نقش کاسبان برجام در معیشت اقشار کم درامد

۱۴۰۰/۰۹/۲۱ ۱۳:۵۵:۳۹


پایگاه بصیرت / ملیحه زرین پور این روزها اقتصاد و به ویژه معیشت خانوارهای کارگری و دستمزدبگیر در گیر و دار تحولات بین‌الملل و مشکلات عرصه تولید داخل ، تورم و شکاف طبقاتی و گرانی و ناهماهنگی دستمزدها با تحولات سریع و رشد بی حد و حساب نرخ‌ها گرفتار مشکلاتی شده است تا جایی که حقوق و دستمزد خیلی از خانوارهای کارمندی و کارگری دیگر کفاف تامین زندگی انها را نمی‌کند , در این میان ، برخی معتقدند روند مذاکرات برجام می‌تواند وضعیت سخت معیشت بخش‌های کم درامد مثل بخش کارگری را تغییر دهد , در همین خصوص با « فرامرز توفیقی » ، رییس کمیته دستمزد شورای عالی کار به گفت وگو نشسته‌ایم که در ادامه می‌خوانید .

در حال حاضر وضعیت معیشت کارگران چگونه است ؟ اتفاق جدیدی برای معیشت کارگران نیفتاده که مدعی باشیم نفس راحت‌تری می‌کشند و به فرض محال اگر بگوییم از شهریور ماه هیچ تورمی هم اتفاق نیفتاده ، پیش بینی اول سال حاکی از تحمیل یک تورم 50 درصدی در شش ماهه اول سال به سبد معیشت خانوارهای کارگری است , در ابتدای سال هم که سبد معاش خانوارهای کارگری مصوب شده بود ، چیزی حدود 2 میلیون و اندی از انچه باید می‌بود ، دستمزد کمتری بسته شد , اگر بگوییم سرجمع تمام مولفه‌های تاثیرگذار در دستمزد به کارگر پرداخت شود ، این کارگر 3 .

3 نفری فاصله دستمزدش با سبد معاش حداقلی کل کشور حدود 2 میلیون تومان است , حال اگر شما یک تورم 50 درصدی را هم بر ان تحمیل کنید و بخواهید سبد معاش را بالاتر ببرید ، باز هم می‌بینید که جامعه کارگری فشار بسیار زیادی را تحمل می‌کند و طبقه کارگر در فشار و سختی است , از منظر شما به عنوان یک فعال کارگری در این عرصه چه باید کرد ؟ باید برایش راهکاری پیدا کرد که این راهکارها هم در خارج از کشور نیست ؛ بلکه در داخل کشور است .

راهکارها می‌تواند شامل کمک‌های نقدی و غیرنقدی باشد , کمک‌های نقدی که ذیل ماده 41 تعریف شده و دیگر افزایش دستمزد نامیده نمی‌شود ؛ زیرا سالیان سال است که این کلمه برای جامعه کارگری خنده دار است و طبقه کارگر فقط راضی به ان است که فاصله معاش و تورم تحمیلی بر معاش پوشش داده شود که این اتفاق هرگز نمی‌افتد , به دلیل اینکه تفکر و قدرت چانه زنی که در سه جانبه گرهای شورای عالی کار وجود داشته و قدرت نامتوازنی که در این شورا وجود داشته ، این اتفاق نیفتاده است .

امسال هم این شورا به دستمزد ورود نکرده تا ببینیم رویکرد دولت اقای رییسی در این حوزه به چه گونه ای است تا بتوانیم در خصوص افزایش دستمزد 1401 ذیل ماده 41 قانون کار و ماده 42 که صراحتا اعلام می‌کند خارج از هرگونه کمکی که کارفرما به کارگر کند ، افزایش دستمزد ماده 41 باشد نقدی باشد , برخی کارشناسان مدعی هستند معیشت کارگران به برجام گره خورده است ، نظر شما چیست ؟ ایا وضعیت کارگران در گرو نتایج مذاکرات است یا چرخش تولید داخلی ان را بهبود می‌بخشد ؟ هم می‌توان گفت بله و هم می‌توان گفت نه ، به این دلیل که تکانه‌های موثر بر فعالیت‌های اقتصادی داخل کشور می‌تواند خیلی متاثر از تحریم نباشد ؛ بلکه بیشتر خود تحریمی‌ها و استفاده از تحریم‌ها و کاسبان تحریم زندگی را سخت می‌کند تا خود تحریم , اگر ما به ان خودباوری و ایمان برسیم ، می‌توانیم خیلی راحت چرخه تولید و گردش مالی را ان چنان در داخل کشور رونق دهیم و ارتقای صنعت و نواوری و بهره وری تولیدات مان را بالا ببریم که موجب شکوفایی اقتصادی بشویم و به تبع ان می‌توانیم از رکود تورمی خارج شویم و افزایش اشتغال ، دستمزد ، شور و نشاط و .

,, را داشته باشیم .

اما متاسفانه فعلا به این دلیل که تکانه‌های تاثیرگذار در سبد معیشت خانوارهای کارگری به مباحث خارج از اراده ، توان و قدرت اجرایی خود کارگر گره خورده ، ما هم فعلا از ان تاثیر می‌گیریم , نقش دولت‌ها را در کاهش فشار از سبد معاش خانوار کارگری چطور ارزیابی می‌کنید ؟ در سالیان گذشته و در سایه دولت‌های قبلی همیشه شاهد این موضوع بوده‌ایم که نگاه بر تورم غلط بوده است ، تورم بر روی مخارج بسته می‌شود ، نه بر روی مداخل ؛ برای نمونه اگر دستمزد کارگری یک میلیون تومان بوده باشد و تورم 40 درصد پس با افزایش 400 هزار تومان به حقوق کارگر اضافه کنیم ، می‌توان تورم را حفظ کرد ولی این دیدگاه غلط است ؛ زیرا تورم 40 درصد سبد معاش کارگر است و اگر فرض بگیریم سبد معاش کارگری در ان سال 2 میلیون تومان بوده ، پس 40 درصد ان می‌شود 800 هزار تومان که باید به حقوق کارگر اضافه کرد تا بند 1 ماده 41 هم اجرا شود , رویکرد ذکر شده باعث بلعیدن تورم ازسوی دولت می‌شود و تجمیع این اتفاق و در اوج ان فاز اول هدفمندی یارانه‌ها در دولت اقای احمدی‌نژاد با وجود تورم 60 - 70 درصدی و افزایش یک رقمی دستمزد باعث ایجاد شکاف وحشتناک سبد معاش و دستمزد شد .

این شکاف وجود دارد ، اما فارغ از شخص و رییس قوه مجریه در دولت‌های گذشته ، به دلیل همین نگاه‌های غلط و تصمیم‌گیری برای سال اینده بر اساس همین نگاه‌های غلط ، این شکاف همیشه بزرگ تر و حادتر شده است ضمن اینکه قوای مجریه قبلی هرگز ذیل قانون اساسی وظایف حاکمیتی خود را نپذیرفته‌اند و اگر وظایف حاکمیتی خود را می‌پذیرفتند ، شاید شاهد این فاصله بین معاش و دستمزد کارگر نبودیم , بنابراین در وضعیت کنونی می‌توان گفت که معیشت کارگران در داخل قابل حل شدن است ، نه در خارج از کشور , اینکه تمام مشکلات امروزی کشور را به برجام گره بزنیم ، گزاره ای بسیار اشتباه است .

از طرفی مطرح شدن دوگانه معیشت - مذاکره تنها به جهت تلاش برای فشار وارد کردن به نظام و امتیازگیری غرب از ایران است ,.