« کیهان » علیه « جمهوری اسلامی »

۱۴۰۰/۰۹/۰۳ ۰۰:۵۵:۴۳


ایران پرسمان - اعتماد / متن پیش رو در اعتماد منتشر شده و بازنشر ان در اخرین خبر به معنای تاییدش نیست محمد مهاجری : دوستان در کیهان می‌پندارند بی ادبی به برند این روزنامه تبدیل شده و اگر از ان فاصله بگیرند ، دیگر کیهان نیستند می گویند عصر روزنامه‌نگاری مکتوب و مطبوعات کاغذی سرامده اما واقعیت ان است که هنوز هم روزنامه‌ها به رغم هزار و یک گرفتاری و دشواری و ناچاری - انجا که باید و ان طور که شاید - بر مناسبات و معادلات سیاست و جامعه و فرهنگ موثرند و گاه چنان تاثیری عمیق و اساسی دارند که شاید با انچه رسانه‌های مدرن‌تری چون توییتر در کسری از ثانیه ، در گستره ای گسترده انجام می‌دهند ، قیاس‌ناپذیر باشد اما درعوض ، عمق اثرگذاری شان ، عمیق تر و درنتیجه دوام اثرشان بر مسائل ماندگارتر است و همین ویژگی است که مطبوعات و روزنامه‌ها را هنوز در دنیایی که درگیر بحران محیط زیستی است ، بر صفحات کاغذی زنده نگه داشته است , روزنامه هایی که گاه با یک سرمقاله چنان بر متن مذاکرات دیپلماتیک میان دولت خودی و چند دولت خارجی اثرگذار می‌شوند که عمق تاثیرشان را می‌توان در ادامه در متن توافق حاصل از ان مذاکرات دید , روزنامه‌ها به همین دلیل اما نه فقط بر مسائل کلان مملکتی و موضوعات ریز و درشت سیاست و فرهنگ و جامعه ، بلکه گاه بر یکدیگر هم اثر می‌گذارند یا به بیان دقیق تر گاه روند تحولات و رخدادهای سیاسی و غیرسیاسی و نوع موضع‌گیری مطبوعات نسبت به این یا ان مساله ، روزنامه‌ها را در شرایطی قرار می‌دهد که له یا علیه یکدیگر موضع بگیرند و ایفای نقش کنند .

اتفاقی که روز گذشته بار دیگر در فضای سیاسی - رسانه ای کشور شاهدش بودیم و ازقضا بنا به مجموعه دلایلی که تا اینجا گفتیم و انچه مغفول ماند ، این رویارویی ، خود به یکی از مهم‌ترین اخبار سیاسی روز تبدیل شد , ماجرایی که بخشی ناشی از هویت سیاسی هرکدام از این دو مطبوعه و قدمت و قدرت رسانه ای انها بود و بخشی ناشی از دلایل فرامتنی و انچه در فضای سیاسی - رسانه ای کشور می‌گذرد ؛ حمله « کیهان » به « جمهوری اسلامی » که در شماره روز گذشته کیهان و در ستون « خبر ویژه » این روزنامه منتشر شد ؛ یادداشتی که تیتر ان به روشنی نشان از شدت و خشونت این حمله مطبوعاتی دارد : « لال در برابر غرب گراها ، زبان دراز در مقابل دولت انقلابی » روایت یک عملیات مطبوعاتی ماجرا از این قرار بود که روزنامه جمهوری اسلامی در سرمقاله نخستین شماره این هفته با تیتر « از شعارزدگی فاصله بگیرید »، پس از ترسیم فضای سیاسی حاکم بر کشور که پی چند انتخابات اخیر به سمت حاکمیتی یکدست حرکت کرده ، به این پرداخت که نمایندگان مجلس یازدهم که اکثرا از نیروهای منتسب به جناح راست و محافظه کاران هستند و پیش از انتخابات ریاست جمهوری سیزدهم و حتی ماه‌ها پیش از انکه ابراهیم رییسی رسما از عزم خود برای کاندیداتوری در ان انتخابات پرده بردارد ، با جمع اوری طومارهایی در صحن علنی پارلمان ، از ریاست جمهوری او حمایت می‌کردند ، حالا در شرایطی که دو ماه و چند روزی بیشتر از اغاز به کار دولت رییسی نگذشته ، زبان به انتقاد علیه رییس دولت سیزدهم گشوده‌اند , رویه ای که البته بنابه روایت جمهوری اسلامی ، در یکی ، دو سالی که مجلس یازدهمی‌ها روی کار امده و هنوز دولت دوازدهم بر سر کار بود ، با شدت و حدتی بیشتر در دستور کار نمایندگان مجلس قرار داشت و انان در شرایطی دولت مستقر و احیانا کم کاری رییس و اعضای دولت دوازدهم را علت العلل مشکلات ریز و درشت کشور می‌پنداشتند که به باور نویسنده سرمقاله روزنامه جمهوری اسلامی مشکل از تحریم‌ها و وضعیتی است که برجام با خروج ایالات متحده از توافق به ان دچار شده است .

