14 نکته کلیدی برای مدیریت بیماری کرونا

۱۴۰۰/۰۹/۰۴ ۲۳:۱۷:۲۹


کریم همتی ، در قالب 14 نکته کلیدی ، مدیریت بیماری کرونا را تشریح کرد , نکات بیان شده به شرح زیر است : نکته نخست : تاکید بر این نکته که کرونا به عنوان ویروسی عالم گیر یک موضوع سیاسی نیست و صرفا یک بیماری است که بشدت تحت تاثیر مراودات فرهنگی ، اجتماعی و اقتصادی قرار دارد ؛ بنابراین فراتر از مسئولیت فردی ، یک مسئولیت پذیری اجتماعی جهان شمول برای ان وجود دارد , نکته دوم : از انجایی که این بیماری فراتر از جنبه بیولوژیکی از نظر تکثیر و شیوع وابسته به مسائل فرهنگی و اجتماعی است ، تجویز یک نسخه در نقطه ای از جهان برای مبارزه با ان لزوما تضمینی برای پاسخگویی مثبت به ان در سایر مناطق نیست .

در مبارزه با بیماری کرونا می‌بایست تکثر فرهنگی و بستر‌های جامعه شناختی ان را نیز در نظر گرفت , لزوما نوع کنشی که مثلا در چین و ژاپن برای مقابله در نظر گرفته شده و حتی منجر به کاهش ابتلاء و درمان بیماری شده ، ممکن است در ایران ، ترکیه و ایتالیا پاسخگو نباشد ؛ بنابراین هر اقدامی باید همراه با شناخت بستر‌های اجتماعی ان شکل بگیرد , نکته سوم : متهم کردن و تقصیر را گردن فرد ، نهاد ، کشوری خاص و … انداختن در شرایط فعلی هیچ دردی را دوا نخواهد کرد و صرفا موجب افزایش اضطراب اجتماعی می‌شود .

در سطح جهانی با وجودی که چین منشا این بیماری بوده و از انجا به تمام دنیا سرایت کرده است ، اما با مردم چین همدردی می‌شود , کسی مردم این کشور ، فرهنگ و سبک زندگی و تغذیه ای انان را محکوم و مورد شماتت قرار نمی‌دهد , در داخل کشور ما هم باید تلاش کنیم از متهم کردن همدیگر برحذر باشیم .

شهر ، مکان و صنف و یا طبقه خاص اجتماعی را طرد و مورد اتهام قرار ندهیم , متاسفانه گاهی مشاهده می‌شود که مردم و حتی مسئولان در مقابل هم قرار می‌گیرند , در حال حاضر ما بیش از هر چیزی به همدلی و همراهی نیاز داریم .

نکته چهارم : مناطق غیر بحرانی به اندازه مناطق درگیر بحران نیازمند توجه هستند و هیچ نقطه ای نباید از برنامه‌های مداخله ای به دور باشد , این موضوع از انجا اهمیت دارد که بدانیم هیچ جا امن نیست و یک فرد ناقل به تنهایی می‌تواند منشا انتقال و الوده کردن یک جامعه باشد ؛ بنابراین باید تدابیر محافظتی و مداخلاتی برای همه جا لحاظ شود و شیوع پایین ویروس در یک منطقه و یا شهر را دلیل عدم حضور و مداخله خود نپنداریم , نکته پنجم : تکیه بر مشارکت مردمی به عنوان نیرومندترین عامل مبارزه با بیماری کرونا ؛ باید باور کنیم که بدون همراهی مردم هرگز مبارزه با بیماری موفقیت امیز نخواهد بود .

برای همراه کردن مردم با سیستم بهداشتی و درمانی باید از همه ابزار‌های ممکن بهره گرفت , راه کار این موضوع این است که به تک تک افراد جامعه مسئولیت ببخشیم , مسئول نمودن افراد فقط به شخص معطوف نیست بلکه به کل جامعه مربوط می‌شود این مساله بیشترین تاثیر را بر کنترل بیماری خواهد داشت .

