روز ملی سینما و روز پرکشیدن " عالیجناب " تیپ‌سازی در دوبله ! + فیلم

۱۴۰۰/۰۶/۲۲ ۱۸:۱۳:۰۳

روز ملی سینما یاد حسین عرفانی صدای سحرامیز دوبله افتادیم که ارزو می‌کرد جوانان با استعداد و عاشق سینما به سمت دوبله بیایند .



- اخبار فرهنگی - خبرگزاری تسنیم - مجتبی برزگر : امروز سینمای ایران 121 ساله شد ؛ در حالی " روز ملی سینما " را جشن می‌گیریم که برخی از هنرمندان جای شان خالی است , دوبلورهایی که با حضورشان و صدای شان طنین‌انداز هنر و هنرمندی روی پرده نقره ای و بعضا جعبه جادو شده‌اند , یکی از این هنرمندان که او را می‌توانیم عالیجناب دوبله و کاربلد بازیگری بنامیم .

وقتی صدای او را بارها به جای کاراکترهای خاطرانگیزی مثل " الیس بوید "، " دی دی " و حتی به جای بازیگرانی مثل " ارنولد " و " مورگان فریمن " صحبت می‌کند می‌تواند درس نامه ای برای نسل جدید دوبله کشور باشد , تیپ‌سازی اش در سریال " مدیرکل " اوج هنرمندی حسین عرفانی را نشان می‌دهد , هنرمندی که از سال 1340 دوبله را اغاز کرد و از سال 1356 به عنوان مدیر دوبلاژ شناخته می‌شود .

او همانند بسیاری از بزرگان دوبله ، کار خودش را با تئاتر اغاز کرد و از سال 1335 خیلی جدی وارد این عرصه شد , حسین عرفانی پیش از ورود به عرصه دوبله با سینما و دوبلورها اشنا بود و در سن 19 سالگی به علی کسمایی در استودیو مولن روژ معرفی شد , پس از مدتی نزد احمد رسول زاده رفت و در فیلم « پروفسور کم حافظه » به کار گویندگی پرداخت .

احمد رسول زاده با دیدن توانایی‌های وی او را به عنوان یکی از دوبلورهای خوب اینده برشمرد , پس از کار در استودیو مولن روژ به استودیو شهاب رفت , در سال‌های بعد با مدیران دوبلاژ بسیاری از جمله عطاءا .

, کاملی اشنا شد و در نخستین نقش اول خود به جای اورسن ولز صحبت کرد , از خصوصیات این گوینده دامنه صدایی مردانه منحصر به فرد ، نیرومند ( بم )، گسترده و انعطاف‌پذیر او بود که توانایی بسیاری در تیپ‌سازی داشت .

عرفانی بیش از پنج دهه به گویندگی پرداخت , پرکار و پر انرژی بود و متنوع کار می‌کرد به طوری که وزنه ای در دوبله ایران محسوب می‌شد , عرفانی یک نقش اول گوی برجسته در تاریخ دوبله ایران بود ، انتخابی مناسب برای گویندگی به جای شخصیت‌های سرشناس نقش اول مرد ؛ فیلم‌های پراوازه که به خاطر تیپ گویی و صدای گسترده در سایر نقش‌ها نیز موفق عمل می‌کرد .

در سال 1353 با خریداری فیلم‌های بوگارت توسط تلویزیون حسین عرفانی توسط لطیف پور و مهراسا برای گویندگی به جای بوگارت انتخاب شد , صدای خشن و مقتدر حسین عرفانی و لحن سریع گفتار وی به خوبی القا کننده ویژگی‌های شخصیتی این بازیگر بود , مشابه چنین تیپی را عرفانی در چند فیلم با بازی سرژیو نیکولائسکو اجرا کرد که این نقش ( کمیسر مولدوان ) نیز بسیار مورد توجه قرار گرفت .

