مرعشی : عدم توفیق دولت رییسی خطر بزرگی برای کشور است

۱۴۰۰/۰۴/۲۹ ۱۲:۵۳:۳۷


بزرگنمایی : ایرانیان جهان - ایران / متن پیش رو در ایران منتشر شده و انتشار ان در اخرین خبر به معنای تایید تمام یا بخشی از ان نیست حسین مرعشی ، سخنگوی حزب کارگزاران معتقد است که ایجاد هماهنگی و تعادل بخشی میان امکانات و واقعیات کشور با توقعات و انتظارات مردم از دولت اینده ، یکی از مهم‌ترین برنامه‌های رییس جمهوری اینده خواهد بود , او در مصاحبه با روزنامه « ایران » اما تاکید دارد که اصلاح‌طلبان اماده کمک به این دولت هستند به شرطی که فضای نقد برای انها باز باشد , مرعشی توضیح می‌دهد حمایت از دولت در جراحی‌های بزرگ و پر درد اقتصادی و همین طور کمک به دولت برای متعادل کردن شعارها و توقعات ، می‌تواند از جمله مهم‌ترین کمک‌های اصلاح‌طلبان به دولت رییسی باشد .

او تاکید می‌کند که هیچ دوره ای مانند اکنون کل کشور نیازمند موفقیت دولت نبوده و از همین رو توفیق دولت رییسی ارزوی اصلاح‌طلبان است , با این همه او تاکید دارد برنامه عملیاتی برای اقتصاد کشور از کانال یک تیم هماهنگ و مسئول می‌گذرد , حدود دو هفته به شروع کار اقای رییسی به عنوان رییس دولت سیزدهم زمان باقی مانده .

این روزها کارشناسان از ظرفیت‌ها و مخاطرات احتمالی برای دولت اینده سخن می‌گویند , به نظر شما اقای رییسی در ابتدای دولت باید روی چه مواردی تمرکز کند ؟ وضعیت کشور در شرایط فعلی ملغمه ای از مسائل سیاسی ، اجتماعی و اقتصادی است که به هم ربط دارند , مهم‌ترین مساله دولت اقای رییسی در این وضعیت شاید تناسب بین انتظارات مردم و امکانات کشور باشد .

البته که این انتظارات را هم تا حدود زیادی همان طرفداران سیاسی ایشان بالا برده‌اند , یعنی الان بزرگترین مساله این است که ایا ایشان می‌تواند چیزی را که تبلیغ کرده و وعده داده ، محقق کند یا نه ؟ پاسخ مثبت گرفتن در برابر این سوال برای دولت سیزدهم سخت است , یکی از این مسائل در بعد سیاسی این است که ایا وضعیت روابط سه قوه به یک تعادل و هماهنگی می‌رسد ؟ از طرفی هم دولت ایشان باید یک دولت با کارامدی بالا باشد .

به عبارتی یک مساله برای دولت از دست رفتن هماهنگی در سه سطح درون دولت ، بین دولت و قوای دیگر و بین دولت و رهبری است و مساله دیگر هم کارامدی است , خب درباره موضوع اول تحلیل شما چیست ؟ من پیش بینی خاصی نمی‌خواهم بکنم و فعلا با نگاه به منافع ملی ارزوی حداکثر هماهنگی در ان سه سطح را دارم اما این را هم می‌دانم که لزوما اینکه قوا از یک جناح باشند به معنای هماهنگی نیست , هم به لحاظ سهم بندی‌های داخل دولت پتانسیل بالایی برای عدم هماهنگی وجود دارد و هم معتقدم که بین قوا هم زمینه ناهماهنگی هست .

بنابراین اینکه چون سه قوه دست اصولگرایان است پس اینها با هم هماهنگ می‌شوند ، خیلی واقع بینانه نیست و باید برای ایجاد این هماهنگی تلاش و برنامه ریزی بشود , برخی خوش بینی‌های افراطی چه بسا سبب شود تا اصولگرایان از برنامه ریزی و دیدن چالش‌ها در این زمینه غافل شوند و یک وقتی چشم باز کنند و ببینند که خودشان هم درگیر همان دعواهایی شدند که قبلا بوده , بنابراین من به اصولگرایان و دولت اقای رییسی توصیه می‌کنم که به شکل واقعی برای چنین هماهنگی برنامه ریزی و تلاش کنند .

شما به مساله کارامدی هم اشاره کردید , چشم‌انداز ان را چطور می‌بینید ؟ من عرض کردم شعارهای قبلی اصولگرایان در این مرحله یکی از دردسرهای خودشان خواهد بود , انها می‌گفتند که کشور را با وجود تحریم و وضعیت جنگ اقتصادی می‌شود به نحو مطلوبی اداره کرد .

