رسانه ترکیه ای : روابط تهران و انکارا در دوره رییسی چگونه خواهد بود ؟

۱۴۰۰/۰۴/۲۹ ۱۲:۵۴:۱۱


بزرگنمایی : ایرانیان جهان - انتخاب / متن پیش رو در انتخاب منتشر شده و انتشار ان در اخرین خبر به معنای تایید تمام یا بخشی از ان نیست رسانه ترکیه ای « منا افرز » نوشت : ایرانیان ابراهیم رییسی را به عنوان یک اصولگرا که سابقه‌ی ریاست قوه قضاییه را در کارنامه‌ی خود دارد ، به عنوان رییس جمهور جدید انتخاب کردند , همانطور که تجربیات گذشته نشان می‌دهد ، رهبران جهان به زودی باید با این واقعیت که رییسی رییس جمهور ایران است ، روبرو شوند , رجب طیب اردوغان ، رییس جمهور ترکیه ، انتخاب رییسی به عنوان رییس جمهور ایران را تبریک گفت و اظهار امیدواری کرد که روابط ترکیه و ایران در دوران ریاست جمهوری وی بیشتر تقویت شود .

اردوغان در پیامی به رییسی ، امادگی خود را برای همکاری با تهران اعلام کرد و تمایل خود را برای سفر به ایران به منظور شرکت در نشست شورای عالی همکاری میان ایران و ترکیه پس از ویروس همه گیر کرونا اعلام کرد , شواهد تاریخی نشان می‌دهد که به استثنای موارد بسیار کمی ، روابط ترکیه و ایران همیشه به جای همکاری و هماهنگی توام با رقابت و درگیری بوده است , در دوران معاصر ، خیزش‌های عربی در سال 2011 به طور بی سابقه ای به رقابت منطقه ای کشورها دامن زد .

در ایران روی کار امدن اصلاح‌طلبان و تندروها تا کنون تغییری در ماهیت روابط تهران - انکارا ایجاد نکرده است , اما شرایط منطقه ای و بین‌المللی همیشه تاثیر بسزایی در روابط دو کشور داشته است , می توان فرض کرد که روابط ترکیه با ایران در دوران رییسی تقریبا تحت تاثیر دو عامل اصلی قرار خواهد گرفت که شامل سیاست‌های ایالات متحده در قبال تهران و صف ارایی مجدد قدرت‌های منطقه ای است .

بنابراین ، با توجه به سناریوهای مختلفی که ممکن است پیش بیاید ، روابط بین انکارا و تهران ممکن است بین همکاری محدود ، رقابت و تقابل غیرمستقیم در رفت و امد باشد , در زمان ریاست جمهوری رییسی ، انکارا قطعا علاقه مند به افزایش حجم تجارت دوجانبه با ایران و سطح سرمایه‌گذاری ها برای تقویت روابط اقتصادی بین دو کشور خواهد بود , با این حال ، مسائل ژئوپلیتیک و سیاست خارجی همچنان این جنبه را تحت الشعاع قرار می‌دهد و روابط انها را به ویژه در خاورمیانه ، قفقاز و اسیای میانه به چالش می‌کشد .

اگرچه ترکیه از معدود قدرت‌های منطقه ای است که با برجام مخالفت نکرده است ، اما از سرگیری توافق هسته ای ایران باعث جسارت تهران در منطقه خواهد شد , توافق میان دولت بایدن و ایران ابزارهای لازم را برای به چالش کشیدن و حتی تهدید ترکیه در عرصه‌های مهم مانند سوریه و عراق در اختیار تهران قرار خواهد داد , اگر برجام دوباره فعال شود ، منابع مالی ، تسلیحاتی و پشتیبانی بیشتری به متحدان و نمایندگان ایران در منطقه می‌رسد .

در چند ماه گذشته ، انکارا شاهد پیامدهای منفی اخرین تحریم‌های امریکا برای ایران بوده که چطور موجب کاهش منابع تهران برای حمایت از نمایندگانش در منطقه شده است , گفتنی است ، در جریان مذاکرات هسته ای وین ، شبه نظامیان شیعه طرفدار سپاه پاسداران ایران در عراق تمایل بیشتری به تهدید انکارا به طور علنی و حمایت از حضور پ , ک .

ک در شمال عراق پیدا کردند , هیچ نشانه ای مبنی بر اینکه با روی کار امدن رییسی ، تهران پشتیبانی کامل خود را از اسد در سوریه کنار بگذارد ، وجود ندارد , ادامه حمایت تهران از اسد با تلاش‌های انکارا در سوریه مغایرت دارد .

از سوی دیگر ، تقویت روابط ترکیه با اذربایجان و پاکستان و اخرین پیشنهاد انکارا برای تامین امنیت فرودگاه بین‌المللی کابل در افغانستان ، جبهه ژئوپلیتیکی جدیدی را با ایران در دوره رییسی باز می‌کند , سال گذشته ایران و ترکیه طی درگیری در داخل اذربایجان مقابل یکدیگر قرار گرفتند و در نهایت اذربایجان با حمایت ترکیه موفق شد دست بالا را در درگیری داشته باشد , مقامات ایرانی به این موضوع واکنش منفی نشان دادند و نسبت به نقش فزاینده انکارا در قفقاز حساسیت زیادی از خود بروز دادند .

تهران به دلیل موقعیت جغرافیایی و جهت‌گیری سیاسی‌اش ، مانع افزایش تعاملات اقتصادی و روابط انکارا با کشورهای اسیای مرکزی و جنوبی شده است , با این حال ، کریدور زنگزور که منطقه خودمختار نخجوان را از طریق خاک ارمنستان به بقیه مناطق جمهوری اذربایجان متصل می‌کند ، می‌تواند به ترکیه کمک کند تا ایران را دور زده و در نتیجه نفوذ خود را تقویت کند , در حالی که ترکیه تمایل خود را برای همکاری با تهران اعلام و تلاش خواهد کرد تا ایران را در برخی اقدامات ابتکاری منطقه ای درگیر کند تا توانایی‌اش را در تضعیف منافع منطقه ای انکارا خنثی کند ، اما هیچ تضمینی وجود ندارد که چنین اقدامی ایرانیان را ترغیب به تغییر رفتار تهاجمی خود کند .

با این حال ، این ادعا باید با توجه به اقدامات بعدی دولت بایدن و روابط ترکیه با برخی از کشورهای منطقه در اینده به ویژه با عربستان سعودی ازمایش شود ,.