اخرین راه برای بازگشت ابادی به روستاها ؛ ای که دستت می‌رسد کاری بکن

۱۴۰۰/۰۹/۰۴ ۰۲:۳۶:۳۲


یک متخصص حوزه جامعه شناسی توسعه روستایی به تشریح اخرین اقدامات برای بازگشت ابادانی به روستاها پرداخت و گفت : باید فرایندها را که برای توسعه مدنظر قرار داریم متنوع کنیم ، در غیر این صورت بعد از مهاجرت روستاییان به شهر شاهد مهاجرت به خارج مرزها را خواهیم بود , به گزارش برنا ؛ یکی معضلاتی که سالیان سال است جامعه ما به ان دچار شده ، مهاجرت روستاییان به شهر و خالی شدن برخی از روستاها از سکنه است , مهاجرت روستاییان یک موضوعی است که به دنبال مشکلات متعددی را برای کشور به دنبال دارد که نمی‌توان با نگاه‌های سطحی و برنامه هایی که اثربخشی زیادی ندارد برای ان چاره اندیشید .

این مهم از نگاه رهبر معظم انقلاب نیز به دور نمانده و در اخرین سخنرانی خود که با نخبگان داشتند به این موضوع اشاره و از مسئولان خواستند راه حل‌های علمی برای این معضل در نظر داشته باشند , دلایل مهاجرت روستاییان به تهران عوامل متعددی است اما اصلی‌ترین دلیل مهاجرت چیست ؟ مهدی کرمانی متخصص حوزه جامعه شناسی توسعه روستایی و عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی در گفت وگو با خبرنگار اجتماعی برنا درباره دلایل مهاجرت روستاییان به شهر ، گفت : اصلی‌ترین مسئله ای که روستاهای ما درگیر ان هستند ، مشکل اب است چراکه حیات اجتماعی و اقتصادی در قلمروهای روستایی در کشور ما به اب وابسته است البته در جوامع دیگر نیز به همین شکل بوده اما در برخی از نقاط کره زمین باتوجه به شرایط اقلیمی ، اب به میزان کافی در دسترس است و چالش‌های دیگری بروز پیدا می‌کند , وی افزود : با نگاه‌های مقطعی و هزینه کردهای غیر اصولی نمی‌توان مقابل مهاجرت‌های روستایی را گرفت چراکه اقتصاد روستایی به کشاورزی وابسته بوده و منابع ابی کمی داریم ، طبیعی است که نمی‌توان افراد را وادار کنیم که در روستا بمانند چراکه حداقل‌ها برای تداوم زندگی در روستا فراهم نیست و روستا از سکنه خالی شده که به دنبال ان شاهد تصاویر روستاهایی هستیم که خالی از سکنه و تخریب شده‌اند .

کرمانی با اشاره به اینکه در سطح ملی ، اولین بحران جدی که باید به ان فکر کنیم و راه حل داشته باشیم مسئله اب است ، تصریح کرد : اب ، تک عامل نیست اما در زنجیره توسعه ، حلقه اولیه در تاریخ تمدنی ما اب بوده است , در حال حاضر در مناطق مختلف کشور از مناطق پر بارش ایران تا مناطق غرب و جنوب غرب کشور شاهد کاهش منابع ابی متناسب با نیازها و گروه‌های جمعیتی ان منطقه هستیم و منابع ابی از دسترس نسل امروز خارج می‌شود , درحال حاضر رودخانه هایی که وجود دارد به دلیل دست اندازی‌ها علیه زیست محیطی انقدر دچار بحران شده‌اند که انتظار اولیه ما را براورده نمی‌کند .

این متخصص حوزه جامعه شناسی توسعه روستایی ادامه داد : اگر اب در مناطق روستایی تامین باشد تا روستاییان بتوانند محصولات متناسب با شرایط اقلیمی خود را تهیه کنند ، بخش زیادی از جریان بحران زا مهاجرت روستاییان را شاهد نیستیم , وی بیان کرد : در ده‌های گذشته علت مهاجرت‌های روستاییان به شهر ، به این دلیل است که افراد از نظر معیشتی توانایی امکان تامین معیشت خانوار خود را نداشته‌اند , در سالیان گذشته همواره زمین‌های حاصلخیز ، چاه‌ها و .

