گره جدید در مذاکرات هسته ای

۱۴۰۰/۰۴/۲۹ ۱۲:۵۴:۲۵


بزرگنمایی : ایرانیان جهان - دنیای اقتصاد / در شرایطی که ادامه مذاکرات احیای برجام رسما به دولت ابراهیم رییسی ، رییس جمهور منتخب ایران سپرده شده و شامگاه شنبه سیدعباس عراقچی ، مذاکره کننده هسته ای ایران در توییتی این موضوع را تایید کرد ، روزنامه امریکایی وال استریت ژورنال در گزارشی به دشواری‌های پیش امده در جریان مذاکرات احیای برجام پرداخته است ؛ به نوشته این روزنامه تکنولوژی ساخت سانتریفیوژهای پیشرفته که می‌تواند سرعت ایران در دستیابی به اورانیوم غنی شده را افزایش دهد ، از جمله نگرانی کشورهای اروپایی است و از این رو انها با ارائه یک طرح سه مرحله ای در پی یافتن راه حلی برای رفع این نگرانی شان برامده است , طرح دولت‌های اروپایی کارشناسان و دیپلمات‌ها به روزنامه وال استریت ژورنال گفته‌اند که دولت‌های اروپایی طرحی سه مرحله ای برای « بازگرداندن همه سانتریفیوژهای پیشرفته ایران به انبار ، از بین بردن زیرساخت‌های فنی برای جلوگیری از نصب دوباره انها و کاهش ظرفیت ایران برای ساخت سانتریفیوژهای جدید » را ارائه داده‌اند ؛ طرحی که با مخالفت ایران مواجه است و تهران نخواهد پذیرفت که تمام سانتریفیوژهای خود را از بین برده یا از کار بیندازد , براساس این گزارش ، حتی اگر توافق برجام فورا حاصل شود ، ایران کمتر از یک سال زمان برای گریز هسته ای ، یعنی نقطه غیرقابل بازگشت برای تولید بمب اتمی نیاز دارد و نرسیدن به توافق ، می‌تواند این زمان را کاهش دهد .

این درحالی است که مقامات ایران بارها تاکید کرده‌اند که قصد تولید سلاح هسته ای ندارند و مقام معظم رهبری نیز ساخت و استفاده از ان را حرام اعلام کرده است , ششمین دور مذاکرات هسته ای که در شهر وین برگزار شد ، 30 خرداد به اتمام رسید ، اما هنوز معلوم نیست دور جدید مذاکرات ایران با کشورهای عضو برجام و امریکا که باید توسط دولت ابراهیم رییسی پیگیری شود ، چه زمانی برگزار می‌شود , طرفین در شش دور مذاکرات قبلی توافق کرده بودند که در صورت احیای کامل برجام ، ایران صرفا مجاز به « استفاده از حداکثر 6104 دستگاه سانتریفیوژ ای ار 1» خواهد بود و سانتریفیوژهای پیشرفته را باید به انبار برگرداند ، ولی این توافق هنوز مکتوب و نهایی نشده است .

ایران همچنین ماه هاست که غنی‌سازی اورانیوم در سطح 60 درصد را اغاز کرده است , بر اساس برخی جزییات منتشر شده از توافق اولیه در مذاکرات وین ، در صورت توافق ، سطح غنی‌سازی اورانیوم در ایران نیز به « حداکثر 67/ 3 درصد » کاهش خواهد یافت , در قبال این توافق نیز قرار است علاوه بر رفع بخش مهمی از تحریم‌های نفتی و بانکی ، « بیش از هزار شخص حقیقی و حقوقی و همچنین نهادهای زیرنظر دفتر مقام معظم رهبری از فهرست تحریم‌های امریکا خارج و سپاه پاسداران نیز از فهرست گروه‌های تروریستی حذف شود .

» با این حال هنوز طرفین می‌گویند برای نهایی کردن این توافق نیاز به گام‌های تکمیلی دارند , اخیرا صدراعظم المان نیز نگرانی خود را نسبت به چالش‌های موجود در مسیر احیای برجام اعلام کرده بود , انگلا مرکل ، صدراعظم المان پس از دیدار و گفت وگو با جو بایدن ، رییس جمهور امریکا ضمن تاکید بر ضرورت تلاش مشترک برای دستیابی به نتیجه ای موفقیت امیز در مذاکرات احیای توافق هسته ای با ایران گفت : « مذاکرات احیای برجام با چالش‌های بسیاری روبه رو است .

» مرکل روز پنج شنبه 15 جولای (24 تیر ) در دیدار با رییس جمهور امریکا طی یک کنفرانس خبری گفت : « مذاکرات احیای توافق هسته ای با ایران با چالش‌های بسیاری روبه رو است و اکنون توپ در زمین ایران است ,» تحلیل اروپا از تطویل مذاکرات توسط ایران دیپلمات‌های اروپایی به وال استریت ژورنال گفته‌اند ایران تا یک ماه اینده نمی‌خواهد مذاکرات از سر گرفته شود تا مطمئن شود دولت جو بایدن واقعا تحریم‌ها را لغو خواهد کرد , چند دیپلمات دیگر اما گفته‌اند که هدف ایران از طولانی کردن مذاکرات ، خریدن زمان برای رسیدن به تکنولوژی ساخت اورانیوم فلزی ، سانتریفیوژهای پیشرفته تر و افزایش غلظت اورانیوم است .

اورانیوم فلزی در تولید بمب هسته ای نیز کاربرد دارد ، اما ایران بارها تاکید کرده که به دنبال برنامه هسته ای صلح امیز است و این ماده را برای راکتور هسته ای تهران به کار خواهد برد , به ادعای وال استریت ژورنال ، نگرانی اصلی مقام‌های غربی این است که ایران به فناوری لازم برای استفاده بهتر از سانتریفیوژهای پیشرفته برای غنی‌سازی اورانیوم دست یافته است , ایران به ویژه در استفاده از سانتریفیوژهای نسل دوم ، موسوم به ir-2m بسیار کارامدتر شده است .

ایران بیش از دو هزار سانتریفیوژ ir-2m در اختیار دارد اما با اجرای برجام در سال 2016 اجازه استفاده از انها را نداشت , دیپلمات‌های غربی ان زمان بر این باور بودند که دانش ایران برای به کارگیری موثر انها برای تولید بمب بسیار اولیه بوده است اما اکنون چند دیپلمات ارشد اروپایی می‌گویند که این شرایط درحال حاضر تغییر کرده است , ایران در طول یک سال گذشته اغلب این سانتریفیوژها را به کار گرفته و بسیار بیشتر از انچه ناظران انتظار دارند به موفقیت و مهارت در این زمینه دست یافته است .

.