چشم‌انداز تورم در نیمه دوم سال

۱۴۰۰/۰۷/۱۷ ۱۶:۳۴:۵۸


بزرگنمایی : ایرانیان جهان - فرارو / متن پیش رو در فرارو منتشر شده و بازنشر ان در اخرین خبر به معنای تاییدش نیست با نگاهی به تورم فعلی که در 6 ماه ابتدایی سال رخ داده ، پیش بینی تورم پایان سال و به عبارت دیگر دورنمای تورمی جامعه از پایان سال افزایش پیدا کرده و بعد از تجربه رشد قیمت‌ها در شهریور ، افراد انتظار رشد بیشتر قیمت‌ها در اسفندماه را دارند , مرکز امار ایران ، وضعیت تورم در شهریورماه 1400 را اعلام کرد که بر اساس گزارش‌های رسمی از ادامه روند افزایش تورم تا 45,8 درصد حکایت دارد .

این در حالی است که میزان تورم در مردادماه جاری برابر 45,2 درصد و در تیرماه 44,2 درصد بود و این ارقام نشان می‌دهد که تنها در تابستان 1400 اقتصاد ایران با رشد بیش از یک درصدی تورم روبرو بوده است .

در خصوص عوامل افزایش تورم در شهریورماه باید گفت که با توجه به تشدید تحریم‌ها این تورم از سال 1397 رشد داشته است , در این مدت پیگیری اقدامات صرفا اقتصادی که کارشناسان معتقد بودند با انجام انها شرایط روبه بهبود می‌رود ، یا به نتیجه نرسیده یا اثرگذاری بسیار محدودی داشته است و دولت جدید هم با وعده‌های بسیار زیاد و فراتر از امکانات که در پاره ای موارد هم مشخص نیست با چه هدفی دنبال می‌شود میزان انتظارات مردم را افزایش داده است , برای کنترل تورم چه باید کرد ؟ مهدی پازوکی کارشناس مسائل اقتصادی در گفتگو با فرارو با اشاره به اینکه یکی از عوامل مهم تورم افسار گسیخته امروز اقتصاد ایران ، کسری بودجه شدید دولت است ، اظهار داشت : افزایش نقدینگی دلیل اصلی رشد تورم طی سه سال اخیر بوده ، این درحالیست که رشد نقدینگی نیز معلول چاپ پول قدرتمندی است که دولت به منظور جبران کسری بودجه خود ان را دنبال می‌کند .

وی افزود : از سوی دیگر به دلیل عدم تحقق درامد‌های نفتی در سالجاری دولت با کسری بودجه بسیار شدیدی روبرو شده ، به طوری که در شش ماهه اول امسال از بیش از 340 هزار میلیارد تومانی که به عنوان درامد‌های نفتی در بودجه هدف‌گذاری شده کمتر از 10 درصد ان تحقق یافته ، بنابراین در چنین شرایطی دولت برای پوشش هزینه‌های خود با استقراض از بانک مرکزی و چاپ پول قدرتمند ، به رشد فزاینده نقدینگی و تورم در کشور دامن زده است , پازوکی گفت : غیر از درامد‌های نفتی ، اخذ مالیات راه دیگر جبران کسری بودجه به شمار می‌رود ، به طوری که در سال جاری نیز درامد‌های مالیاتی حدود 300 هزار میلیارد تومان هدف‌گذاری شده در حالیکه این عدد در سال گذشته 173 هزار میلیارد تومان بوده ، اما به طور قطع تحقق مالیات نیز کفاف کسری بودجه را نمی‌دهد ، دست اخر نیز چاپ اوراق بدهی اخرین راهکاری است که دولت در این زمینه به کار گرفته ، اما تمامی این راهکار‌ها نیر نتوانست کسری بودجه را کنترل کند ، بنابراین استفاده از راهکار‌های تورم زا تنها مفری است که برای دولت باقی می‌ماند تا این کسری را پوشش دهد , این اقتصاددان با اشاره به اینکه کاهش هزینه‌های مجموعه دولت و نهاد‌های حاکمیتی راهکار غیر تورم‌زایی است که برای جبران کسری بودجه باید به کار گرفته شود ، اما متاسفانه توجهی به ان نمی‌شود ، بیان کرد : در این زمینه به طول مثال مجلس به عنوان نهادی که در تدوین بودجه سالانه کشور نقش بسیار مهمی دارد ، در شرایطی که باید هزینه‌ها خود را کاهش دهد ، در شرایط فعلی ، بالعکس بودجه خود را دو برابر کرده است ، به طوریکه بودجه مجلس از 471 میلیارد تومان در سال 99، به 991 میلیارد تومان در سال جاری افزایش پیدا کرده ، این رقم به غیر از بودجه جداگانه ای است که در اختیار مرکز پژوهش‌ها قرار می‌گیرد .

