کلاس مدرسه در دشت

۱۴۰۰/۰۷/۱۹ ۱۰:۲۵:۴۳


ایران پرسمان - همشهری / متن پیش رو در همشهری منتشر شده و بازنشر ان در اخرین خبر به معنای تاییدش نیست با وجود تعطیلی مدارس در شهرها اغلب دانش اموزان عشایری به دلیل جمعیت زیر 15 نفر کلاس‌های درس به صورت حضوری به مدرسه بازگشته اند سیده زهرا عباسی - ستاره حجتی / سال تحصیلی گذشته با وجود برگزاری کلاس‌های حضوری در مناطق کم جمعیت و اعلام استفاده از اموزش مجازی و راه اندازی سامانه ای به نام شاد برای مناطق پرجمعیت ، تعداد زیادی از دانش اموزان عشایری و حتی روستایی به دلیل دسترسی نداشتن به اینترنت و گوشی هوشمند از تحصیل بازماندند , گرچه در امار منتشرشده از کودکان بازمانده از تحصیل از سوی وزارت اموزش و پرورش ، وزارت کشور و نهادهای مردمی فعال در این زمینه اختلاف وجود دارد اما بنابر امار رسمی وزارت اموزش و پرورش طی یک سال ، حدود 70 هزار نفر بر تعداد بازماندگان از تحصیل افزوده شد , با وجود همه اماری که از بازماندگان اعلام می‌شود ، هم اکنون بیش از 218 هزار دانش‌اموز در مقاطع مختلف تحصیلی در 6700 مدرسه عشایری کشور تحصیل می‌کنند که سال گذشته با وجود تعطیلی سراسری همه مدارس به صورت حضوری در کلاس‌های درس حاضر شدند ؛ البته نه در کلاس هایی شبیه تصویر اشنای ما بلکه در اتاق‌های کوچک یا چادرهایی که به گفته معلمان ، حتی جای ثابتی هم ندارند .

امسال هم مانند سال گذشته با شروع سال تحصیلی جدید دانش اموزان مدارس عشایری و روستاهای کم جمعیت به شکل حضوری به مدرسه می‌روند تا مشکل دسترسی نداشتن به شبکه اموزش رفع شود , مدارسی باحال و هوایی متفاوت در دشت‌ها و کوهپایه‌ها و یا چادرهای عشایری , طبق اعلام وزارت اموزش و پرورش از شنبه 3 مهر همه مدارس روستایی و عشایری که کلاس‌های درس انها کمتر از 15 دانش‌اموز دارد ، وارد فرایند بازگشایی حضوری شدند و قرار است در نیمه دوم مهر هم مدارس روستایی و عشایری با کلاس‌های درس 30 نفر بازگشایی شوند .

همچنین قرار است در نیمه اول ابان مدارس شهری با کمتر از 300 دانش‌اموز فعالیت حضوری را اغاز کنند و در نیمه دوم ابان مدارس بالای 300 نفر بازگشایی حضوری خواهند داشت , هرچند در میان همه‌گیری کرونا و در شرایطی که واکسیناسیون دانش اموزان به تازگی اغاز شده ، نگرانی‌های زیادی در این باره وجود دارد , واکسیناسیون نیمه کاره یکی از معلمان عشایری که در منطقه گچساران چهارمحال و بختیاری تدریس می‌کند ، نگران کامل نشدن واکسیناسیون است و به همشهری می‌گوید : واکسیناسیون بزرگسالان هم هنوز در مناطق عشایری تکمیل نشده است و بسیاری فقط یک دوز واکسن تزریق کرده یا هیچ واکسنی تزریق نکرده‌اند .

طبیعتا تجمع دانش اموزان در مدارس خطرناک خواهد بود به ویژه اینکه رعایت مواردی چون فاصله‌گذاری اجتماعی در چادرها یا کانکس‌های کوچکی که به مدارس عشایری اختصاص می‌یابد ، دشوار و تقریبا غیرممکن است , عبدالناصر همتی با اشاره به مشکلات معلمان مدارس عشایری در شرایط عادی مانند سختی رفت وامد و هزینه‌های بالا در ازای حقوق اندک می‌افزاید : ما هم نمی‌دانیم چاره چیست ، زیرا اموزش از راه دور برای دانش اموزان عشایری بیشتر شبیه یک شوخی است و فراهم کردن امکانات اموزش مجازی برای بیشتر دانش اموزان عشایر امکان‌پذیر نیست , اموزش حضوری برای همه خطرناک است مجید مهدوی ، یکی از معلمان مناطق عشایرنشین خراسان شمالی هم نظری مشابه دارد و معتقد است اموزش در مدارس عشایری پیش از کرونا هم مشکلات بسیاری داشت و همه‌گیری کرونا این مشکلات را دوچندان کرده است ؛ با وجود تبلیغاتی که درباره دسترسی دانش اموزان عشایری به خدمات هوشمند می‌شود معمولا انها به امکانات لازم دسترسی ندارند .