,, در اختیار ارباب‌ها بود و کشاورزان از این منابع محروم بودند و به همین دلیل به سمت شهرها حرکت می‌کردند و از انجایی که در شهرها موج صنعتی شدن و زندگی شهرنشینی در حال گسترش بود و روستاییان به شهرها مهاجرت می‌کردند .

در سال‌های اخیر نیز جریان قالب مهاجرت روستایی نیز همین افراد تشکیل می‌دهند یعنی افرادی که شرایط و امکان تامین معیشت خودشان و برخورداری از رفاه اقتصادی را در روستا ندارند به شهر مهاجرت می‌کنند , کرمانی اظهار کرد : مسئله مهاجرت روستاییان به شهر درحال حاضر ابعاد گسترده دارد که طرح هایی که مسئولان در این مدت برای جلوگیری از مهاجرت به شهر اجرا کرده‌اند مانند ریگ هایی می‌ماند که در چاه عمیقی فروریخته می‌شود و صدای ان را هم نمی‌شنویم یعنی اثری ندارد و نمی‌توان انتظار زیادی برای نتیجه بخش بودن ان داشت , این متخصص حوزه جامعه شناسی توسعه روستایی تصریح کرد : اساسا جامعه ما در طول صد گذشته ، درگیر یک جریانی است که همواره با توسعه شهرنشینی توجه می‌کند و شهرنشینی را به عنوان یک شاخص توسعه ، محسوب می‌کنند و بخش اعظم ثروت ، قدرت ، اهمیت و منابع قابل دسترس در پایتخت و چند کلانشهر متمرکز شده‌اند و فرصت برای تحول محدود به مناطق شهری شده است در چنین شرایطی معلوم است افراد در مناطق روستایی تمایل دارند به سمت شهرها و کلانشهرها بیایند .

وی در پایان گفت : تا زمانی که چنین شرایطی وجود دارد ، نمی‌توان به عدم مهاجرت روستاییان به شهر امیدوار بود به همین دلیل باید فرایندها را که برای توسعه مدنظر قرار داریم متنوع کنیم ، در غیر این صورت بعد از مهاجرت روستاییان به شهر شاهد مهاجرت به خارج مرزها را خواهیم بود , انتهای پیام /3 عضویت در کانال تلگرام خبربان منبع : خبرگزاری برنا کلیدواژه : جامعه مهاجرت مهاجرت مشکلات رهبر معظم انقلاب نخبگان جامعه شناسی عضو هیئت علمی دانشگاه اجتماعی و اقتصادی زمین اقتصاد ایران زیست محیطی جامعه شهرنشینی شاخص پایتخت شهرنشینی مهاجرت روستاییان مهاجرت از روستا مهاجرت روستاییان به شهر مهاجرت روستایی توسعه روستایی جامعه شناسی متخصص حوزه درخواست حذف خبر : « خبربان » یک خبرخوان هوشمند و خودکار است و این خبر را به طور اتوماتیک از وبسایت www,borna.

news دریافت کرده است ، لذا منبع این خبر ، وبسایت « خبرگزاری برنا » بوده و سایت « خبربان » مسئولیتی در قبال محتوای ان ندارد , چنانچه درخواست حذف این خبر را دارید ، کد 33751614 را به همراه موضوع به شماره 100010022100 پیامک فرمایید , لطفا در صورتی که در مورد این خبر ، نظر یا سئوالی دارید ، با منبع خبر ( اینجا ) ارتباط برقرار نمایید .

با استناد به ماده 74 قانون تجارت الکترونیک مصوب 1382/10/17 مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت « خبربان » مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی ، صوتی و تصویر است ، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر ، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است , حکم اعدام ارمان عبدالعالی اجرا شد / سحرگاه امروز قاتل 5 میلیارد تومان دیه را پذیرفت تا قصاص نشود پخش زنده قرعه کشی فروش فوق العاده 7 محصول گروه خودروسازی سایپا بیمه عمر مستمری بگیران تامین اجتماعی 8 میلیون تومان شد بررسی طرح سامان‌دهی بازار خودرو به هفته بعد موکول شد خبر بعدی : راهکار عجیب مجلس و رسانه دولت برای ممانعت از خروج نخبگان روزنامه شرق در گزارشی به بحث خروج نخبگان از کشور پرداخت و دران به اظهارات برخی افراد و مقامات کشور به نحوه مواجهه با پدیده مهاجرت اشاره کرد که به نظر می‌رسد این روشها تا حدودی عجیب باشد , جبار کوچکی نژاد ، نماینده مجلس دیروز گفته است که استادان و هیئت علمی دانشگاه که از امکانات این کشور استفاده و نخبگان را تحریک به رفتن از ایران می‌کنند ، بلاشک افراد خائنی هستند و باید با انها برخورد لازم صورت گیرد .

