صادرات استان سمنان در انتظار سیاست‌های جدید / ضرورت رفع موانع

۱۴۰۰/۰۹/۰۴ ۰۴:۰۳:۱۳


سمنان - امارها نشان می‌دهد که صادرات استان سمنان در سال 1400 افزایش نسبی داشته اما همچنان بسیاری از شرکت‌های صادراتی درگیر و دار مشکلات نتوانسته‌اند شرایط ایده الی داشته باشند , خبرگزاری مهر ، گروه استان‌ها - محمد حسن مقدم نیا : طبق اعلام سازمان گمرک درامد گمرک استان سمنان در شش ماهه نخست سال جاری 158 میلیارد تومان بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل تقریبا 30 درصد بیشتر شده است ، از سوی دیگر صادرات نیز کیفی تر و بیشتر شده اما مشکل اینجا است که هم تعداد شرکت‌های صادرکننده و هم تعداد اقلام صادراتی استان در یکسال اخیر کاهش محسوسی یافته است , در سال 98 بیش از 114 قلم کالا توسط 110 شرکت صادراتی استان سمنان صادر شد اما تعداد اقلام صادراتی استان به 90 قلم و تعداد شرکت‌های صادراتی به 80 شرکت کاهش یافته که نشان می‌دهد تعدادی از شرکت‌های صادراتی استان با مشکلات عدیده روبرو هستند پیش از پرداختن به مشکلات واحدهای صادر کننده استان سمنان ابتدا نگاهی به وضعیت صادرات این استان داریم .

افزایش درامدهای گمرک استان سمنان مدیرکل گمرک استان سمنان در گفتگو با خبرنگار مهر ، درباره شرایط صادرات استان در سال جاری ، گفت : در شش ماهه نخست سال جاری 112 هزار و 867 تن کالا از استان صادر شده که ارزش این کالا تقریبا 170 میلیون دلار براورد می‌شود از سوی دیگر در این بازه زمانی درامد گمرک استان 158 میلیارد و 554 میلیون ریال بوده است , علی سعدالدین با بیان اینکه شمش سرب ، پودر لباسشویی ، سیمان ، کرک و موی بز ، هیدروکربن سبک و … در زمره کالاهایی هستند که از استان طی شش ماهه نخست سال جاری صادر شده‌اند ، تاکید کرد : استان سمنان دارای توان خوبی در زمینه صادرات است از سوی دیگر علی رغم این ظرفیت‌ها همچنان صادرات استان با مشکلاتی روبرو است که از جمله انها می‌توان به حمل و نقل ، افزایش هزینه تولید و … اشاره کرد که امیدواریم با تدبیر دولت سیزدهم شاهد کاهش موانع و افزایش صادرات در استان باشیم , مشکل حمل و نقل درباره مشکل حمل و نقل برای واحدهای تولیدی و صادراتی که یکی از مشکلات عدیده صادرات محسوب می‌شود ، هفته گذشته استاندار سمنان و مدیرکل راه اهن شمال شرق (1) نشستی را برگزار کردند که ماحصل ان کمک ناوگان ریلی استان به واحدهای صنعتی و تولیدی بود انطور که استاندار سمنان می‌گوید : باید تلاش کرد تا بخشی از امور صادراتی و بویژه حمل و نقل کالاهای صادراتی تولید شده در استان از طریق راه اهن انجام شود .

