مسیر پر پیچ و خم مذاکرات وین

۱۴۰۰/۰۹/۱۰ ۱۴:۲۲:۲۲

مذاکرات بر سر توافق هسته ای ایران قرار است در 29 نوامبر ، بعد از یک وقفه طولانی پس از انتخابات ریاست جمهوری ایران در ژوئن ، از سر گرفته شود .



رویداد 24 میدل ایست ای نوشت : مذاکرات بر سر توافق هسته ای ایران قرار است در 29 نوامبر ، بعد از یک وقفه طولانی پس از انتخابات ریاست جمهوری ایران در ژوئن ، از سر گرفته شود , نمایندگان بریتانیا ، فرانسه ، المان ، روسیه و چین ، به علاوه‌ی اتحادیه‌ی اروپا ، بار دیگر خود را در اتاق مذاکره کنندگان ایرانی خواهند دید ، زیرا تیم امریکا در اتاقی دیگر منتظر می‌ماند , ایران از زمان خروج یکجانبه‌ی امریکایی‌ها از توافق در ماه مه 2018، از مذاکره‌ی رو در رو با امریکایی‌ها امتناع کرده است .

تاکنون ، مذاکرات اصلی توسط یک مقام اتحادیه اروپا انجام شده است که بین اتاق‌های مجاور رفت و امد می‌کند , این روش ایده الی در گفتگو‌های بسیار مهم نیست ، جایی که نکات ظریف مهم است و امکان دارد چیز‌های مهم در ترجمه از قلم بیفتند , احتمالا همه‌ی این عوامل ، به جز تقویت موضع ایران در مذاکرات اتی وین نتیجه ای نخواهند داشت .

بیشتر بخوانید : مذاکرات برجامی ترمز بازار ارز را کشید اما این اولین بار خواهد بود که تیم دولت جدید ایران یعنی ابراهیم رییسی با سایر طرف‌های توافق هسته ای دیدار می‌کند و امیدواریم موضع خود را در مورد چارچوب توافق بیان کند , به گفته محمدجواد ظریف ، وزیر امور خارجه پیشین ایران ، پیش از به تعویق افتادن مذاکرات ، در ماه ژوئن بر سر یک چارچوب ازمایشی توافق شده بود , ظاهرا ایالات متحده با لغو برخی تحریم‌ها در ازای محدود کردن فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم ایران ، موافقت کرد .

به طوری که احتمال کمتری برای رسیدن تهران به مرحله‌ی استانه ای که بتواند به سرعت کلاهک بسازد ، وجود داشته باشد , اما دستیابی به یک چارچوب به این معنا نیست که کار تمام شده است , بلکه مثل همیشه ، مشکل در جزییات نهفته است .

علی باقری کنی ، مذاکره کننده جدید ایران ، مذاکرات اتی را اصلا مذاکرات هسته ای نمی‌داند و ان را به « مذاکرات برای رفع تحریم‌های غیرقانونی و غیرانسانی » تقلیل داده است , ایرانی‌ها ممکن است در اتاق مذاکره نرم شوند ، اما به نظر می‌رسد عجله ای برای انجام معامله ندارند , جراحات خودساخته مشکل عمده‌ی دیگر این است که ایالات متحده چگونه با زخم هایی که به خودش وارد کرده است ، برخورد خواهد کرد .

در این ارتباط می‌توان به تصمیم سه سال پیش دونالد ترامپ ، رییس جمهور سابق امریکا برای خروج از توافق هسته ای و گام‌های اشتباه رییس جمهور جو بایدن در تلاش برای پیوستن مجدد به ان اشاره کرد , اگر توافق هسته ای در ژانویه در دستور کار قرار می‌گرفت ، زمانی که بایدن رسما متعهد شد که ایالات متحده با ورود مجدد به توافق هایی که ترامپ از ان عقب‌نشینی کرده است ، دوباره با جهان تعامل کند ، وضعیت امروز بسیار قابل کنترل تر بود , اما این تصمیم در ان زمان گرفته نشد .

تیم بایدن با این ادعا که سیاست فشار حداکثری ترامپ علیه ایران شکست خورده است ، تصمیم گرفت با استفاده از همان اهرم تحریم‌ها برای دستیابی به توافقی بهتر از توافقی که ترامپ ان را کنار گذاشت ، تلاش کند , بایدن این موضع را در مقابل کشوری در پیش گرفت که هرگز به طور رسمی توافق را کنار نگذاشته بود و شروع کننده‌ی این روند نبود , ایران رویکرد متفاوتی داشت و معتقد بود که توافق اولیه می‌تواند احیا شود ، مشروط بر اینکه شواهدی وجود داشته باشد که همه‌ی طرف‌ها به ان احترام بگذارند و ان را اجرا کنند .