او با بیان اینکه نخستین مشکل مدارس عشایری استفاده از چادر به جای مدرسه است به همشهری می‌گوید : گاه این چادرها جابه جا می‌شوند و تقریبا ما در تمام سال با تغییر فضای اموزشی روبه رو هستیم , این جابه جایی علاوه بر نقل و انتقال در ییلاق و قشلاق است و معمولا معلم‌ها ناچار به جمع یا برپاکردن دوباره چادرها هستند , او ادامه می‌دهد : رعایت پروتکل‌ها در میان عشایر معمولا به میزانی که شما در شهرها مشاهده می‌کنید ، نیست .

ماسک و الکل به میزان لازم در اختیار همه نیست و بنابراین برگزاری کلاس‌ها به شکل حضوری بدون شک هم معلمان و هم دانش اموزان و به واسطه انها والدینشان را هم به خطر می‌اندازد , چاره ای جز اموزش حضوری نیست با وجود نگرانی‌ها اما یکی از معلمان عشایری در کرمانشاه معتقد است که اموزش حضوری تنها گزینه پیش روی تحصیل محصلان عشایر است , مهدی نعمتی با تاکید بر اینکه با وجود همه خطرات چاره ای جز اموزش حضوری نیست به همشهری می‌گوید : سال گذشته به دلیل نبود امکانات یک ماه کامل مدرسه ما و 3 مدرسه دیگر در کرمانشاه تعطیل بود ، درحالی که جبران عقب ماندگی تحصیلی بچه‌ها کار دشواری است .

در این شرایط که چاره ای جز اموزش حضوری نیست ، اموزش و پرورش باید این موضوع را درنظر بگیرد که عشایر به فروشگاه‌ها و داروخانه‌ها دسترسی ندارند و برای تهیه ماسک و مواد ضدعفونی کننده امکانات لازم را در اختیار مدارس قرار دهند , شیفت بندی در مدارس روستایی این مشکلات اما تنها مختص مدارس عشایری نیست و بسیاری از مدارس روستایی نیز با ان دست و پنجه نرم می‌کنند , با وجود این ، مدیر مدرسه روستای میلک در سیستان و بلوچستان در این باره توضیح می‌دهد : مدرسه ما 240 دانش‌اموز دارد و با توجه به اینکه اینترنت منطقه ضعیف است و بیشتر دانش اموزان هم امکانات اموزش هوشمند را ندارند با تصمیم شورای دبیران وانجمن اولیا و مربیان کلاس‌ها حضوری تشکیل می‌شود .

برای رعایت پروتکل‌های بهداشتی دانش اموزان به 2 گروه تقسیم می‌شوند و به نوبت 50 درصد حضوری و 50 درصد غیرحضوری در کلاس‌ها شرکت می‌کنند , ما معلمان را ملزم کرده‌ایم اگر سرعت اینترنت اجازه داد همزمان برای افرادی که در کلاس‌ها حضور ندارند هم ارتباط غیرحضوری برقرار کنند ، اما معمولا سرعت اینترنت اجازه نمی‌دهد و همین موضوع اشفتگی در اموزش را بیشتر می‌کند , رضا اربابی با بیان اینکه شاید فقط 4 یا 5 دانش‌اموز در منطقه امکان دسترسی به تلویزیون و کلاس‌های اموزشی ان را داشته باشند ، می‌افزاید : در کنار دسترسی نداشتن دانش اموزان به اینترنت و امکانات در مدارسی مانند مدرسه ما مشکلات پیش بینی نشده هم وجود دارد و به عنوان مثال هفته گذشته به دلیل توفان شاهین ناچار شدیم مدرسه را تعطیل کنیم .