نکته ششم : تاکید بر اموزش عمومی و کانالیزه کردن ان برای عموم مردم ، با قبول این واقعیت که هیچ مداخله ای به اندازه اموزش مفید ، یکدست و در عین حال ساده و گیرا ، نمی‌تواند به برنامه ریزان و مدیران کمک نماید , در این مسیر ضروری است از از ابزار رسانه ، شبکه‌های اجتماعی و مجازی ، صداوسیما و … حداکثر بهره برده شود , نکته هفتم : استفاده از ظرفیت‌های بر زمین مانده برای مبارزه با بیماری کرونا ، که در این موضوع می‌توان به دو بخش مهم اشاره کرد .

اولین مورد ان بهره‌گیری از دانش و نیروی افراد متخصص و کار ازموده است که در شرایط کنونی و با توجه به کمبود نیرو بصورت رسمی در صحنه حضور ندارند , مهمترین این افراد بازنشستگان حوزه بهداشت و درمان همچون پزشکان ، پرستاران و …، هم چنین استفاده مناسب از ظرفیت سمن‌ها ، نهاد‌های دانشجویی و سایر داوطلبان اموزش دیده است , از نظر سخت افزاری هم باید لیستی از مهمترین مکان‌ها و ابزار‌های در دسترس و مناسب برای شروع مداخله تهیه و در موارد نیاز استفاده کرد .

نکته هشتم : جذب مشارکت درمانی ، اقتصادی و لجستیکی از ایرانیان مقیم خارج از کشور ، این موضوع به ویژه در شرایط تحریم و تروریسم اقتصادی فعلی می‌تواند یک ستون اتکا تلقی شود , تعدادی زیادی از ایرانیان دلسوز در خارج از کشور وجود دارند که می‌خواهند و می‌توانند به مدد سیستم بهداشتی درمانی کشور در شرایط فعلی بیایند ، اما در شرایط سردرگمی و سرگردانی قرار دارند و نمی‌دانند چطور کمک کنند , در این زمینه می‌بایست کمیته‌های معتمد اجتماعی شکل بگیرد که ضمن جذب این افراد ، حداکثر بهره وری ایجاد شود .

نکته نهم : جذب کمک‌های بین‌المللی و تسهیل روند این امر : این موضوع اگرچه با نقش افرینی وزارت خارجه می‌تواند بیشترین تاثیر را داشته باشد ، اما در کنار ان اطلاع‌رسانی دقیق ، تاکید بر ارائه امار صحیح و ترسیم درست وضعیت بهداشتی درمانی کشور می‌تواند نهاد‌های بین‌المللی را ترغیب به کمک بهتر در شرایط بحرانی قرار دهد , این کانال مشترک می‌تواند با همراهی نهاد‌های درگیر در مبارزه با بیماری ( هم نهاد‌های رسمی و هم سازمان‌های مردم نهاد ) شکل گیرد , نکته دهم : استمداد از افراد با نفوذ اجتماعی برای جمع اوری کمک‌های مردمی و همراه کردن ان‌ها با طرح‌های هلال احمر با توجه به اینکه متاسفانه اعتماد اجتماعی نسبت به نهاد‌های رسمی تا حدودی مخدوش شده است ، بازیابی این اعتماد می‌تواند در شرایط فعلی بسیار مفید و موثر باشد .

در این موضوع تغییر نگاه به بازیگران ، ورزشکاران ( به اصطلاح سلبریتی‌ها ) و … نیاز است , ذائقه مردم را باید درک کرد و برای همه اقشار اجتماعی مرجع مورد احترام و اتکای را معرفی و از ان‌ها درخواست نمود به کمک سازمان هایی ، چون هلال احمر وزارت بهداشت و … بشتابند , نکته یازدهم : با توجه به اینکه دوره حضور این ویروس و میزان خسارات احتمالی ان هنوز مشخص نیست ، هلال احمر می‌بایست خود را برای بدترین شرایط اماده کند .