احسان قاضی زاده هاشمی ، نماینده فریمان هم از مهاجرت حدود چهارهزار نفر پزشک و حدود 300 هزار نفر از جمعیت دانشگاهی که مدارک انها فوق لیسانس و دکترا بوده ، خبر داده و گفته وقتی جمعیت وسیع نخبگانی میل به مهاجرت پیدا کرده یا شرایط ان را پیدا کرده ، نشان دهنده ان است که در کشور نیازمند مولفه‌های امیدافرینی هستیم , جالب انکه روزنامه « ایران » که رسانه رسمی دولت محسوب می‌شود ، در یادداشتی که روز گذشته منتشر کرده پیشنهاد عجیب « اخذ مالیات از متقاضیان مهاجرت » را مطرح کرده است , این روزنامه نوشته : « اعضای هیئت علمی مراکزی که ارتباط وثیقی با نخبگان دارند ، باید در ازای معرفی نخبگان به مراکز کاری داخلی و همکاری در تثبیت جایگاه متناسب نخبگان ، از مشوق‌های جدی برخوردار باشند و برعکس ، در صورت « بی تفاوتی محسوس و معنادار » دراین باره ، چه رسد به « همکاری نامتعارف » برای انتقال نخبگان به خارج از کشور ، هزینه هایی پرداخت کنند ».

در ادامه این یادداشت امده است : « همچنین نخبگان غیرجوان یا نخبگانی که قبلا از سهم مناسبی در کشور برخوردار شده‌اند ، مانند پزشکان متخصص معتبر ، درصورتی که تمایل جدی برای مهاجرت دارند ، باید مالیات سنگینی بابت استفاده از امکانات کشور در طی سال‌های رشد و اعتباریابی خود پرداخت کنند و این مالیات باید به صورت مستقیم صرف توسعه اموزش و پژوهش مراکز خوش سابقه در تربیت نخبگان شود , البته بدیهی است که هیچ مقرراتی در هنگام اجرا ، شکل ایدئالی نخواهد داشت و همواره امکان افراط وتفریط هست ولی به نظر می‌رسد توجه به همین چند اصل ساده ، می‌تواند اصلی‌ترین دغدغه نخبگان یعنی وجود جایگاه تضمین شده شغلی ، متناسب با تخصص و شان انها را تامین کند », البته این روزنامه مشخص نکرده « گرفتن مالیات از مهاجرین » و « همکاری نامتعارف درخصوص مهاجرت نخبگان » بر اساس کدام قانون یا تبصره صورت خواهد گرفت و مرجع تشخیص ان چگونه خواهد بود و ایا اصولا چنین قوانینی وجود دارد ؟ با توجه به مسائل سیاسی ، اقتصادی و اجتماعی که کشور در سال‌های اخیر با ان مواجه بوده است ، مهاجرت نخبگان از کشور اتفاق تازه و جدیدی نیست اما شیب صعودی ان نگران کننده است .

اواخر ابان مقام معظم رهبری در دیدار با دست اندرکاران و نخبگان علمی کشور جملاتی را درباره مهاجرت این قشر بیان کردند که بازتاب زیادی داشت , چندی بعد سایت مقام معظم رهبری ، از تحریف این سخنان گله کرد و نوشت : « لکن ان چیزی که اشکال دارد ، مهاجرفرستی است », 26/8/1400 این جمله را می‌توان محور اصلی بحث اخیر مقام معظم رهبری درباره موضوع مهاجرت نخبگان از کشور دانست .

