جایگاه اتاق‌های بازرگانی و الزامات ان

۱۴۰۰/۰۴/۲۹ ۰۳:۵۸:۲۴

دکتر یحیی ال اسحاق رییس سابق اتاق بازرگانی تهران



به نظرم رسید به حکم وظیفه و ادب انچه را می‌فهمم و به نظرم صحیح و منطقی می‌اید صادقانه خدمت عزیزان برای ملاحظه ، توجه و نقد قرار دهم و به سهم خود در این مهم انجام وظیفه کرده باشم , بدون شک اتاق‌های بازرگانی و صنایع و معادن و کشاورزی کشور از نهادهای مهم و تاثیرگذار در حوزه اقتصادی به صورت مستقیم و در سایر حوزه‌های اجتماعی ، سیاسی و فرهنگی و امور بین‌الملل به صورت غیرمستقیم می‌توانند و باید دارای نقش اساسی باشند , برخی از ظرفیت‌ها و توانایی اتاق‌ها عبارتند از : الف ) ظرفیت قانونی اتاق‌ها براساس قانون تاسیس مصوب مجلس شورای اسلامی جایگاه قانونی داشته و تجارت خارجی ( صادرات و واردات ) بدون داشتن کارت بازرگانی ممکن نیست و اتاق‌ها مشاوران سه قوه مجریه ، قضاییه و مقننه هستند و در عمده نهادهای اقتصادی تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی و سیاست‌گذاری مانند شورای پول و اعتبار ، شورای عالی صادرات ، شورای گفت وگو ، شورای رقابت و .

,, تقریبا عمده نهادهای اقتصادی حضور دارند و براساس قانون درصدی از درامدهای فعالیت‌های تجاری از صاحبان کارت‌های بازرگانی اخذ و صرف ساماندهی و اداره اتاق‌ها می‌شود .

ب ) ضرورت واگذاری امور اقتصادی کشور به بخش غیردولتی و خصوصی به دلیل تجربه جهانی و تجربه 40 ساله انقلاب اسلامی و به دلیل اصل 44 قانون اساسی و به دلیل عزم بیان شده مقامات رسمی کشور ، مقام معظم رهبری ، ریاست جمهوری ، رییس مجلس شورای اسلامی ، رییس قوه قضاییه و تقریبا عمده صاحب نظران اقتصادی و انتظار مردم و فعالان اقتصاد و به دلیل بهتر استفاده کردن از توانایی‌ها و امکانات کشور و به دلیل بهره وری و کارایی و همچنین برای بالا بردن مقاومت و تاب اوری اقتصادی در مقابل تهدیدها لازم است امور اجرایی و مدیریتی اقتصادی به بخش خصوصی واگذار و در امور حاکمیتی اقتصاد از مشارکت عملی و از دیدگاه‌های بخش خصوصی استفاده شود و از همکاری ایشان بهره جوید و اتاق می‌تواند و باید در حل مشکلات اقتصادی نقش جدی و اساسی داشته باشند , ج ) وضعیت موجود اقتصادی مشکلات و تحریم‌های داخلی و خارجی و انتظارات نظام و مردم و فعالان اقتصادی از اتاق ها وضعیت اقتصادی در سطح عمومی و ملی : 1- معیشت نامناسب مردم به ویژه طبقات متوسط و پایین جامعه 2- وضعیت نامناسب تولید و اشتغال و بیکاری و سرمایه گذاری 3- وضعیت نامناسب نظام بانکی و مسائل متعدد و ساختاری و جهت‌گیری مالی و نظارتی انها 4- وضعیت فساد و عدم شفافیت حوزه مالی و اداری و بوروکراسی غیرضروری 5- وضعیت عدم ثبات مقررات و سیاست‌گذاری ها و رویه اجرایی اداری 6- وضعیت محیط زیست 7- وضعیت بودجه‌های دولت و نوع درامد و هزینه‌ها و کسری احتمالی و اثرات ان بر تمامی شئون اقتصادی و سرمایه‌گذاری و عمرانی کشور 8- حاشیه‌نشین ها و اثرات اجتماعی حال و اینده ان 9- وضعیت صندوق بازنشستگی 10- تحریم‌ها و چگونگی مدیریت روابط اقتصادی منطقه ای و جهانی و انتظار نظام و حاکمیت از اتاق در همکاری عملی برای حل انها و سایر موارد در سطح فعالان بخش خصوصی و فعالان اقتصادی در رابطه با واحدهای بزرگ ، متوسط و کوچک 1- مشکل تامین مالی برای سرمایه‌گذاری ، سرمایه در گردش ، پرداخت بدهی و ایفای تعهدات 2- هزینه مالی ، هزینه بانکی ، هزینه افزایش نرخ ارز ، هزینه قیمت تمام شده محصولات ، مالیات و افزایش دستمزدها و ,.

, 3- وضعیت رکود و تورم همزمان و نداشتن بازار مناسب داخلی 4- مشکلات قوانین و مقررات اداری و گمرکی و ,.