گویندگی عرفانی به جای ستارگانی چون هامفری بوگارت ( در فیلم‌های شاهین مالت و کازابلانکا ) و مردان میانسالی مانند کلارک گیبل ( در بربادرفته )، ویلیام هولدن ( شبکه )، مارلون براندو ( شورش در کشتی بونتی ) و فرانسیس سولیوان / اقای جاگرز ( ارزوهای بزرگ )، یاداور دوران درخشان دوبله در ایران است , گویندگی به جای هفت نقش با بازی دیتر هالروردن در فیلم کمیک " دی دی " و ارثیه فامیلی کاری استثنایی در دوبله ایران محسوب می‌شود , از انجا که وی مجموعه فیلم‌های ارنولد شوارتزنگر را دوبله کرده بود به عنوان گوینده ثابت نقش‌های وی نیز شناخته شد .

وی همچنین به جای بازیگرانی همچون ساموئل ال , جکسون و مورگان فریمن صحبت کرده بود , در بسیاری از کارهای به یاد ماندنی حسین عرفانی به عنوان گوینده نقش اول مرد ( مانند دواین جانسون )، شهلا ناظریان همسرش گویندگی نقش اول زن را به عهده داشته است .

شاید برای بسیاری جالب باشد که حسین عرفانی جای کدام بازیگران ایرانی و شخصیت‌های خارجی هم صحبت کرده است ؟ دوبلور بازیگرانی همچون « اکبر عبدی » در فیلم « سفر جادویی »، « کاظم افرندنیا »، « جمشید هاشم پور »، « محمد برسوزیان »، « محمد مطیع » و شخصیت‌های خارجی مانند ارنولد ، تامی لی جونز ، ساموئل ال جکسون ، دنزل واشنگتون ، لارنس فیش برن ، مورگان فریمن و سیلوستر استالونه بوده است , در روز ملی سینما ، درباره بازیگری ، کارگردانی و عوامل مختلف صحبت می‌شود اما بیشتر اوقات نقش موثر دوبله نادیده گرفته می‌شود , صداهای ماندگاری که یا از دنیا رفته‌اند و یا به دلایلی ترجیح داده‌اند که نباشند .

عمدتا اعتقاد دارند هرچه قدر کار می‌کنند و کارهای خوب و فاخر انجام می‌دهند نه کسی انها را تشویق می‌کند و نه اصلا اهمیتی به دوبله می‌دهند ؛ گاهی دوبلورها به یک تجلیل و دعوت به تلویزیون هم راضی‌اند ! یعنی بگذارند مردم با چهره ، سابقه و کارنامه دوبلورها اشنا شوند ؛ در واقع تلویزیون همان طور که به سلبریتی‌ها و چند برنامه خاص ، فیلمنامه نویس و تهیه کننده و حتی کارگردان خاص اهمیت می‌دهد ، دوبلورها و صداهای ماندگار را فراموش نکند , دوبلورهای درجه یکی که با صدایشان هنرمندان بزرگی را معرفی کرده‌اند , بسیاری معتقدند که این تاثیر به مراتب زیاد ، راهگشا و موفق بوده اما در عمل هیچ یادی از این صداها نمی‌شود ؛ امروز سالگرد دوبلوری است که در اخرین گفت وگوی خود با خبرنگار تسنیم به این نکته اشاره کرد که " دوبلورها کمتر درنظر گرفته می‌شوند ؛ همچون بسیاری از همکارانش که می‌گویند هیچ کسی هیچ دلداری یا دلسوزی ندارد .

" اخرین حضورهای حسین عرفانی در دوبلاژ سیما « عرفانی » به عنوان دوبلور " ارنلود شوارتزنگر " شناخته می‌شود و قدیمی ترها او را با صداهای مختلف سریال « مدیرکل » می‌شناسند ؛ هنرمندی که در روزهای اخر عمرش هم دغدغه زنده ماندن دوبله و تداوم موفقیت هایش را داشت , صداپیشگی " همفری بوگارت " و یا صداپیشگی فیلم‌های مطرح هالیود همچون " سراسر شب "، " داشتن و نداشتن "، " گذرگاه تاریک "، " دست چپ خدا "، " کی لارگو "، " گنج‌های سیرا مادره ",.