با در نظر گرفتن حضور اکثریت اندک طرفدار توافق در کنگره ای که هنوز موضع خصمانه ای نسبت به ایران دارد و در بحبوحه فشار اسراییل و شرکای عرب در منطقه ، احتمالا این‌ها خواسته‌های زیادی از دولت بایدن بود , ظاهرا واشنگتن هرگز اسیبی را که خروج ترامپ به اردوگاه اصلاح‌طلبان ایران وارد کرد و به شکست انتخاباتی ان‌ها در ژوئن ختم شد ، در نظر نگرفت , بافت منطقه ای را نیز نمی‌توان نادیده گرفت .

درگیری طولانی در یمن به زودی می‌تواند نتیجه ای کاملا نامطلوب برای عربستان سعودی داشته باشد , لبنان در استانه هرج و مرج کامل است ، جایی که تنها نیروی نظامی ای که می‌تواند کنترل را به دست بگیرد ، حزب الله است , رییس جمهور بشار اسد در حالی که پایتخت‌های مختلف عربی روابط دوستانه ای با او برقرار کرده‌اند ، کنترل خود را بر سوریه تحکیم می‌کند .

عراق نیز ، صرف نظر از نتایج انتخابات اخیر ، به راحتی خود را از نفوذ ایران خلاص نخواهد کرد , از سوی دیگر ، در حالی که توافق نامه ابراهیم بین اسراییل و کشور‌های عربی در حال پیشرفت است ، فعالیت دیپلماتیک اعراب در قبال ایران و شرکای ان بی سابقه بوده است , ماه‌ها است که عربستان سعودی برای از سرگیری روابط دوجانبه‌ی خود با تهران و جستجوی راهی برای خروج از بحران یمن ، با ایران وارد مذاکره شده است .

امارات متحده عربی اخیرا وزیر امور خارجه خود را برای دیدار با اسد در دمشق اعزام کرد و انتظار می‌رود هیئتی از ابوظبی به زودی به تهران سفر کند , علاوه بر این ، باقری کنی به تازگی برای گفتگو با مقامات ارشد امارات با هدف اغاز فصل جدیدی در روابط دوجانبه به دبی سفر کرده است , در همین زمان ، ایالات متحده و اسراییل بر سر پرونده هسته ای ایران با هم اختلاف دارند ، به طوری که نیویورک تایمز گزارش داد : مقامات امریکایی به همتایان اسراییلی خود هشدار داده‌اند که حملات مکرر به تاسیسات هسته ای ایران .

,, در نهایت نتیجه معکوس دارد .

بازرسان اطلاعاتی و بین‌المللی اشاره می‌کنند که ایران به سرعت امکانات هسته ای خود را برقرار کرده است , تهران اغلب نصب ماشین‌های جدیدتر که می‌توانند اورانیوم را با سرعتی بسیار سریعتر غنی‌سازی کنند ، در دستور کار قرار داده است , اکنون شایعاتی وجود دارد مبنی بر اینکه دولت بایدن ممکن است احتمال دستیابی به یک توافق موقت را که تحت عنوان " کمتر برای کمتر " از ان یاد می‌شود ، ارزیابی کند .

اگر ایران غنی‌سازی اورانیوم تا 60 درصد را متوقف کند ، ایالات متحده و متحدانش می‌توانند برخی از منابع مالی مسدود شده‌ی ایران را ازاد کنند تا معافیت‌های تحریمی برای کالا‌های بشردوستانه ارائه شود , این روند می‌تواند مدتی زمان ببرد ، اما واکنش اسراییل به چنین چشم اندازی منفی بوده است , در نهایت ، بدون همراهی روسیه و چین ، هر گونه فشار تحریمی علیه ایران موثر نخواهد بود و واشنگتن برای مقابله با مسکو و پکن با مشکل فزاینده ای مواجه خواهد شد .

این در حالی است که امریکا با روسیه و چین بر سر اوکراین ، بلاروس ، تایوان ، هنگ کنگ و سین کیانگ اختلاف دارد , تعیین اولویت‌های سیاست خارجی ایالات متحده مهم است ، به ویژه در زمانی که تصور می‌شود قدرت سخت و نرم امریکا رو به افول است ,.