فرشاد زادخور مدیرکل راه اهن شمال شرق (1) نیز در این دیدار با بیان اینکه در سال‌های اخیر توسعه بسیار خوبی در حوزه راه اهن شمال شرق (1) به انجام رسیده است ، گفت : با مجموعه اقدامات انجام شده فعلی به نسبت سه سال پیش به میزان 80 درصد و به نسبت سال گذشته 22 درصد افزایش در میزان حمل بار اعم از صادراتی و … به انجام رسیده است , هزینه بالای صادرات و تولید یکی از فعالان حوزه صنعت استان سمنان نیز به خبرنگار مهر گفت : واحدهای تولیدی برای صادرات با دو مانع روبرو هستند نخست موانعی که سبب می‌شود تولیدمان کاهش پیدا کند که از انها به مثابه موانع تولید یاد می‌کنیم و دوم موانع صادرات که از جمله انها می‌توان افزایش هزینه حمل و نقل ، بروکراسی وقت گیر ، فقدان بازاریابی درست ، رها شدن شرکت‌های تولیدی به امان خدا از سوی مسئولان و … نام برد , محمدرضا اسماعیلی با بیان اینکه هزینه‌های تولید برای واحدهای صادراتی استان سمنان بسیار گران شده است ، تاکید کرد : متاسفانه نه تنها حمایتی از سوی دولتی‌ها صورت نمی‌گیرد بلکه مشوق هایی نیز برای صادرات در نظر گرفته نمی‌شود تا بتوانیم از انها استفاده کنیم برای مثال می‌توان معافیت‌های مالیاتی را برای صادرکنندگان استان در نظر گرفت اما مشکل اینجا است که ما رها شده‌ایم .

وی با بیان اینکه از جمله مشکلات واحدهای صادراتی استان سمنان حمل و نقل است ، تاکید کرد : امروز واحدهای تولیدی با مشکلات متعددی در زمینه حمل و نقل روبرو هستند و ناوگان حمل و نقل استان به خصوص در حوزه جاده ای هر قیمتی که می‌خواهد اعمال می‌کند نه ان چیزی که نرم و قاعده است , برای مثال امروز از کرایه از گرمسار تا بندر یا بالعکس نه تنها نرخ خاصی ندارد بلکه هر راننده یک نرخ می‌دهد , چندی پیش راننده ای به ما اعلام داشت که کرایه هر تن 800 هزار تومان است اما یک میلیون و 800 هزار تومان درخواست دارد که واقعا برای ما مقدور نیست .

زمینه صادرات خوب در استان سمنان وجود دارد استاندار سمنان نیز در گفتگو با خبرنگار مهر ، با بیان اینکه سمنان یکی از استان هایی است که در زمینه صادرات توان و ظرفیت‌های بسیار خوبی دارد ، گفت : متاسفانه باید گفت 45 درصد از صادرات استان توسط تولیدکنندگان و از مبادی غیر گمرک صادر می‌شود در نتیجه این اقلام شناسه‌های صادراتی دریافت نمی‌کنند پس در امار صادرات استان درج نمی‌شوند در صورتی که هم میزان و هم ظرفیت‌های صادراتی استان بیش از چیزی است که امروز تصور می‌شود , سید محمد رضا هاشمی با بیان اینکه می‌بایست مشوق هایی را در نظر بگیریم که تولیدگر راغب شود تا از گمرک رسمی استان سمنان کالاهای خود را صادر کند ، بیان داشت : اداره کل گمرک استان سمنان می‌بایست موضوعات و مشوق هایی را پیشنهاد کند همچنین اقداماتی را صورت دهد تا تولیدکننده ما ترغیب به صادرات از گمرک شود برای مثال می‌توان در فصول مختلف و مقاطع مختلف سال نمایندگان گمرک را به شهرستان‌های مختلف فرستاد و در نتیجه رایزنی خوبی برای صادرات صورت داد , وی با بیان اینکه مرز هوایی سمنان و استفاده از ظرفیت فرودگاه بین‌المللی شاهرود از دیگر ظرفیت هایی است که باید در راستای توسعه صادرات استان به کارگیری شود ، تاکید کرد : هواپیما به ما این امکان را می‌دهد که بتوانیم در کمترین زمان همه چیز را صادر کنیم و در محصولاتی که جنبه تازه خوری دارد ، مانند پسته دامغان این امر می‌تواند بسیار موثر باشد .