انجا که مسیح مهاجری ، مدیرمسول روزنامه جمهوری اسلامی در سطور پایانی این سرمقاله نوشت : « نکته اساسی در این زمینه این است که مشکلات معیشتی را نه باید به حساب این دولت گذاشت و نه دولت قبل , علت اصلی این مشکلات ، تحریم‌ها هستند و ماجرای برجام که عده ای تا قبل از این دولت تلاش می‌کردند ان را به هیچ بگیرند ولی حالا همان حضرات به این نتیجه رسیده‌اند که تا این علت را معالجه نکنند ، نمی‌توانند اقتصاد بحران زده را سروسامان بدهند و مشکلات معیشتی را حل کنند , همه باید خوشحال باشیم که دولتمردان کنونی به چنین نتیجه ای رسیده‌اند .

البته شرط موفقیت شان در معالجه علت اصلی این است که از شعارزدگی فاصله بگیرند و در مذاکرات ، ضمن رعایت منافع ملی و استقلال و عزت کشور ، به واقعیت‌ها نیز توجه کنند ,» اینکه کجای این سرمقاله روزنامه جمهوری اسلامی به زعم روزنامه کیهان مصداق « زبان درازی در مقابل دولت انقلابی » بوده ، بر ما روشن نیست اما انچه کیهان در توضیح انچه در تیتر خود نشان از « لال » بودن روزنامه جمهوری اسلامی « در برابر غرب گراها » تفسیر کرده ، همان موضع مثبت این روزنامه به لزوم مذاکره برای رفع تحریم است که این روزنامه در همین سرمقاله نیز به ان اشاره کرده و توصیه‌اش به مذاکره کنندگان نیز صرفا « فاصله گرفتن » از « شعارزدگی » است و تاکید بر لزوم توجه به واقعیت هاست که البته « ضمن رعایت منافع ملی و استقلال و عزت کشور » از سوی نویسنده سرمقاله روزنامه « جمهوری اسلامی » پیشنهاد شده است , روزنامه کیهان اما روز یکشنبه در ستون « خبر ویژه » که ازجمله معدود بخش‌های تولیدی و البته ثابت این روزنامه است که البته برخلاف عنوانش ، کمتر خبری از « خبر » در ان است و بیشتر به « تحلیل » و « موضع‌گیری » مدیرمسول و نویسندگان اصلی کیهان اختصاص دارد ، واکنشی تند و تیز به سرمقاله روز شنبه روزنامه جمهوری اسلامی نشان داد و با اشاره به نقل قولی از شهیدمطهری ، عملا متولیان روزنامه جمهوری اسلامی را به « گندم نمایی و جوفروشی » متهم کرد .