, را در کارنامه خود دارد , این صدای ماندگار به جای " شان کانری " در فیلم‌های « هایلندر »، « اژدهادل » ( قلب اژدها )، « صخره »، « یافتن فارستر »، « گذرگاه مارسی » و « هرچه سخت تر باشی زمین می‌خوری » صحبت کرده و به عنوان دوبلور " ارنولد شوارتزنگر " هم شناخته می‌شود .

او همچنین فیلم‌های « انتقام منصفانه »، « روز ششم »، « داغ سرخ »، « ترمیناتور » (1، 2، 3، 5)، « نقشه فرار »، « سابوتاژ »، « اخرین ایستگاه »، « بی مصرف‌ها » (1، 2، 3)، « پاک کننده »، « غارتگر »، « تلفات جانبی »، « یاداوری مطلق »، « اخرین حرکت قهرمان »، « کماندو » را دوبله کرده است , « حسین عرفانی » سابقه اجرا و بازیگری هم دارد ؛ او در سریال « عالیجناب » که سال 1396 در شبکه نمایش خانگی منتشر شد ، به ایفای نقش پرداخته است ؛ " عرفانی " در فیلم‌های « دی دی » که سال‌ها قبل از تلویزیون ایران پخش می‌شد ، صداپیشه نقش اصلی بود ؛ او همچنین در سریال « لوک خوش شانس » به جای جالی صداپیشگی کرده است ؛ گویندگی به جای " هامفری بوگارت " در فیلم « شاهین مالت » و « کازابلانکا » و " کلارگ گیبل " در فیلم « بربادرفته » از نمونه کارهای شاخص و بیادماندنی وی به حساب می‌اید , چقدر خوب است که در روز ملی سینما و سالگرد « حسین عرفانی »، لحظاتی بر روی اخرین توصیه‌های این دوبلور پیشکسوت نسبت به چشم‌انداز و اینده دوبله کشور توجه و تامل کنیم ؛ انجایی که به خبرنگار خبرگزاری تسنیم ، گفت : " ارزو می‌کنم هر روز شاهد حضور جوانان با استعدادی باشم که با استعداد بالقوه شان و شکوه نگاه به روزشان ، تحولی در دنیای صدای دوبله ایجاد کنند تا غنیمت‌های موجود در دوبله برای همیشه ماندگار بماند .

" مدیران مربوطه و تاثیرگذار در عرصه دوبله باید چشمشان به کلام و اندیشه‌های با تجربه‌ها و اساتید این عرصه باشد ؛ نگذارند به خاطر مشکلات مالی و کم توجهی ، از دنیای دوبله فاصله بگیرند و دوبله اصیل هم به ورطه فراموشی سپرده شود ؛ حتما به تعبیر بسیاری از دوبلورهای پیشکسوت ، دوبله اصیل همان استفاده از فیلم‌های با کیفیت و توجه به اصالت‌های هنری در صداپیشگی ان است ؛ از طرفی فضا برای جوانان با استعداد فراهم شود تا در کنار پیشکسوتان این عرصه به رشد و نمو برسند ؛ اما جذب استعدادها از روی اصول باید انجام شود , به تعبیر « تورج نصر » یکی از پیشکسوتان عرصه دوبله استعدادها در سایه سفارش‌ها پنهان نشوند ؛ او در این باره به خبرنگار خبرگزاری تسنیم گفت : متاسفانه عده ای بر سر کار می‌ایند که یا این کاره نیستند یا این کاره نمی‌شوند ، چون سفارش شدند و نمی‌توانند جایگزین بهترین‌ها و ماندگارهای دوبله بشوند ؛ البته انتظار هم نداریم کسی جایگزین صدای بزرگمردانی مثل « پرویز بهرام » « حسین عرفانی » « بهرام زند » و بسیاری از پیشکسوتان دیگر شود ، اما می‌توانیم نمونه‌های خوبی معرفی کنیم ؛ این حداقل کاری است که می‌توانند در عرصه ماندگاری و بقای قدرت دوبله این کشور انجام دهند , گریم حسین عرفانی در سریال " عالیجناب " می گویند درب دوبله به روی همه باز است تا جوانان و افراد مستعد بیایند ، اما به قول دیگر پیشکسوتان دوبله جذب از روی اصول نباید فراموش شود که یک عده خاص فقط پایشان به دوبله باز شود ، زیرا استعدادهایی هستند که حتی برخی اوقات در فضای مجازی صدای شان در فضای مجازی و دوبله‌های اصطلاحا زیرزمینی به گوش مخاطب می‌رسد ؛ در صورتی که با اموزش و پرورش در دستگاه حرفه ای و تخصصی دوبلاژ سیما برای ان صدا و اینده دوبله اتفاقات خوبی می‌افتد اگر یک مقداری مدیران مربوطه در جذب این صداها و دوبلورهای جدید ، جامع تر فضا را ببینند .