مجلس باید از خود شروع کند و هزینه‌ها را کاهش دهد ، اما متاسفانه شاهد هستیم که چنین سیاستی در پیش گرفته نشده است , وی با تاکید بر اینکه مولدسازی دارایی‌های دولت نیز راهکار دیگری است که می‌تواند برای جبران کسری بودجه دولت مورد استفاده قرار گیرد ، اضافه کرد : این راهکار نیز تبعات تورمی ندارد ، اما به دلیل اینکه عزمی برای فروش اموال مازاد دولت وجود ندارد ، این راهکار نیز استفاده چندانی از ان نمی‌شود ، در حال حاضر خانه‌های سازمانی بسیاری در تملک دولت و نهاد‌های دیگر است که اصولا نباید این چنین باشد ، زیرا که این املاک بار هزینه ای بسیار زیادی برای دولت دارند ، اما متاسفانه به دلیل استفاده هایی که از این خانه‌های سازمانی می‌شود ، مقاومت‌های زیادی برای فروش ان‌ها وجود دارد ، از سویی دیگر نهاد‌های مختلف دولتی نیز ساختمان‌های اداری بسیار زیادی دارند که از ان‌ها استفاده نمی‌شود و متروکه رها شده‌اند ، اما برای واگذاری ان‌ها اقدامی نمی‌شود , این کارشناس مسائل اقتصادی تصریح کرد : به عنوان مثال سازمان بیمه خدمات درمانی یا همان بیمه سلامت در محله دروس تهران یک ملک ده هزار متری دارد که بلا استفاده افتاده ، در حالی که میلیارد‌ها تومان ارزش دارد ، این سازمان به شهرک غرب منتقل شده ، اما ساختمان دروس هنوز فروخته نشده است ، همچنین نهاد ریاست جمهوری ، سازمان برنامه و بودجه و سایر نهاد‌ها و ارگان‌ها املاک بسیاری دارند که باید واگذار شود ، تا منابع حاصل از فروش ان‌ها در اختیار دولت قرار می‌گیرد و از طریق ان کسری بودجه بدون خلق نقدینگی و تورم جبران شود ، اما چنین اتفاقی رخ نمی‌دهد .

پازوکی با اشاره به اینکه احیای برجام در کنترل تورم نقش بسیار عمده ای دارد ، گفت : اگر دولت ابراهیم رییسی مذاکرات مرتبط با احیای برجام را از سر بگیرد و توافقات لازم انجام شود ، تحریم‌های نفتی نیز رفع خواهد شد و ایران می‌تواند پول حاصل از فروش نفت را به داخل بازگرداند ، در چنین شرایطی دیگر کسری بودجه جبران شده و نیازی به چاپ پول قدرتمند نیست و در ادامه نیز تورم مهار خواهد شد ، همان اتفاقی که از سال 94 رخ داد و با امضای برجام ، تورم مهار شد و تمامی شاخص‌های کلان اقتصادی از جمله نرخ رشد اقتصادی مثبت شدند , وی با بیان اینکه مذاکره یک ابزار است که باید از ان در جهت تامین منافع ملی بهره برد ، افزود : متاسفانه طی این سال‌های فرصت سوزی‌های بسیار زیادی صورت گرفت و با وقت کشی هایی که انجام شد ، عملا فرصت پیشرفت و توسعه از کشور سلب شد ، در صورتیکه که اگر با غرب یک توافق انجام می‌شد ، امروز اوضاع اقتصادی به این وضعیت نمی‌افتاد ، از سوی دیگر برای کنترل تورم ، در کنار رفع تحریم‌ها باید ، تکلیف fatf نیز مشخص شود ، زیرا اگر حتی تحریم‌ها برداشته شود ، در صورتیکه در لیست سیاه fatf قرار داشته باشیم ، عملا پولی نمی‌توانیم جابه جا کنیم , این اقتصاددان اظهار کرد : در این رابطه ما حتی در تجارت با چین یه عنوان بزرگترین شریک تجاری مان نمی‌توانیم منابع ارزی خود را به داخل بیاوریم ، طبعا در این شرایط این دو اقدامی که به ان‌ها اشاره شد ، باید انجام شود ، تا بتوان تورم را مهار کرد ، در غیر این صورت وضعیت به همین منوال فعلی خواهد بود ، از سوی دیگر در مورد کاهش هزینه‌های دولت و اموال و دارایی‌های دولت نیز باید اقدامات جدی و اثربخش انجام شود ، تا با انجام این مجموعه اقدامات شاهد کنترل تورم باشم ، غیر از این چیزی اصلاح نخواهد شد و وضعیت اسفناک اقتصادی فعلی و تورم افسار گسیخته همچنان وجود خواهد داشت .

.