, و تعهدات ارزی و چگونگی بازگشت وجوه د ) اتاق‌ها همیشه خود را پارلمان خصوصی دانسته و معرفی می‌کنند و خود را ملجاء و پناهگاه بخش خصوصی و فعالان اقتصادی دانسته و می‌دانند , باتوجه به موارد فوق و انتظارات از اتاق ها ه ) ایا اتاق‌ها توانسته‌اند نقش خود را ایفا کنند ؟ ایا از عملکرد خود راضی هستند و تاثیرگذاری انها چقدر بوده است ؟ مسولان محترم اتاق‌ها به صورت علنی و رسمی با حضور در نهادها و سازمان‌های مربوطه و به صورت غیرعلنی به صورت مکتوب و مذاکره و .

,, سعی می‌کنند در بهبود اوضاع کشور و حل مشکلات مردم و فعالان اثرگذار باشند .

لیکن به گفته رییس محترم اتاق ایران و سایر مسولان اتاق‌ها اقدامات ایشان چندان تاثیرگذار و نقش افرین نیست , حال با توجه به مقدمات بیان شده و ظرفیت موجود و گستردگی اتاق‌ها در سطح استان‌ها و مرکز انتظارات عموم از اتاق چرا چنین است ؟ و برای بهبود ان چه باید کرد ؟ علت اول : نبود اعتماد کامل بین مسولان نظام و مسولان اتاق‌ها و وجود نوعی تردید در روابط مختلف 1- جامعیت اتاق‌ها در تمامی بخش خصوصی 2- نبودن توانایی لازم و عملی در اتاق‌ها 3- تردید در تصمیم‌گیری و جهت‌گیری فردی ، شخصی و گروهی یا ملی و منطقه ای 4- تردید در محرم و نامحرم بودن برخی از مسولان اتاق‌ها در رابطه با مسائل اسلامی و انقلابی و ارزش‌های نظام جمهوری اسلامی ایران و به طور خلاصه یار شاطر بودن اتاق‌ها یا بار خاطر بودن اتاق‌ها متقابلا , 1- تردید مسولان اتاق‌ها به اینکه ایا عملا و به صورت واقعی مسولان قصد واگذاری امور اقتصادی به بخش خصوصی را دارند یا خیر و عملکرد اصل 44 قانون اساسی را شاخص عملکرد می‌دانند و همچنین چگونگی توجه و عمل به پیشنهادها و توصیه اتاق‌ها در عمل .

2- وجود نوع انحصارات در عدم امکانات رقابت واقعی بخش خصوصی با سایر نهادها در تخصیص منابع و تسهیلات و مناقصات و واگذاری و وجود برخی فسادها و رانت ها 3- سیاسی بودن برخی تصمیمات اقتصادی ، عدم توجه به اثار اقتصادی انها و از این قبیل موارد بنابراین باتوجه به شرایط موجود اتاق‌ها به نحوی در حاشیه امور اقتصادی هستند نه در متن و البته حاشیه همیشه حاشیه است و متن همیشه متن , ح ) حال چه باید کرد باتوجه به مطالب فوق الذکر و وجود ظرفیت‌ها ، امکانات ، تهدیدات ، فرصت‌ها و انتظارات دولت و نظام از اتاق و انتظارات اتاق‌ها و فعالان اقتصادی از دولت و نظام و به ویژه در شرایط انتخابات قریب الوقوع اتاق پیشنهاد می‌شود : اتاق در رابطه با ایجاد اعتماد باید شرایط انتخاب افراد و مسولان را به گونه ای برنامه ریزی و فضاسازی کند که افراد منتخب : 1- باید مورد اعتماد نظام بوده و نامحرم با نظام و مصالح و ارزش‌ها و هدف ان نباشند به گونه ای که افراد موثر ان اتاق‌ها باید مورد اعتماد بوده و در مسیر اطلاعات و اسرار و تصمیم‌گیری ها و تصمیم‌سازی ها نقش داشته باشند , 2- افراد منتخب دارای نگاه ملی بوده و خدای نکرده در مقام تصمیم‌گیری و مذاکرات منافع شخصی و گروهی اولویت ایشان نبوده و بلکه در سایه منافع عمومی و ملی منافع شخصی را در نظر داشته باشند .

3- چون جایگاه مشورت و هدایت و نمایندگی را دارند باید توانایی حرفه ای علمی و تجربه ای لازم را داشته باشند و به مسائل روز و جهانی و منطقه ای و ملی اشنایی کامل داشته باشند , 4- صداقت و شفافیت ملاک کار بوده و از هرگونه شائبه و سوء استفاده و گروه گرایی و خدای نکرده فساد و ,.

, جلوگیری و پرهیز کنند , 5- باتوجه به اکثریت اعضای اتاق که واحدهای متوسط و بعضا کوچک هستند لازم است به ایشان توجه بیشتر و جدی تر شود .

6- زمینه و فضای انتخاباتی را ان گونه سامان دهند که اگر ذی صلاح علاقه مند به حضور مشارکت باشد امکان حضور وی ممکن باشد و ایشان هم خود را کاندیدا کند , ط ) مسولان محترم نظام هم به مسولان صادق و دلسوز و توانمند اعتماد کنند و با همکاری و همراهی و توجه عملی به اتاق‌ها حل مشکلات و توسعه و مقابله با تهدیدات داخلی و خارجی با همدلی دولت و ملت و همه دست در دست هم با استفاده از تمامی ظرفیت‌ها و سرمایه اجتماعی ان شاءالله موفق و موید باشیم ,.