امروز وقت اثبات این حرف است , این هم در شرایطی است که اقتصاد ایران دچار عدم تعادل‌های شکننده و بسیار مخربی شده , عدم تعادل در درامدها و هزینه‌های دولت ، تکیه زیاد دولت به انتشار اوراق بدهی که هم سود بر ان مترتب است و هم سررسید ان می‌رسد در حالی که دوباره کشور نیاز دارد از این ابزار استفاده کند ، عدم تعادل در دخل و خرج صندوق‌های بازنشستگی که روز به روز وسیع تر می‌شود ، مساله خدمات زیربنایی مثل برق ، بازار کار ، متناسب نبودن دستمزدها چه برای کارگران و چه کارمندان دولت و این دست مسائل را داریم در حالی که در اقتصاد ایران دیگر منابع دست نخورده ای وجود ندارد که بشود از ان استفاده کرد .

حالا اینها را در کنار مولفه سیاست خارجی و تنظیم شرایط برای دریافت سرمایه‌گذاری بگذارید که از مسیر احیای برجام محقق می‌شود و در انجا هم یک عدم تعادل بین واقعیت‌ها و ارزوها وجود دارد , چون دولت بعدی اگر بخواهد به واقعیت‌ها تکیه کند ، ممکن است توسط دوستان خودش که بیشتر ارزومند و ارمانخواه هستند ، مورد بی مهری قرار بگیرد و اگر به واقعیت‌ها توجه نکند نمی‌تواند مسائل را حل و فصل کند , اینها چالش‌های کارامدی دولت بعدی است .

حالا باید توجه کنید که همه ما نیازمند توفیق و پیروزی این دولت در عرصه مدیریت کشور هستیم , هیچ وقت همه ایران این طور به شکل حیاتی چنین نیازی به موفقیت دولت نداشته , ما از اقای رییسی در انتخابات حمایت نکردیم اما می‌دانیم عدم توفیق دولت او خطر بزرگی برای کشور است و بنابراین من شخصا ارزو می‌کنم انچنان این دولت موفق باشد که سال 1404 با دو برابر رای امسال دوباره ایشان رییس جمهوری شود .

امیدوار هم هستیم که ما به عنوان رقبای سیاسی ایشان هم بتوانیم هر کمکی که امکانش هست ، به ایشان ارائه دهیم , بر این اساس یعنی اگر دولت اقای رییسی در مسیر حل مشکلات و مواجهه با واقعیات موجود ، جاهایی به این ارزیابی رسید که باید بخشی از شعارها یا وعده‌ها را تعدیل و با امکانات کشور متعادل کند ، از نظر شما به عنوان یک رقیب سیاسی قابل دفاع است یا ان وقت شما خرده خواهید گرفت که چرا از وعده‌ها عقب‌نشینی کرده است ؟ اینکه دولت بعدی باید شعارها و توقعات عمومی را متعادل کند ، حرف درستی است , به هر حال امکانات کشور مشخص است و اگر دولت سیزدهم با همان مسیر برخی شعارهای بزرگ بخواهد جلو برود ، خیلی زود زمین گیر می‌شود .

اما درباره انتقادات باید ببینیم هدف از انتقاد چیست , اگر تخطئه و مچ‌گیری باشد خب قطعا باید تمام شود , اما انتقادات سازنده و منطقی نباید تعطیل شوند .

سوال من ناظر به انتقادات نبود ، ناظر به ایجاد مجال برای متعادل کردن شعار و مطالبات عمومی است , بله ببینید اینجا دو اتفاق به نظر من باید بیفتد , این حرف درستی است که اگر دولت خواست از برخی شعارهای بزرگ با هدف متناسب کردن شعارهایش با واقعیت عقب بنشیند ، این مجال برایش فراهم شود و منتقدان و رقبا ، فضایی نسازند که دولت را در یک دوگانگی قرار دهند .

در ان طرف هم به نظرم باید توقع را از دولت داشت که فضای بیان نظر و انتقاد را باز بگذارد , اگر از کارکردها سوال و انتقاد نشود که انگیزه‌ها برای پیشبرد امور کشور کاهش پیدا می‌کند , مردم با تمام وجود درست بودن یا غلط بودن سیاست‌ها را درک می‌کنند .

ما وقتی می‌گوییم اماده کمک به دولت اقای رییسی هستیم ، معنایش این نیست که پست و سمت می‌خواهیم , رقبای ایشان نیازمند این فضا هستند و قطعا در تصمیمات منطقی پشت ایشان خواهند بود , ایشان به ظرفیت منتقدان در این دولت بسیار نیاز دارد .

