایت بنی صدر را به اطلاع ایشان رساندند .

بسم الله الرحمن الرحیم محضر شریف حضرت ایت الله العظمی امام خمینی - ادام الله ظله , محترما به عرض می‌رساند ، رای مجلس شورای اسلامی در جلسه مورخ 31/ 3/ 1360 پس از بحث و بررسی با حضور 190 نفر به شرح زیر : ارای موافق : 177 رای مخالف : یک نفر ارای ممتنع : دوازده نفر در مورد اقای سیدابوالحسن بنی صدر بر این قرار گرفت که « اقای ابو الحسن بنی صدر برای ریاست جمهوری اسلامی ایران کفایت سیاسی ندارد » به موجب اصل 110 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مراتب برای اتخاذ تصمیم به خدمت امام عظیم الشان گزارش می‌گردد , رییس مجلس شورای اسلامی .

عزل از ریاست جمهوری امام خمینی هم در پاسخ نوشتند : « بسم الله الرحمن الرحیم پس از رای اکثریت قاطع نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی مبنی بر اینکه اقای ابو الحسن بنی صدر برای ریاست جمهوری اسلامی ایران کفایت سیاسی ندارد ، ایشان را از ریاست جمهوری اسلامی ایران عزل نمودم ,» اول تیر ماه 1360 رهبر فقید انقلاب اسلامی در همین روز در سخنانی خطاب به بنی صدر بیان کردند : « من بسیار متاسفم از اینکه کوشش کردم که در این دوره اول جمهوری اسلامی این طور مسائل پیش نیاید و این طور عزل و نصب‌ها نشود ؛ لکن با کمال کوششی که کردم این‌ها نتوانستند بفهمند , من با زبان‌های مختلف ان‌ها را دعوت کردم به اینکه رها کنند این راهی را که در پیش دارند و با ملت ایران این طور نکنند .

» امام همچنین از نصیحت و خیرخواهی برای بنی صدر فروگذار نکردند , « من الان هم نصیحت می‌کنم اقای بنی صدر را به اینکه مبادا در دام این گرگ هایی که در خارج کشور نشستند و کمین کردند بیفتید ، و این ابرویی که از دست دادید بدتر بشود ,» واکنش معاون رییس جمهور به فوت بنی صدر معاون پارلمانی رییس جمهور در واکنش به درگذشت ابوالحسن بنی صدر در توییتی نوشت : شهید رجایی جاودانه و بنی صدر رسوای دو عالم شد .

متن توییت سیدمحمد حسینی به شرح زیر است : بنی صدر 40 سال بیشتر از رجایی در این دنیا عمر کرد اما شهید رجایی به عنوان خادم ملت جاودانه شد و بنی صدر مغرور و جاه طلب که شریک جرم منافقین تروریست در قتل شهدایی چون بهشتی و رجایی ، و نیز جنایات صدام و خیانت به ایران شد ، رسوای دو عالم گشت , اللهم اجعل عواقب امورنا خیرا مرجع : فرارو.
شهر پاریس فرانسه ایران روستای باغچه شهرستان کبودراهنگ استان همدان پاریس نجف اشرف نجف تهران مجلس گروهک تروریستی منافقین مدرسه شریعتی شهر همدان دانشگاه تهران موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران دانشگاه سوربن عربی فرانسوی سوسیالیست دانشگاه صنعتی شریف شورا عضو شورای انقلاب اسلامی شورای انقلاب حزب جمهوری اسلامی افغانی الاصل سازمان مجاهدین مجلس شورای اسلامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی منافقین نظام جمهوری اسلامی ایران ایران نظام جمهوری اسلامی فرودگاه مهراباد شورای ملی مقاومت سازمان مجاهدین خلق ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران جمهوری اسلامی ملت ایران ابوالحسن بنی صدر بنی صدر رهبر انقلاب مسعود رجوی ایت الله سیدنصرت الله صدرالعلمای همدانی مجدالعلماء همدانی سید فتح الله سیدروح الله موسوی خمینی سیدابوالحسن جوان عذرا حسینی فیروزه سیدابوالحسن مسعود دکتر محمد مصدق بنی صدر جوان احسان نراقی بری رابین ایت الله سیدنصرالله بنی صدر سید ابوالحسن سیدروح الله خمینی مایکل اکسورثی ایت الله خمینی صدر شهید صدر دکتر شریعتی دکتر علی شریعتی امام خمینی دکتر مهدی بازرگان جلال الدین فارسی سیدابوالحسن بنی صدر روحانی رهبر فقید انقلاب اسلامی محمدعلی رجایی محمد مصدق ایت الله محمود طالقانی ایت الله سیدکاظم شریعتمداری اکبر هاشمی رفسنجانی سیدعبدالکریم موسوی اردبیلی محمدرضا مهدوی دکتر سیدمحمد حسینی بهشتی سرهنگ معزی ایت الله سیدمحمد بهشتی رجوی صدام حسین سید ابوالحسن بنی صدر جناب اقای بنی صدر اقای ابو الحسن بنی صدر روح الله الموسوی الخمینی ایت الله هاشمی رفسنجانی اقای سیدابوالحسن بنی صدر بسم الله الرحمن الرحیم اقای بنی صدر شهید رجایی جاودانه سیدمحمد حسینی رجایی شهید رجایی بهشتی صدام نخستین رییس جمهوری ایران رییس جمهور فرماندهی کل قوا ریاست جمهوری مسول سازمان دانشجویی جبهه ملی نماینده دانشجویان دانشکده حقوق دانشگاه تهران موسسان بنیاد فرهنگ ایران معاون وزیر اقتصاد و دارایی وزیر اقتصاد و دارایی مسول برگزاری انتخابات ریاست جمهوری رییس جمهور ایران نخست وزیر نخست وزیری ریاست جمهوری شورای نخست وزیر ایران فرماندهی کل نیرو های مسلح فرماندهی نیرو های مسلح رییس وقت مجلس شورای اسلامی ریاست جمهوری اسلامی ایران ریاست جمهوری امام خمینی معاون رییس جمهور معاون پارلمانی رییس جمهور کنگره جبهه ملی ایران انقلاب انتخابات ریاست جمهوری انتخابات نخستین دوره مجلس شورای اسلامی