ان هم در شرایطی که جایی از همین مطلب ، نویسنده از نیز فراتر رفته و مسولان روزنامه جمهوری اسلامی را با « عناصر نفوذی » در یک رده قرار می‌دهد ! کیهان نوشته است ؛ انجا که به نقل از شهید مطهری ، به این گفته بنیانگذار جمهوری اسلامی ارجاع می‌دهد که ایشان ضمن به رسمیت شمردن نیروهای غیرخودی ازجمله « مارکسیست‌ها و کمونیست‌ها » - ان هم تا جایی که اجازه « تدریس در دانشگاه‌ها » را هم داشته باشند - تاکید کرده بودند که صرفا لازم است که انان « به اقتضای رعایت صداقت و انصاف »، به جای انکه عکس امام را در دست بگیرند ، « عکس لنین و استالین را بلند کنند ,» بر این اساس کیهان مدعی شد « جمهوری اسلامی » مختار است « اگر می‌خواهد سنگ غرب گراها و عناصر معارض با کشور به انقلاب و جمهوری اسلامی را بر سینه بزند » اما « حق ندارد این کار را با گرو گرفتن روزنامه « جمهوری اسلامی » انجام دهد ! جالب انکه کیهان درحالی همین میزان انتقاد ازجانب مطبوعه ای با قدمت و پیشینه روزنامه جمهوری اسلامی را برنتافته و به شدت به ان حمله کرده که همزمان نسبت به بخشی از سرمقاله جمهوری اسلامی که نویسنده از صبر اندک نمایندگان اصولگرای مجلس یازدهم متعجب شده و صرفا به این شگفتی خود اشاره و اعلام کرده که چرا اصولگرایان حامی دولت اینقدر زود به منتقد دولت رییسی تبدیل شده‌اند ، واکنشی انتقادی نشان داده و با ابراز شگفتی از شگفتی نویسنده سرمقاله جمهوری اسلامی اورده است : « نویسنده این مقاله ( سرمقاله جمهوری اسلامی ) احتمالا نمایندگان مجلس را هم به کیش خود و هم طیفانش پنداشته که 8 سال صدای به ستوه امدن مردم را می‌شنیدند اما همه چیز را گل و بلبل نشان می‌دادند ! چه کسی گفته نماینده ای که به لحاظ راهبردی و گفتمانی از اقای رییسی حمایت می‌کند ، نباید از عملکرد اجزای دولت انتقاد کند ؟!» نکته ای که به روشنی متناقض می‌نماید و شگفت انگیز که چطور کیهان انتقاد از وضع موجود را از سوی طیف حاکم در مجلس یا هر نهاد دیگر مجاز و معقول می‌پندارد اما کمترین انتقاد از ناحیه ای بیرون جناح راست را برنمی‌تابد , بماند که اگر احیانا در یک موردجدی ، کسی روزنامه « جمهوری اسلامی » را متعلق به جناح چپ دسته بندی کند ، احتمالا کسی بحث را جدی نگیرد ! اختلاف مطبوعاتی در یک خانواده جالب اینکه احتمالا یکی از عمده دلایلی که باعث شد روز گذشته بحث از حمله سیاسی یک روزنامه علیه روزنامه ای دیگر به بحثی فراتر از یک بحث صنفی و درواقع به موضوعی سیاسی تبدیل شود ، همین جایگاه این دو مطبوعه در مجموعه حاکمیت جمهوری اسلامی ، گرایش و وابستگی‌های جناحی هرکدام و البته قدمت و پیشینه این دو بود .

دو روزنامه ای که ازجمله کهنه کارترین مطبوعات ایرانی همچنان زنده هستند و انتظار این است با توجه به اینکه بعد از روزنامه اطلاعات که تا چندسال دیگر صدساله می‌شود یا روزنامه خراسان که پیشینه فعالیت و انتشارش به روزگار پیش از انقلاب بازمی گردد ، کیهان که در استانه 80 سالگی است و جمهوری اسلامی که عمری تقریبا به درازای عمر انقلاب اسلامی دارد ، الگوی حرفه ای دیگر مطبوعات و رسانه‌های فارسی زبان داخل و خارج کشور باشند , این درحالی است که به لحاظ گرایش جناحی و گفتمان سیاسی حاکم بر این دو روزنامه نیز هردو عملا زیر نظر رهبری نظام فعالیت می‌کنند , جالب انکه جمهوری اسلامی که ابتدا به عنوان ارگان رسانه ای حزب جمهوری اسلامی تاسیس شد ، وقتی فعالیت حزب متوقف شد ، فعالیتش را به عنوان یک روزنامه به دنبال کرد .