یعنی حداقل یک دوره زمانی شش ماهه و کار با جمعیت میلیونی که نیاز به غربالگری دارند ، ( اگرچه مبتلا به ویروس هم نباشند ) در نظر بگیرد , وقتی چنین نگاهی وجود داشته باشد به طور قطع در بسیج امکانات ، جلوگیری از تحلیل قوای نیروی درمانی ، تقسیم منابع مالی ، درمانی و … حداکثر بهره وری صورت خواهد گرفت , نکته دوازدهم : انعطاف پذیری در برابر خواست اجتماعی ، پرهیز از روش‌های نظامی و امنیتی مگر در موارد بسیار خاص با تکیه بر شناخت فرهنگی و اجتماعی مردم : با توجه به اینکه مدت زمان حضور ویروس مشخص نیست " نمی‌توان بیش از اندازه انتظار داشت مردم در خانه‌ها بمانند " و در این زمینه به زور متوسل شد .

اگر چنین اتفاقی صورت پذیرد باید منتظر سه پیامد منفی ان باشیم : الف : نگه داشتن مردم در خانه‌ها برای مدت طولانی میسر نیست چرا که تامین معیشت ان‌ها در سطح وسیع برای سیستم حمایتی دولتی بسیار مشکل است و حتی بحران افرین است , مشکلات روانی و اجتماعی ناشی محبوس بودن در خانه‌ها ، تشدید بیماری‌های جسمی غیرقابل پیش بینی ، مسمومیت‌ها و … از تبعات احتمالی ان خواهد بود , ب : مردم بیشتر از یک بازه زمانی مشخص از نظر روانی قادر نخواهند بود محبوس در خانه‌ها باشند ؛ بنابراین به زودی قانون گریزی و نوعی برخورد اجتماعی همراه با انگ زنی شکل خواهد گرفت که خود منشا بحران اجتماعی دیگری خواهد بود .

ج : توسل به زور برای نگه داشتن مردم در چنین شرایطی ابتدا مردم را در مقابل حکومت و سپس مردم را در مقابل مردم قرار خواهد داد به طوری که در نهایت منجر به ایجاد پدیده با عنوان « بحران در بحران » خواهد بود , نکته سیزدهم : رصد فضای شبکه‌های اجتماعی ، منابع اطلاعاتی و اطلاع‌دهی باید در دستور کار جدی قرار گیرد , راهکار این موضوع هم بازیابی اعتماد اجتماعی است .

به یاد داشته باشیم هیچ عنصری به اندازه صداقت و شفافیت در همراهی مردم موثر نیست , ان روزی که اعتماد اجتماعی به سیستم بهداشتی و درمانی سلب شود بزرگترین خدمت‌ها هم از جانب مردم خیانت تلقی خواهد شد , برای پیشگیری از چنین روندی لازم است اتاق شیشه ای امار و اطلاعات شکل بگیرد و مردم باور کنند که انچه دریافت می‌کنند و از ان‌ها خواسته می‌شود به صلاح انهاست .

نکته چهاردهم : در نهایت لازم می‌بینیم در شرایط حساس کنونی همگان را به دعای خیر و توکل بر پروردگار یکتا دعوت کنم , هرگاه توکل به مفهوم صحیح کلمه در جان انسان پیاده شود به یقین امیدافرین ، نیرو بخش و باعث تقویت اراده و تحکیم مقاومت در مقابل بلایا ، مصائب و بیماری هاست , ایمان داشته باشیم که خداوند کریم که از رگ‌های گردنمان به ما نزدیک تر است به ما لطف و عنایت دارد و هیچ لحظه ای ما را به خود وا نمی‌گذارد و انشاالله بر پایه ایمان ، توکل و استمداد از حضرت حق بر این مشکل هم پیروز خواهیم شد .

.