شستا در یک ماه 30 هزار میلیارد تومان ضرر کرد / سهام داران گرفتار بازی‌های سیاسی

۱۴۰۰/۰۷/۱۹ ۰۲:۲۲:۰۴

شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی به عنوان یک ابرهلدینگ در ماه‌های گذشته وضعیت مناسبی نداشته است . این مساله به دلیل سیاسی اداری شدن این شرکت است که در دغدغه فراوانی را برای سهامداران این هلدینگ ایجاد کرده است .



به گزارش فارس ، حدود یک سال و نیم از عرضه شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی ، شستا در بورس اوراق بهادار تهران می‌گذرد , در این مدت شستا با حواشی مختلفی روبرو بوده است , این حواشی از اوج‌گیری قیمت این نماد تا 6 هزار تومان و کاهش قیمت ان در حد قیمت روز عرضه اولیه در سقوط سال گذشته بورس ، اغاز شده و تا رشد و کاهش ارزش این شرکت و برکناری مدیرعامل این شرکت در دقیقه 90 در دولت دوازدهم ادامه پیدا کرد .

همه این حواشی برای شستا ، در نهایت سهامداران این شرکت را با چالش جدی مواجه کرده است , شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی که متعلق به بیش از 40 میلیون بیمه شده و بازنشسته سازمان تامین اجتماعی و خانواده‌های انان است ، این روزها حال و روز خوشی ندارد , شستا به عنوان یکی از بزرگترین هلدینگ‌های کشور در حال حاضر 187 شرکت در اختیار دارد که 82 شرکت زیرمجموعه در بازار سرمایه حضور دارند .

شستا به دلیل وابستگی به سازمان تامین اجتماعی ارتباط مستقیمی به دخل و خرج میلیون‌ها نفر از بیمه شدگان و بازنشستگان این سازمان دارد و رفتار اقتصادی این هلدینگ عریض و طویل می‌تواند تاثیر مستقیمی بر زندگی این افراد داشته باشد , ناتوانی دولت به ناتوانی مدیران ختم می‌شود ؟ دولت در سال 99 برای جبران بخشی از کسری بود و جبران بدهی‌های بی پایانش به سازمان تامین اجتماعی ، دست به فروش بخشی از دارایی خود زد , این دارایی فروشی به عنوان بزرگترین عرضه اولیه در تاریخ بورس به حساب می‌امد که 6.

7 میلیارد سهم برای فروش به عموم و 1,3 میلیارد سهم برای فروش به صندوق‌های سرمایه‌گذاری در نظر گرفته شد , درامد شستا و سازمان تامین اجتماعی از این عرضه اولیه مبلغ 6880 میلیارد تومان (8 میلیارد معادل 10 درصد سهم 860 تومانی ) بوده است .

پس از دولتمردان ، مدیران این شرکت نیز در سال گذشته حدود 1 میلیارد و 592 میلیون سهم این شرکت را فروختند , مجموع درامد شستا از این فروش نیز 6 هزار و 300 میلیون تومان بوده است , به نظر می‌رسد شستا در سال 99 با فروش بخشی از سهام خود توانسته است 13 هزار و 200 میلیارد تومان درامد کسب کند .

یکی از نکاتی که در یک سال و نیمه گذشته مورد توجه سهامداران اصلی شرکت یعنی بیمه شده‌ها و بازنشستگان تامین اجتماعی قرار دارد ، موضوع خرج کرد این منابع است , باید دید این درامد شستا در چه زمینه‌های هزینه شده ؟ ایا به حساب دولت واریز شده و یا به مجموعه شستا واگذار شده است ؟ اگر به حساب خود شستا واریز شده است ، این مبلغ در کجا هزینه شده و یا چگونه سرمایه‌گذاری شده است ؟ به عبارت دیگر ، منابع حاصل از این فروش ، حتما باید برای نسل‌های بعد سرمایه‌گذاری شود تا بتوان از سود ان ، حقوق مستمری افرادی که امروز حق بیمه می‌دهند ، پرداخت کرد , براستی چه میزان از ان منابع مالی ، مجددا سرمایه‌گذاری شده و بطور کلی منابع حاصل از فروش شستا به کجا رفته است ؟ این موضوع در ماه‌های پایانی دولت دوازدهم توسط مجلس از وزیر تعاون ، کار و رفاه اجتماعی نیز پرسیده شد که به دلیل قانع کننده نبودن پاسخ‌های شریعتمداری ، مجلس وی را با کارت زرد جریمه کرد .

تنها نکته مثبتی که در زمینه این فروش دارایی می‌توان یاداور شد ، ایجاد شفافیت در این شرکت بزرگ بورسی است , یعنی تا سال قبل بسیاری از اتفاقات مالی در این شرکت پنهان می‌ماند , اما با ورود شستا به بورس ، همه صورت‌های مالی این شرکت باید در اختیار همگان قرار گیرد تا همه سهامداران و کارشناسان بتوانند ، درباره عملکرد این شرکت قضاوت کنند .