این معلم مدرسه همچنین درباره رعایت پروتکل‌های اموزشی در مدرسه می‌گوید : دانش اموزان بالای 15 سال در مدرسه ما واکسن زده‌اند و بقیه هم در حال انجام است , ماسک و مواد ضدعفونی را هم خودمان تهیه کردیم و از سوی دیگر ، دانش اموزان در بدو ورود به کلاس با تب سنج بررسی می‌شوند و بدون ماسک اجازه ورود ندارند , بازدید هفتگی از مدارس بنابر اعلام دفتر توسعه عدالت اموزشی و اموزش عشایری کشور ، 6700 مدرسه عشایری سیار ، نیمه سیار و ثابت در 27 استان کشور وجود دارد و دانش اموزان عشایری در 14 هزار کلاس درس مشغول تحصیل هستند .

1327 مدرسه کانکسی و 750 مدرسه چادری در کشور وجود دارد و به 700 مدرسه چادری و هزار مدرسه کانکسی دیگر نیاز است , از میان جمعیت بیش از 200 هزار نفری دانش اموزان عشایری ، بیشترین جمعیت مربوط به اذربایجان غربی است , رییس اداره اموزش و پرورش عشایر اذربایجان غربی با بیان اینکه این استان 35 هزار و 788 دانش‌اموز عشایری دارد به همشهری می‌گوید : این جمعیت در 690 مدرسه و 1882 کلاس درس تحصیل می‌کنند .

نسرین پاکدوست به مصوبه وزارت اموزش و پرورش و ستاد کرونا اشاره می‌کند و می‌افزاید : همه معلمان عشایری استان اذربایجان غربی واکسینه شده‌اند و واکسیناسیون دانش اموزان هم از امروز تا پایان هفته انجام می‌شود , به گفته وی ، با توجه به جمعیت کم مدارس عشایری کلاس‌های این بخش سال گذشته هم حضوری بود و امسال نیز از 3 مهر به صورت حضوری برپا شده است , پاکدوست درباره مدارس کم جمعیت عشایری هم توضیح می‌دهد : استان ما مرزی است و به دلیل امنیتی در روستاهای مرزی اینترنت برقرار نیست و حتی اگر بچه‌ها گوشی هوشمند داشته باشند ، اینترنت ندارند و به همین دلیل مدارس روستایی زیر 10 نفر این مناطق هم سال گذشته و هم امسال به صورت حضوری برپا هستند .

او با بیان اینکه اموزش و پرورش از طریق معاونت بهداشت سرانه بهداشتی به مدارس اختصاص داده است ، می‌گوید : این سرانه بهداشتی برای تهیه وسایل بهداشتی ، ماسک و ضدعفونی اختصاص یافته و ناظران بهداشتی هم به صورت هفتگی وضعیت بهداشتی مدارس را بررسی می‌کنند , سرانه بهداشتی برای 110 هزار مدرسه در خوزستان هم واکسیناسیون دانش اموزان عشایری همزمان با دانش اموزان 12 تا 18 ساله شهری و روستایی در حال انجام است و مدیرکل اموزش و پرورش این استان به همشهری می‌گوید : خوزستان 14 تا 15 هزار دانش‌اموز عشایری دارد که در حدود 500 مدرسه تحصیل می‌کنند , واکسیناسیون گروه سنی 12 تا 18 ساله این جمعیت همراه با همه دانش اموزان تا پایان هفته به پایان می‌رسد .

وی با تاکید بر اینکه مدارس روستایی و عشایری این استان با جمعیت کم از سوم مهر به صورت حضوری برپاشده است ، می‌افزاید : تا اسفند سال گذشته هم مدارس عشایری باز بودند و به دلیل جمعیت کم ، مشکل خاصی نداشتیم , کورش مودت توضیح می‌دهد : اغلب مدارس عشایری ما زیر 15 نفر هستند و به صورت حضوری برپا شده‌اند ، اما تعداد کمی از مدارس عشایری 20 نفر یا بیشتر هستند که انها هم از نیمه دوم مهر با شیفت بندی برپا می‌شوند , به گفته او ، سرانه بهداشتی همه مدارس استان اعم از شهری ، روستایی و عشایری واریز شده است و سال قبل هم سرانه خوبی برای تهیه ماسک و ضدعفونی به مدارس اختصاص یافت .