یکی همین جایی که شما گفتید , به هر حال واقعیت‌های کشور خودش را به شعارهای بلندپروازانه تحمیل خواهد کرد و دولت نیازمند تعدیل جدی این شعارها خواهد بود , در انجا ظرفیت منتقدانی که از مدت‌ها قبل معتقد بودند کشور امکانات فوری تحقق این شعارها را ندارد ، کمک دولت خواهد بود .

در مسائل دیگری هم این هست , اداره کشور در این دوره دو چیز می‌خواهد , یکی علم و توان مدیریتی و گرفتن تصمیمات منطقی .

اما بخش دیگر که خیلی مهم است جراحی‌های اساسی و زیربنایی در اقتصاد و ساختار و فرایندهاست که به احتمال بسیار زیاد درد دارد و درد ان به مذاق جامعه خوش نیاید , اینجا اگر تصمیمات دولت اقای رییسی درست اما در بازه زمانی مشخصی دارای طعم تلخ باشد ، قطعا منتقدان دولت مانند بخش زیادی از اصلاح‌طلبان به کمک دولت خواهند امد و جامعه را نسبت به این اتفاقات و ضرورت ان توجیه خواهند کرد و یاری می‌کنند که یک اجماع عمومی‌تری برای این کارها صورت بگیرد , چون به هر حال عبور کشور از این عدم تعادل‌ها و وضعیتی که می‌بینیم کار ساده ای نیست .

اقای رییسی در فاصله زمانی که پیروز انتخابات شد تا الان دیدارهایی با افراد مختلف ترتیب داد و حتی از منتقدان و مخالفان خود هم خواسته است تا دیدگاه هایشان را به ایشان منتقل کنند , اخیرا هم ایشان جلسه ای با صاحبنظران اقتصادی داشت , این حرکت را شما مقدمه ای برای وضعیتی که توصیف کردید ، می‌دانید ؟ اینها کار خوبی بود .

از نظر احترام به گروه‌های مختلف صاحبنظر و به رسمیت شناختن تکثر دیدگاه‌ها , اما بحث ما چه ناظر به استفاده از ظرفیت کارشناسی کشور باشد و چه اداره بهتر اقتصاد ، نیازمند اقدامات به مراتب اساسی‌تری است , برای تضارب ارا همین که ایشان فضای سیاسی و اجتماعی و فرهنگی کشور را باز کند و امکان فعالیت در اغلب بخش‌های مختلف جامعه مدنی را فراهم بیاورد ، خودش یک گام بسیار بزرگ است .

از دل یک یا چند جلسه ، تضارب ارا سازنده بیرون نمی‌اید , این باید یک فرایند فراگیر در تمام سطوح جامعه و با دادن سطح معقولی از ازادی فعالیت به همه باشد , کما اینکه از دل این دست جلسات به نظر من برنامه عملیاتی هم بیرون نمی‌اید .

برنامه عملیاتی برای اقتصاد یک تیم مسئول و منسجم می‌خواهد که حداقل چهار نهاد را در بر بگیرد ، یعنی بانک مرکزی ، وزارت اقتصاد ، سازمان برنامه و بودجه و وزارت نفت و البته نقش دستگاه دیپلماسی هم با توجه به ارتباط کارکرد ان با جذب سرمایه‌گذاری خارجی بسیار مهم است , مهم این است که در این سطح یک برنامه و تیم هماهنگ وجود داشته باشد که هدف‌گذاری مشخصی در دو حوزه تورم و رشد اقتصادی داشته باشند تا در نهایت بتوانند به یک بسته سیاستی واحد و هماهنگ برسند , ما تا الان بسته سیاستی در این حوزه داشتیم اما همه انها مونتاژ بوده ، یک جمله را از اقای نیلی می‌گرفتند ، یک جمله از اقای راغفر ، یک طرح از اقای خوش چهره می‌گرفتند و یک طرح از اقای فروزان مهر .

استفاده از ظرفیت همه اقتصاددانان و شنیدن نظرات همه انها خیلی خوب است به شرطی که قبل از ان یک تیم منسجم و هماهنگ شکل گرفته باشند , این برای من خیلی مهم نیست این تیم چه کسانی هستند , قطعا باید اقتصاددانان قابلی باشند اما چه کسانی باشند از نظر من اولویت ندارد .

اولویت مهم تر این است که هماهنگ باشند , اقای رییسی اگرچهار اقتصاددان قابل و کارکشته اما با نظرات مختلف را در سمت‌های اقتصادی دولت بگذارد قطعا باید بداند که کار مدیریت اقتصادی دولتش از همان اول به بن بست می‌خورد ,.