دوبله در ایران همواره حرفی برای گفتن داشته و دارد ؛ به همین خاطر است که بسیاری از پیشکسوتان این عرصه با درگذشت صدایی ماندگار و هنرمند بزرگی افسوس می‌خورند ، زیرا صداهای ماندگاری برای تلویزیون و سینما ، اثار ارزشمندی را از خود به جای گذاشتند ، اما حالا نیستند و خاموش شده‌اند , جالب است که « حسین عرفانی » هم در روزهای پایانی عمرش اعتقاد داشت که جوانان عاشق با استعداد ، دوبلور شوند ؛ او اعتقاد داشت جوانان مستعدی که با علاقه به سمت دوبله می‌ایند ، بدانند که دوبله شغلی برای کسب درامد نیست ، اگر واقعا عاشق هستند به دوبلاژ بیایند قطعا موفق می‌شوند ، چون اگر از ازمایش صدا هم بگذرند در اجرای رل و شخصیت نمی‌توانند به موفقیت برسند ؛ سال هاست دوبله می‌کنم و سختی‌اش را به جان خریده‌ام چون عاشقم ؛ این را هم بدانند در رادیو و تلویزیون نام و چهره شان را مردم می‌بینند و می‌شناسند ، اما امکان دارد سال‌ها در دوبله بمانند و فعالیت کنند ، خیلی خوب باشند و اقبال با انها یار باشد ، شناخته شده می‌شوند ، در غیر این صورت صدایشان را می‌شنوند , « عرفانی » توصیه ای هم برای استفاده از جوانان تازه وارد در دوبله داشت ؛ او بر پشتوانه‌سازی علمی برای جوانان دوبله تاکید می‌کرد و می‌گفت : " امیدواریم جوانان ما علمی و کارامد دوبله را دنبال کنند تا نسل دوبلورهای قدرتمند و اواهای ماندگار تکرار شود ، چرا که سالیان سال است ما از اعتبار مردان بزرگی در دوبله ایران دفاع کرده‌ایم امروز به این تداوم ماندگاری‌های دوبله نیازمندیم ".

این دوبلور پیشکسوت درباره اینکه بسیاری اعتقاد دارند دوبله ایران بهتر از کشورهای دیگر است ، گفت : دوبله ایران حرف‌های بسیاری برای گفتن دارد ، چون همه با هم یک فیلم را دوبله می‌کنند و این کار به کیفیت اثر بسیار کمک می‌کند , بماند که برخی خارج از سندیکای گویندگان و سرپرستان گفتار فیلم تک گویی می‌کنند و اثرشان هیچ تاثیرگذاری هم ندارد ؛ نمونه بارز ان روزگاری که با مرحوم « منوچهر نوذری » در برنامه « صبح جمعه با شما » داشتیم و اصلا رمز موفقیت این برنامه همین جمع خوانی بود که حس ان به مخاطب القاء می‌شد ؛ من همیشه چه زنده باشم و چه نباشم توصیه‌ام به در جمع دوبله کردن است , صدا و چهره مرحوم « عرفانی » برای مردم یاداور فیلم‌های جذابی مثل « مرد عنکبوتی » « جالی در لوک خوش شانس » « عمر مختار » « کانی مانگا » و سریال هایی همچون « لاک پشت نینجا » است ، اما شاید کمتر به تیپ‌سازی های گسترده در سریال « مدیرکل » توجه کرده باشند ؛ او در کنار صدای خوب از قدرت مانور کاراکتری و شخصیت پردازی بالقوه ای برخوردار بود ، همان نکته ای که خودش هم تاکید داشت که " جوانان ما باید بدانند تن صدایشان مجوز حضور ، رشد و تدامشان در دوبله به حساب نمی‌اید .