بنا بر اعلام وزارت اموزش و پرورش در سال تحصیلی جدید 500 میلیارد تومان به عنوان سرانه بهداشتی به 110 هزار مدرسه در سراسر کشور اختصاص می‌یابد ؛ سرانه ای که به طور میانگین به هر مدرسه 4 میلیون و 500 هزار تومان ,,.

اختصاص می‌یابد و طبیعتا براساس جمعیت مدارس کم یا زیاد می‌شود , راهبران اموزشی برای مناطق فاقد اینترنت از کل جمعیت دانش اموزان عشایری کشور ، 150 هزار نفر عشایر ثابت هستند , هرچند اذربایجان غربی بیشترین جمعیت دانش اموزان عشایری را دارد ، اما بیشترین جمعیت دانش اموزان عشایری ثابت با جمعیت بیش از 25 هزار نفر در سیستان و بلوچستان به مدرسه می‌روند .

به گفته مدیر اموزش و پرورش عشایری سیستان و بلوچستان ، این جمعیت در بیش از 600 مدرسه عشایری مشغول به تحصیل هستند ، عبدالواسع پاکزاد با بیان اینکه عشایر ثابت در کانون‌های عشایری و مناطق صعب العبور و فاقد هرگونه زیرساخت مثل اب و برق زندگی می‌کنند ، می‌افزاید : فقط 2 تا 3 درصد جمعیت دانش اموزی عشایر استان به اینترنت و فضای مجازی دسترسی دارند , محمدرضا سیفی ، مدیرکل دفتر توسعه عدالت اموزشی و اموزش عشایر هم در این باره می‌گوید : در استان محرومی همانند سیستان و بلوچستان بسترهای مناسب مجازی وجود ندارد و بنابراین تمام تلاش این است تا مدارس به صورت حضوری باشد , هرچند در مناطقی که مدارس غیرحضوری فعالیت می‌کنند از راهبران اموزشی تربیتی استفاده می‌کنیم تا درس نامه‌ها را در میان مناطق توزیع کنند .

نگرانی دوباره والدین با وجود اعلام شروع واکسیناسیون دانش اموزان و پایان این فرایند در گروه سنی 12 تا 18 ساله تا پایان هفته ، اما نرسیدن دوز نخست به بسیاری مناطق ، فاصله زمانی میان 2 دوز واکسن و احتمال ابتلای شدید به کوید -19 در سویه دلتا ، نگرانی بسیاری از والدین را برانگیخته است , موسی غریب از عشایر فارس در این باره به همشهری می‌گوید : سال گذشته 2 پسر و یک دخترم کرونا گرفتند و شرایط بسیار وخیمی داشتند , زندگی در ایل کلا طوری است که نمی‌شود به اندازه شهرها و روستاها رعایت کرد .

به بچه‌های ما واکسنی زده نشده است , او ادامه می‌دهد : اینجا اب کافی برای امور بهداشتی وجود ندارد ؛ چه برسد به ماسک و الکل و چیزهایی مانند ان , می‌گویند همه دانش اموزان را این هفته واکسن می‌زنند ، اما بهتر بود این کار را پیش از شروع سال تحصیلی انجام می‌دانند .

زبیده رازی از عشایر خراسان شمالی هم مادر 2 دختر و 2 پسر است که سال گذشته همسر و برادرش را بر اثر ابتلا به کرونا از دست داده است , او می‌گوید : اجازه نمی‌دهم بچه‌ها به مدرسه بروند , هفته گذشته از امور عشایری برای تحویل دام‌ها امده بودند و اعلام کردند قرار است هم دوز دوم واکسن ما تزریق شود و هم به دانش اموزان واکسن بزنند ، اما تا زمان انجام ان من به بچه هایم اجازه مدرسه رفتن نخواهم داد .

همین داغ هایی که بر دلمان مانده ، کافی است , گرچه کاستی‌های زیرساختی در زمینه اموزش مجازی و شرایط اقتصادی ، چاره ای جز بازگشایی مدارس عشایری و روستاهای کوچک و کم جمعیت باقی نگذاشته است ، اما تجربه بیش از یک سال و نیم شیوع کرونا نگرانی هایی را در میان عشایر ایجاد کرده است البته در این میان گویی فقط دانش اموزان هستند که فارغ از خیال درد و بیماری با شادمانی به هیاهوی مدرسه بازگشته‌اند ,.