کاهش ارزش 105 هزار میلیاردی ارزش شستا در 14 ماه با عرضه شستا در بورس ، این شرکت مانند همه شرکت‌های بورسی مجبور شده است ، صورت‌های مالی و گزارش فعالیت خود را به صورت منظم و مداوم منتشر کند , به نظر می‌رسد این موضوع می‌تواند به سهامداران این شرکت کمک کند تا عملکرد مدیران این هلدینگ را ارزیابی کنند , از 27 فروردین که شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی وارد بورس شده است ، ارزش این شرکت نوسان فراوانی داشته است .

اما ارزش بازاری این شرکت در ابتدای پایان تیرماه سال 99 به بیشترین میزان خود یعنی 241 هزار میلیارد تومان رسیده است , از ابتدای مردادماه سال 99 تا پایان شهریور 1400 و در عرض 14 ماه ارزش بازاری شستا حدود 105 هزار میلیارد تومان کاهش یافته است , اما شستا در اخرین گزارش ارائه شده توسط این شرکت در مورد وضعیت پورتفوی خود به تفکیک صنعت و سهام و همچنین عملکرد این شرکت در خرید و فروش سهام اطلاع‌رسانی کرده است .

نکته جالب در این گزارش کاهش ارزش بازاری شستا در یک ماه شهریورماه به میزان قابل توجهی بوده است , ارزش بازاری شستا چقدر است ؟ ارزش بازاری شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی ، در شهریور ماه 1400، حدود 30 هزار میلیارد تومان کاهش پیدا کرده است , با این کاهش ، ارزش بازاری شستا در پایان اخرین ماه تابستان سال 1400، به حدود 137 هزار میلیارد تومان رسید .

بررسی‌ها نشان می‌دهد ، بخش اعظم این افت ، به دلیل کاهش ارزش بازاری نمادهای شیمیایی این شرکت بوده است , همچنین شستا در این مدت بیش از 26 میلیارد و 435 میلیون حق تقدم صبا را به سهم تبدیل کرد , شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی در بخش پورتفوی بورسی خود از 9 صنعت تشکیل شده است .

صنایع حاضر در این پورتفو محصولات شیمیایی ، مخابرات ، سرمایه‌گذاری ها ، استخراج کانه‌های فلزی ، اوراق مشارکت و سپرده‌های بانکی ، سیمان ، اهک و گچ ، حمل و نقل ، انبارداری و ارتباطات ، مواد و محصولات دارویی و سایر صنایع هستند , صنعت محصولات شیمیایی با 31,1 درصد ، همچنان بیشترین سهم از پرتفوی شستا را به خود اختصاص داده است .

پس از ان گروه مخابرات با 15,3 درصد و شرکت‌های سرمایه‌گذاری با 14 درصد در رتبه‌های بعدی بزرگترین صنایع زیر مجموعه شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی قرار دارند , ارزش پورتفوی شستا چگونه کاهش یافت ؟ بررسی صورت‌های مالی ارائه شده توسط شستا نشان می‌دهد ، بیشترین افت ارزش بازاری صنایع زیر مجموعه شستا ، برای گروه محصولات شیمیایی رقم خورد .

نمادهای این گروه به طور خالص در شهریور افت ارزشی در حدود 20 هزار و 770 میلیارد تومان رقم زدند , همچنین ارزش بازاری گروه سرمایه‌گذاری ها با کاهش 4 هزار و 650 میلیارد تومانی روبرو شد و ارزش بازاری سیمانی‌ها نیز 3 هزار و 300 میلیارد تومان افت کرد , صنایع حمل و نقل ، انبارداری و ارتباطات ، استخراج کانه‌های فلزی و فلزات اساسی دیگر صنایعی بودند که با کاهش ارزش بازاری مواجه شدند .

از طرف دیگر ، اما ارزش بازاری نمادهای دارویی ، با رشد 22 میلیارد تومانی همراه بوده‌اند , از طرف دیگر ، با نگاهی به شرکت‌های تحت مالکیت شستا ، متوجه این مساله خواهیم شد ، شرکت سرمایه‌گذاری نفت و گاز و پتروشیمی تامین ( تاپیکو )، با تخصیص 54,5 درصد از کل پرتفوی شستا به خود ، در این زمینه پیشتاز است .

پس از ان سهام سرمایه‌گذاری صبا تامین ( صبا )، با 19,1 درصد ، سرمایه‌گذاری سیمان تامین ( سیتا ) با 8,9 درصد ، سرمایه‌گذاری صدر تامین ( تاصیکو ) با 6.

6 درصد و کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران ( حکشتی ) با 5,5 درصد ، پنج شرکت اول ، با بیشترین درصد تخصیص پرتفوی شستا هستند , شستا در شهریور ماه ، هزار و 510 میلیارد تومان اوراق مشارکت پذیرفته شده در بورس و 390 میلیارد تومان اوراق مشارکت خارج از بورس خریداری کرد .