انتقاد مهاجری از قیم مابی محمد مهاجری روزنامه نگار اصولگرایی که سال‌ها عضو شورای سردبیری روزنامه کیهان بوده با یاداوری این مهم درخصوص مدیریت دو روزنامه کیهان و جمهوری اسلامی با بیان اینکه « روزنامه کیهان و جمهوری اسلامی هر دو به نحوی زیر نظر نمایندگان رهبری در این دو مطبوعه اداره می‌شوند » به « اعتماد » گفته است : « احیانا اگر مسولان این دو روزنامه اختلاف یا دعوایی با یکدیگر دارند ، باید به نهاد بالادستی شان مراجعه کنند ,» او البته به نکته ای مهم تر نیز در همین ارتباط اشاره کرده و می‌گوید : « وقتی 3 روزنامه کیهان ، اطلاعات و جمهوری با 3 خط مشی متفاوت از یکدیگر منتشر می‌شوند ، به این معناست که مجموعه نظام پذیرفته این 3 دیدگاه و صدای متفاوت در جامعه رسمیت داشته باشد ؛ بنابراین یکی از انها حق ندارد به دیگری بگوید تو نباید حرف بزنی , این طور نیست .

رهبری حتما هر 3 روزنامه را می‌بینند و هر 3 را هم پذیرفته‌اند ,» این روزنامه نگار اصولگرا که انتشار 3 روزنامه زیر نظر رهبری با 3 دیدگاه متفاوت نشان دهنده پذیرفته بودن امر چندصدایی در جامعه نزد رهبری نظام است ، می‌گوید : « اینکه یکی خود را پدرخوانده یا برادر بزرگ تر بداند و بخواهد قیم دیگران باشد ، قطعا جز اینکه خود را ضایع می‌کند ، راه به جایی نمی‌برد ,» بی ادبی برند کیهان است ؟ محمد مهاجری اما علاوه بر این ، در واکنش با کلیت این غائله به ذکر خاطره ای از دوران عضویتش در شورای سردبیری کیهان پرداخت و به « اعتماد » گفت : « تابستان سال 80 به همراه دیگر دوستان عضو شورای سردبیری کیهان با مقام معظم رهبری دیدارداشتیم و در ان دوران که دولت اصلاحات هم بر سر کار بود ، دوستان اصلاح‌طلب گاهی در مطالب شان مرتکب تندروی هایی نیز می‌شدند و طبیعی هم بود که ما در جناح مقابل نیز گاهی با الفاظ عصبانی وارد بحث شویم .

» او ادامه داد : « رهبری در ان دیدار به طور مشخص به 2 یادداشت بنده در کیهان اشاره کرده و گفتند که استدلال درستی مطرح کردی و ارتباط منطقی و مناسبی در متن وجود داشت اما وقتی عصبانی می‌شوی ، کار خراب شده و استدلال هایت هم از نظر دور می‌ماند ,» مهاجری با بیان اینکه از ان توصیه رهبری این درس مهم را اموخته که در روزنامه‌نگاری و نوشتن همواره ارامش و ادب را رعایت کند ، می‌گوید : « متاسفانه برخی دوستان یا ان روز متوجه اهمیت این توصیه رهبری نشدند یا مثل من درس گرفتند اما بعدها فراموش کردند , به هرحال فضا طوری شده که ظاهرا فکر می‌کنند اگر در نوشتن مرتکب هتاکی و بی ادبی شوند ، مخاطب شان می‌پسندد .

» این روزنامه نگار اصولگرا با بیان اینکه « ظاهرا دوستان در روزنامه کیهان فکر می‌کنند که عصبانیت ، بی ادبی و پرخاشگری به برند کیهان تبدیل شده و اگر از ان فاصله بگیرند ، دیگر کیهان نیستند »، می‌گوید : « متاسفانه انگار دوستان در روزنامه کیهان به این رفتار عادت کرده و ترک عادت هم مرض است ,» انچه دیروز رقم خورد البته نخستین حمله « کیهان » به « جمهوری اسلامی » نبود و همین چندی قبل در اسفندماه 99 نیز وقتی مسیح مهاجری در سرمقاله دیگری در همین روزنامه جمهوری اسلامی به موضوع مرگ ایت الله هاشمی پرداخت ، کیهان به شدتی مشابه انچه دیروز شاهد بودیم ، به این روزنامه تاخت , اما در عین حال بعید است که این اتفاق اخرین نمونه از این حملات کیهانی باشد و در این اوضاع ، شاید تنها می‌توان منتظر واکنش‌ها به این حملات بود و روایت شان کرد .

.