تحلیل همتی درباره حذف « ارز 4200»

۱۴۰۰/۰۸/۱۹ ۱۸:۰۰:۴۱

ایستانیوز : عبدالناصر همتی در یادداشتی ، ملاحظاتی را در زمینه حذف ارز 4200 تومانی تشریح کرد . رییس کل پیشین بانک مرکزی درباره « باقی ماندن ارز ترجیحی برای برخی اقلام نظیر گندم و دارو »، « تاثیر این طرح بر قیمت و واردات گندم »، « لزوم ایجاد سازوکاری جدید برای قیمت‌گذاری » و « نحوه جبران حذف ارز ترجیحی » توضیحاتی ارائه داد .



به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی بازارهای مالی ( ایستانیوز )، عبدالناصر همتی در صفحه شخصی خود در فضای مجازی تحلیل خود از حذف ارز 4200 تومانی را منتشر کرد , در متن منتشرشده امده است : نکاتی درخصوص حذف ارز ترجیحی : « برای حل مشکل مردم در این دوره سخت ، هر تصمیم اقتصادی مستقل از رویکرد ان ، برای موفقیت نیاز به انسجام همه دست اندرکاران در اجرا دارد ,» 1- باید توجه داشت که سیستم چند نرخی ارز ، ماحصل شرایط پیچیده اقتصادی کشور است وگرنه بر سیاستگذاران و مجریان مشخص است که منشا بسیاری از رانت‌ها و انحراف‌ها در منابع و مصارف همین سیستم چند نرخی است .

من هم به کرات ، چه به صورت نوشته یا در مصاحبه‌ها و جلسات در زمان مسولیت بانک مرکزی مخالفت خود را با این مساله بیان کرده‌ام , 2- نگرانی از افزایش تورم ، مخصوصا تورم کالاهای اساسی و دارو دایره تصمیم‌گیری درباره حذف ارز ترجیحی را از نیمه‌های سال 99 بسیار سخت کرد ؛ اما بودجه 1400 با تعیین سقف واردات 8 میلیارد دلاری برای کالاهای اساسی و دارو ، اجازه حذف تدریجی را داد , 3- همزمان نیز از سال گذشته قیمت‌های جهانی نهاده‌های کشاورزی به تدریج با افزایشی بین 60 تا بیش از 100 درصد همراه شد که بخشی از افزایش قیمت داخلی انها نیز به همین دلیل بود .

علاوه بران ، ضرورت افزایش واردات گندم به علت خشکسالی و نیز تامین واکسن کرونا ، نیاز کشور برای ارز ترجیحی در این چند قلم موجود را درسال جاری تا حد 15 میلیارد دلار بالا برد , حال که نظام به سمت یک تصمیم‌گیری در این خصوص می‌رود ، ذکر چند نکته را ضروری می‌دانم : 1- ان گونه که اعلام شده است ارز ترجیحی دارو ، تجهیزات پزشکی و گندم ، قطعا به دلیل اهمیت دارو و درمان و نیز ضرورت کنترل قیمت نان ، دربرنامه حذف قرار ندارند , بنابراین دراین صورت سیستم ارز دو نرخی ، با همه ایراداتش ، همچنان ادامه خواهد یافت .

بنابراین بادرنظرگرفتن تداوم خشکسالی و نیاز به تامین واکسن کرونا ، همچنان ضرورت تخصیص وتامین رقمی بیش از 6 میلیارد دلار ارز ترجیحی باقی خواهد ماند , 2- باقی ماندن گندم در سبد ارز ترجیحی و حذف جو به علت جانشین بودن این دو محصول برای دام ، به احتمال زیاد بخشی از موجودی گندم راجایگزین جو خواهد کرد و لذا واردات گندم را افزایش خواهد داد , در مقابل ، درصورت حذف ارز ترجیحی گندم ، برای کنترل قیمت نان مصرفی مردم باید سوبسید سنگین به نانواها بابت ارد مصرفی پرداخت شود درغیر این صورت باید افزایش شدید قیمت نان پذیرفته شود .

3- درصورت حذف ارز ترجیحی نهاده‌های ذرت ، کنجاله ، جو و روغن ، مبنای محاسبه قیمت انها و خصوصا محصولات نهایی این نهاده‌ها ، یعنی مرغ ، تخم مرغ ، شیر و لبنیات با چه نرخ ارزی خواهد بود ؟ درحال حاضر بین نرخ ارز بازار ازاد و نرخ ارز سامانه نیما چیزی حدود 20 درصد اختلاف است ، تاثیر این اختلاف در قیمت محصولات نهایی انها دربازار چگونه کنترل خواهد شد ؟ تاثیر نوسانات اتی نرخ ارز در بازار ازاد بر قیمت روزانه مرغ و شیر و لبنیات چگونه کنترل خواهد شد ؟ امارها نشان از وضعیت نگران کننده حذف این کالاهای مهم از سبد مصرفی خانوارها داد ، ایا حذف ارز ترجیحی این مشکل را شدیدتر نخواهد کرد ؟ 4- مهم‌ترین مساله نحوه جبران و میزان پرداخت مابه التفاوت به مردم است , اولا مابه التفاوت به چه گروه هایی از مردم پرداخت می‌شود ؟ ایا براساس انچه گفته می‌شود با پرداخت به چهل میلیون نفر مقصود حاصل می‌شود ؟ ایا اطلاعات و امار دقیق از جامعه هدف مورد حمایت وجود دارد ؟ ایا جبران به صورت یارانه نقدی خواهد بود یا کارت خرید کالایی ؟ توجه شود که هرگونه نقص سیستم تامین یارانه کالایی می‌تواند اجرای طرح را با شکست روبه رو کند , اگر هم نقدی پرداخت می‌شود ایا در موارد هزینه کرد ان انحراف ایجاد نمی‌شود ؟ به هرحال باتوجه به وجود شرایط تورمی درجامعه و مشکلات معیشتی مردم اشکالات در نحوه اجرا و شیوه جبرانی ان و تاثیرش بر قیمت سایر کالاها وخدمات می‌تواند موجب مشکلاتی شود که دقت در تصمیم و نحوه اجرا را طلب می‌کند .

نکته مهم پایانی اینکه این تصمیم مهم و نحوه اجرای ان باید با اجماع کامل در نظام و با یک اراده جمعی اجرا شود , یک طرح خوب و ملی ، خصوصا وقتی با معیشت روزمره مردم ارتباط دارد ، بدون اجماع وحمایت یکپارچه از ان نمی‌تواند نتیجه مطلوبی داشته باشد , کما اینکه حفظ وضع موجود یعنی تخصیص ارز 4200 هم با تداوم اختلاف نظرهای موجود درخصوص معایب و مشکلات اجرایی ان ، تاثیر نامطلوب خود را داشته و دارد .

بنابراین برای حل مشکل مردم در این دوره سخت ، هرتصمیم اقتصادی ، مستقل از رویکرد ان ، برای موفقیت نیاز به انسجام همه دست اندرکاران در اجرا دارد که امید است با وحدت نظر مسولان وتمام قوا و با درایت لازم ، در جهت تامین نیازهای معیشتی مردم به نتیجه برسد ,.