همچنین شستا ، بیش از 26 میلیارد و 435 میلیون حق تقدم صبا را به سهم تبدیل کرده است , شستا در شهریورماه مبلغ 8 هزار و 360 میلیارد تومان درامد حاصل از سود سهام مجمع برگزار شده شرکت‌های بورسی خود را دریافت کرده که 7 هزار و 500 میلیارد تومان از این مبلغ ، سود سهام صبا و مقدار باقی مانده نیز سود سهام شرکت سرمایه‌گذاری صنایع عمومی بوده است , شستا چگونه مدیریت می‌شود ؟ شستا شرکت سرمایه‌گذاری متعلق به سازمان تامین اجتماعی ، ماهیتی عمومی و نه دولتی دارد و در واقع صاحبان سازمان تامین اجتماعی یعنی بازنشستگان و بیمه شدگان این سازمان مالکان اصلی ان محسوب می‌شوند ؛ هر چند که در نهایت اختیار تعیین مدیرعامل و هیئت مدیره این سازمان با وزارت تعاون ، کار و رفاه اجتماعی است .

این مساله نیز سبب شده است در عمل زمام امور این ابرهلدینگ ، در دست دولتی‌ها باقی بماند , به نظر می‌رسد ، واگذاری بخشی از سهام شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی نیز همچون همان رویه سابق ، هیچ تغییری در نحوه تعیین و تغییر مدیران دولتی در این زنجیره شرکتداری ایجاد نکرده است , از این رو این واگذاری این شرکت نیز مانند بسیاری از واگذاری‌ها با مواهب و فواید احتمالی خصوصی‌سازی همچون کاهش تصدی‌گری دولتی ، بهینه شدن مدیریت و کارامدی مدیران و بهبود فرایندهای کاری ارتباطی نخواهد داشت .

تغییر مدیرعامل این شرکت در روزهای پایانی دولت دوازدهم به دلایل نامشخص نیز این مساله را تایید می‌کند که شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی که باید عواید ان در اختیار بازنشستگان و بیمه شده‌های تامین اجتماعی باشد ، وارد بازی‌های سیاسی شده و نه تنها نتوانسته است ، سودی را به این سهامداران اصلی خود برساند ، بلکه انها را با عدم مدیریت این مجموعه عریض و طویل با چالش مواجه کرده است , اما نکته جالب توجه این است که از اوخر مرداد ماه سال 99 تا ابتدای سال 1400 مبلغ 85 هزار میلیارد تومان از سرمایه اهالی و فعالان بازار سرمایه در شرکت‌های تابعه شستا تبدیل به خاکستر شد و این مبلغ به میزان قابل توجهی بیشتر از کاهش ارزشی بود که در کلیت بازار اتفاق افتاد , ریشه این مساله را می‌توان در بی تدبیری‌های مدیریت هلدینگ شستا جستجو کرد .

مدیریت شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی می‌توانست با انتشار اخبار مناسب همچون اجرایی کردن افزایش سرمایه از محل مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌ها در شرکت‌های تابعه ، مقابل بخشی از این کاهش ارزش بایستد ، اما با ممانعت‌های فراوان عده ای این امر انجام نشد , شستا بازارگردان دارد ؟ در اطلاعات منتشر شده در مورد شستا و شرکت‌های بورسی زیرمجموعه این شرکت ، گفته می‌شود که صندوق بازارگردانی تشکیل شده و کلیه سهم‌های شستا ، توسط این صندوق ، بازارگردانی می‌شوند ؛ اما با بررسی شرکت‌های بورسی شستا مشخص می‌شود ، بازارگردان این شرکت در عمل هیچ حمایت موثری از سهم‌های شستا صورت نداده و کلیه فعالان بازار شاهد قفل شدن معاملات تعداد زیادی از سهام شرکت‌های زیرمجموعه شستا در صف‌های فروش بوده‌اند , این اتفاق هم در سال گذشته و هم در ماه‌های ابتدایی سال جاری که بازار در حال رشد بوده ، رخ داده است .

حال باید منتظر ماند و دید ، عبدالملکی وزیر تعاون ، کار و رفاه اجتماعی در دولت سیزدهم چه برنامه ای برای شستا و مدیریت ان دارد , گرچه وزیر کار در معارفه مدیر عامل سازمان تامین اجتماعی گفت ، سلسله مراتب در زیر مجموعه‌ها رعایت می‌شود و دیگر مانند قبل مدیر عامل شستا مستقیم با وزیر تعاون ، کار و رفاه اجتماعی کار نمی‌کند ، بلکه طبق سلسله مراتب با مدیر عامل سازمان تامین اجتماعی کار می‌کند , در صورتی که وضعیت شستا به صورت فعلی باقی بماند ، ارزش ان روز به روز کاهش خواهد یافت .

این مساله می‌تواند بحران صندوق‌های بازنشستگی از نظر کاهش درامد نسبت به رشد هزینه‌های صندوق در کشور را به شکل جدی‌تری اشکار سازد ,.