حاکمیت تفکر دولتی بر نظام بانکی / بسیاری از مشکلات اقتصادی حاصل رفتار اشتباه با بانک هاست

۱۴۰۰/۰۷/۱۹ ۰۸:۱۰:۲۳

ندری توضیح داد : بانک‌های ما بانک‌های بزرگی نیستند . وقتی به مشکل برمی‌خورند ، ناچارا دولت که خود با کسری شدید بودجه مواجه است ، به کمک ان‌ها می‌اید و بانک مرکزی ناچار به چاپ پول پر قدرت می‌شود .



رویداد 24 « بانکداری دیگر صنعت جذابی در اقتصاد ایران نیست ,» این بخشی از گفته‌های کامران ندری اقتصاددان است که معتقد است دولت و مجلس بیش از اندازه در عملکرد بانک‌ها به ویژه بانک‌های خصوصی مداخله می‌کنند , وی می‌گوید : نباید فراموش کرد که بانکداری یک صنعت بوده و با فعالین این صنعت همانند هر کسب و کار دیگری رفتار کرد .

اما متاسفانه چنین دیدگاهی در دولت و مجلس ما وجود نداشته و به بانک‌ها همواره به عنوان منابع نامتناهی مالی نگاه می‌شود , هر بخش هر جا که کم می‌اورد انتظار دارد که بانک‌ها ان را جبران کنند , این نگاه به مفاد بودجه ای هم رخنه کرده است .

این اقتصاد دان در ادامه سخنان خود با بیان اینکه در سال‌های گذشته معمولا دولت در بانک‌های دولتی مداخله می‌کرد ، ادامه داد : این رفتار اشتباه حالا هم به بانک‌های خصوصی کشور تسری پیدا کرده و این ضد اقتصاد ازاد است , به گفته عضو پژوهشکده پولی و بانکی کشور ، بخش زیادی از مشکلات نظام بانکی به خصوص بانک‌های خصوصی کشور ، حاصل تفکر دولتی حاکم بر اقتصاد است , بسیاری از مسئولین تصور می‌کنند که بانک‌های خصوصی کشور باید هر دستوری که از بالا می‌رسد را رعایت کنند .

بیشتر بخوانید : برنامه‌های رییس جدید بانک مرکزی برای تورم و ارزش پول چیست ؟ در واقع اصلی‌ترین مشکل نظام بانکی بی دفاعی است , در واقع تمامی مراجع تصمیم‌گیری و سیاستگذاری نسبت به بانک‌ها واکنش منفی دارند , هیچ گاه نمی‌گویند که بانک‌ها در فلان زمینه حق داشتند و همه جا علیه بانک‌ها صحبت می‌کنند .

این کارشناس اقتصادی با تاکید بر اینکه اگر مشکلی در بانک‌های خصوصی وجود دارد به خاطر ایراداتی است که به طور کلی در اقتصاد کشور ایجاد شده ، ادامه داد : در حال حاضر نهاد‌های قانونگذار و ناظر در بانک‌ها افزایش یافته است , این موضوع باعث شده بانک‌ها نیز دچار سردرگمی شوند , در گذشته فقط بانک مرکزی قوانین حاکم بر نظام پولی و مالی را تعیین می‌کرد ، اما حالا از نمایندگان مجلس گرفته تا وزرای دولت‌های مختلف خواسته‌های متعددی از نظام بانکی دارند .

, ندری بر این باور است که فشار هایی متعددی که از تمام جوانب به بانک‌ها اعمال می‌شود و موانعی که به شکل متعدد برای بانک‌ها ایجاد می‌شود ، موجب شده که صنعت بانکداری جذابیت سابق را نداشته باشد , به بهانه حمایت از تولید بانک‌های خصوصی را زمین نزنیم او با بیان اینکه دولت‌ها در نظام بانکی ما بیش ازاندازه مداخله می‌کنند ، ادامه داد : دولت‌ها بانک‌ها را موظف به پرداخت تسهیلات می‌کنند ، نرخ سود‌ها را به صورت دستوری تعیین می‌کنند و ان‌ها را وادار به خرید اوراق می‌کند .

غافل از اینکه منشا بسیاری از مشکلات امروز اقتصاد به ویژه تورم بالا همین رفتار اشتباه با بانک هاست , به گفته ندری ، در همه جای دنیا نرخ سود هم مثل هر خدمت و کالای دیگری تابع عرضه و تقاضاست و در بازار به دست می‌اید ، اما درایران به صورت کاملا دستوری از سوی دولت تعیین می‌شود , این اقتصاددان افزود : در همه جای دنیا بدحسابان بانکی جریمه می‌شوند ، اما ما در کشورمان به بدهکاران بدحساب جایزه بدحسابی پرداخت می‌کنیم .

در اینکه باید از تولید حمایت کنیم شکی نیست ، اما قرار نیست به بهانه حمایت از تولید یک بانک‌های خصوصی را که یک بنگاه اقتصادی کاملا خصوصی است را زمین بزنیم , وی با بیان اینکه عمر برخی از واحد‌های تولیدی سر امده است ، افزود : فکر می‌کنیم هر واحد صنعتی با هر تولید و بهره وری را باید سرپا نگه داشت , غافل از اینکه برخی از محصولات تولیدی در ایران ارزش افزوده اقتصادی نداشته و باید قید ان‌ها را زد .

تسهیلات دستوری بلای جان نظام بانکی وی همچنین ادامه داد : جدای از بند هایی بودجه ای که به نوعی بار مالی به ویژه برای بانک‌های خصوصی کشور دارد ، همه ساله بانک‌ها ناچارند به تسهیلات تکلیفی که دولت یا مجلس تصویب می‌کنند ، تن دهند , به عنوان مثال پارسال دولت بانک‌ها را مکلف کرد تا یک میلیون تومان تسهیلات به تمام یارانه بگیر‌ها پرداخت کنند , همچنین پرداخت تسهیلات ازدواج به زوج‌های جوان و تامین منابع لازم برای خرید تضمینی محصولات کشاورزی بخش دیگری از تسهیلات تکلیفی است که بانک‌ها با دست و پنجه نرم می‌کنند .

البته این اقتصاد دان معتقد است که تاثیر منفی تسهیلات تکلیفی بر تراز نامه بانک بیش از مصوبات غیر کارشناسی شده بودجه است , چرا که این تسهیلات عمدتا به بنگاه‌های اقتصادی پرداخت می‌شود که کارایی خوبی نداشته و توانایی بازپرداخت ان را ندارند , در نهایت بیشتر این وام‌ها به مطالبات معوق تبدیل می‌شوند .

به گفته او ، البته این تسهیلات تکلیفی تنها محدود به این دولت و مجلس نبوده و در دوره‌های قبلی هم وجود داشته است , اوضاع در دولت نهم و دهم حتی بدتر هم بود , به طوری که اقای احمدی‌نژاد روی کاغذ بانک‌ها موظف به پرداخت وام به فردی که در سفر‌های استانی خواهان کمک از رییس جمهور شده بود ، می‌کرد .

ندری توضیح داد : بانک‌های ما بانک‌های بزرگی نیستند , وقتی به مشکل برمی‌خورند ، ناچارا دولت که خود با کسری شدید بودجه مواجه است ، به کمک ان‌ها می‌اید و بانک مرکزی ناچار به چاپ پول پر قدرت می‌شود , حاصل این رفتار‌های اشتباه چیزی رشد بالای پایه پولی و رشد نرخ تورم نیست .

منبع : نسیم اقتصاد.