" مرحوم « عرفانی » فارغ از دوبله بسیاری از فیلم‌های خارجی و ایرانی صاحب سبک و شاخص ، یک کاراکتر معروف کارتونی هم دوبله کرده است ؛ او به جای اسب لوک خوش شانس صداپیشگی کرده و انقدر ماندگار شد که در جلسه ای ، " عزت الله ضرغامی " رییس اسبق رسانه ملی وقتی از دوبلورها تجلیل می‌کرد به صداپیشگی کارتون رسید و خواست از « حسین عرفانی » تجلیل کند که او در پاسخ گفت من هیچگاه به جای شخصیت‌های کارتونی صحبت نکرده‌ام , " ضرغامی " پافشاری کرد و گفت : حرف زدی ! اسب لوک خوش شانس چی بود ؟ اینجا تاثیر در دوبله یک کاراکتر را نشان می‌دهد ، چقدر یک کار می‌تواند تا دهه‌ها اوازه‌اش تازه تازه باشد , صدای « حسین عرفانی » یک چهارشنبه ای در 21 شهریورماه 1397 برای همیشه خاموش شد و با دنیای هنر و هنرمندی وداع کرد ؛ او متولد سال 1321 و از دوبلورهای مشهور ایران بود که کار دوبله را از سال 40 و مدیریت دوبلاژ را از سال 1356 اغاز کرد ؛ از خصوصیات این گوینده ، دامنه صدایی اوست که با صدای بم گویندگی‌های بلامنازع و هنرمندی هایی باشکوهی را در عرصه دوبله به منصه ظهور رساند ؛ قابلیت تیپ‌سازی داشت و در عین حال شخصیت گو بود ؛ او در عین ارائه اوای دلنشین در دوبله ، از دنیای بازیگری دور نبوده و در چند سال اخیر جلوی دوربین " عالیجناب " نقش افرینی کرد .

بازیگر " رستاخیز " جاسوس " سرجوخه " تلویزیون شد + عکس توضیحات بهرنگ توفیقی درباره اتفاقات تلخ " افرا " و کار سخت مهدی سلطانی در این سریال / مادر مائده مرا یاد مادر خودم می‌اندازد چگونه یک استدلال غلط قهرمان را در 121 سالگی سینما حذف کرده است ؟/ اینه سینمای ایران زنگار بسته است انتهای پیام /.
ایران گذرگاه مارسی خبرگزاری تسنیم استودیو مولن روژ ایران ایرانی اموزش و پرورش دستگاه حرفه ای و تخصصی دوبلاژ سیما عالیجناب حسین عرفانی سحرامیز مجتبی برزگر الیس بوید دی دی ارنولد مورگان فریمن علی کسمایی احمد رسول زاده اورسن ولز عرفانی لطیف پور مهراسا بوگارت سرژیو نیکولائسکو کمیسر مولدوان هامفری بوگارت کازابلانکا کلارک گیبل ویلیام هولدن مارلون براندو فرانسیس سولیوان دیتر هالروردن ارنولد شوارتزنگر جکسون دواین جانسون شهلا ناظریان اکبر عبدی کاظم افرندنیا جمشید هاشم پور محمد برسوزیان محمد مطیع تامی لی جونز ساموئل ال جکسون دنزل واشنگتون لارنس فیش برن سیلوستر استالونه دوبلورهای سیما عرفانی ارنلود شوارتزنگر صداپیشگی همفری بوگارت هالیود کانری فارستر جالی صداپیشگی کلارگ گیبل دوبلور پیشکسوت تورج نصر پرویز بهرام حسین عرفانی بهرام منوچهر نوذری مرحوم عرفانی عزت الله ضرغامی ضرغامی دوبلاژ بهرنگ توفیقی مهدی سلطانی مائده خبرنگار تسنیم خبرنگار خبرگزاری تسنیم رییس اسبق رسانه ملی روز ملی سینما