محوری که در جوسازی‌های انگلیسی ، امریکایی و سعودی رسانه ای اخیر کاملا به حاشیه رانده و تبدیل به یک موضوع فرعی شد , دال مرکزی تقبیح اخیر ، نه ترجیح شخصی و فردی افراد برای انتخاب محل زندگی یا تحصیل ، بلکه نیت‌های سازمان یافته و شبه سازمان یافته ای است که در قالب یک دستگاه عظیم تبلیغاتی ، سعی بر بستن روزنه امید و فعالیت در کشور و درنهایت هم هدایت و بدرقه نخبگان برای زندگی و فعالیت حرفه ای و شغلی در خارج از کشور و خالی کردن دست جامعه ایرانی از استعداد ایرانی را دارند », ایشان در سخنان خود گفته بودند : « یک وقت هست که یک دانشجویی بر اساس نیازهایش ، بر اساس نیازهای فکری‌اش یا بحث خانوادگی‌اش مایل است برود در یک کشوری تحصیل کند .

این اشکالی ندارد ؛ یعنی بنده بارها گفته‌ام که این مانعی ندارد ,,.

عمده این است که فراموش نکند که بدهکار کشورش است و درس بخوانند و برگردند بیایند ,,.

», راه حل‌ها باید واقعی باشد کامبیز نوروزی ، حقوق دان در گفت وگویی با اشاره به اینکه مهاجرت نه امری غیراخلاقی است و نه غیرقانونی و تصمیمی کاملا مشروع است ، پس قانون نمی‌تواند از ان جلوگیری کند ، گفت : مثالی می‌زنم ؛ قاچاق انسان غیرقانونی و مغایر شان انسان هاست ؛ بنابراین هر قانونی برای مبارزه با قاچاق انسان تصویب شود ، قابلیت اجرایی دارد اما اگر بخواهند برای جلوگیری از مهاجرت قانونی ، مقرراتی را وضع و یا ان را سخت کنند ، بی شک شکست خواهند خورد و نمی‌توانند مانع از مهاجرت افراد شوند , او افزود : ممانعت از حق شخصی افراد اساسا با مبانی حقوق ناسازگار است .

علاوه براین ، حداقل به تجربه می‌شود دید ، کسانی که مهاجرت می‌کنند ، ناگزیر از ان بوده‌اند و اگر زندگی انها در داخل کشور تامین باشد و امنیت اقتصادی داشته باشند و مجبور نباشند انواع و اقسام تنش‌ها را تحمل کنند ، بی شک تن به مهاجرت نخواهند داد , مهاجرت کار ساده ای نیست , فردی که تصمیم به مهاجرت می‌گیرد ، بی شک اثار و تبعات ان را هم خواهد پذیرفت ؛ اینکه سال‌ها باید در یک جامعه بیگانه سختی‌ها را تحمل کند و حتی ریسک‌های اقتصادی را بپذیرد .

در چنین شرایطی قوانین نمی‌تواند از مهاجرت ممانعت کند ؛ حتی اگر پیشنهاد سستی داده شود که از انها مالیات دریافت شود , غیر از اینکه معلوم نیست چه کسی نخبه و مهاجر است یا به صورت موقت سفر کرده است ، مسئله این است که چقدر می‌خواهند از او مالیات اخذ کنند , ان فردی که هزینه‌های مادی و معنوی مهاجرت را می‌پذیرد ، قطعا این مبلغ مالیات را هم تحمل خواهد کرد و مگر چه عدد و رقمی را می‌توان به عنوان مالیات گذاشت ؟ و اصولا چگونه قابل وصول است و هزاران پیچیدگی دیگر .

متاسفانه در ایران ، در مقابل بحران‌های پیچیده اجتماعی بسیار سطحی برخورد می‌شود و راه حل هایی پیشنهاد می‌شود که خود ان راه حل ، بحران زا و غیرقابل اجراست , نوروزی با اشاره به اینکه من با کسانی که نگران سیل مهاجرت هستند ، همراه هستم گفت : متاسفانه جامعه ایران به سرعت درحال ازدست دادن سرمایه انسانی خود به شکل‌های مختلف از جمله مهاجرت است و باید برای توقف ان برنامه ریزی شود اما راه حل‌ها باید بر اساس واقعیت‌های موجود طراحی شود ، نه بر اساس تخیلات , باید در قانون‌گذاری به این نکته توجه شود که واقعیت‌ها چیست و مقررات را متناسب با ان وضع کنند ، وگرنه همان اتفاقی خواهد افتاد که می‌بینیم هر روز بحران‌ها پیچیده تر می‌شود .

.