نرخ ارز و مشکلات صادرات عضو انجمن شرکت‌های مدیریت صادرات ایران نیز در گفتگو با خبرنگار مهر ، درباره موانع صادرات با بیان اینکه خوشبختانه رویه در دولت سیزدهم قدری تغییر کرده و امیدواریم مسائل به زودی حل شود ، گفت : صادرکنندگان چند سال بسیار دشوار را گذراندند و با مشکلات و موانع عدیده ای روبرو شدند که از جمله انها می‌توان به مشکلات ارزی اشاره کرد , سید محمود حسینی با بیان اینکه ارز نیمایی ، ثنایی ، سبزه میدان ، ازاد ، جهانگیری و نرخ‌های مختلف ارز هرکدام به نوعی مشکلاتی را برای صادرات کشور ایجاد کردند ، بیان داشت : اختلاف بین ارز نیمایی و ازاد در برخی مقاطع حتی به ده هزار تومان هم رسید و امروز بین پنج تا شش هزار تومان است حال سوال جدی این است که چرا توقع وجود دارد که صادرکننده باید با ارز ازاد تجارت کند اما با ارز نیمایی فروش خود را اظهار کند ؟ این اختلاف مقداری که باید از سوی بازرگان پرداخته شود انقدر زیاد است که دیگر رغبتی برای صادرات نخواهد داشت , وی با بیان اینکه از دیگر موانع کار صادرات این است که نهادهای دست اندرکار حوزه حمایت‌های صادراتی عمدتا با مشکلات بودجه ای روبرو هستند در نتیجه نمی‌توانند به خوبی به صادرات کمک کنند و موضوعی که در واقعیت رخ می‌دهد این است که حمایت‌ها در حد بخش نامه‌ها و دستورالعمل‌ها باقی می‌ماند ، افزود : ارز و مقوله رفع تعهد ارزی همیشه از جمله مشکلات صادرکنندگان بوده است .

جالب اینجا است که بسیاری می‌گویند چرا صادرکنندگان ارزهای حاصل از صادرات را بازنمی گردانند در حالی که چنین گزاره ای درست نیست صادرکننده تمایل به این امر دارد اما مشکل در چند نرخی بودن ارز است , ضرورت حمایت از صادرات همانطور که این صادرکننده نیز معتقد است ضرورت حمایت از صادرکنندگان بر هیچکس پوشیده نیست اما متاسفانه باید گفت صادرکننده ایرانی انقدر که از تحریم داخلی ضربه خورده از تحریم‌های خارجی ضرر ندیده است , عملکرد نادرست در قبال صادرکنندگان متاسفانه موانع بسیاری را پیش پایشان قرار داده است اما همه مشکلات هم به دولت باز نمی‌گردد و باید گفت که صادرکنندگان و واحدهای صنعتی در درون خودشان هم دارای مشکلات هستند .

یک کارشناس اقتصادی با بیان اینکه شرکت‌های تولیدکننده و صنعتی استان سمنان مانند دیگر نقاط کشور گاهی درک درستی از شرکت‌های صادراتی و مقوله صادرات ندارند ، گفت : تولیدکننده مسئول تولید است و باید تمام دغدغه خود را بر مقوله تولید بگذارد و در مقابل صادرکننده ، فقط صادر می‌کند و با تولید کاری ندارد در نتیجه زمانی صادرات صورت می‌گیرد که یک تولیدکننده دست خود را در دست یک صادرکننده یا همان شرکت‌های صادراتی بگذارد اما امروز این کار صورت نمی‌گیرد و واحدهای تولیدی صنعتی خودشان به دنبال صادرات می‌روند که بعضا نیز موفق نمی‌شوند چرا که تخصص امر را ندارند , علیرضا صالحیان با بیان اینکه مشکل اینجا است که تولیدگر خوب صادرکننده خوبی نیست ، تاکید کرد : تفکر حاکم بر صنعت استان سمنان متاسفانه نه تنها درست نیست بلکه مخرب هم است و برخی صادرات‌ها اگر صورت نگیرد بیشتر به نفع کشور است زیرا تنها ابروی ایران را می‌برد , بسیار شاهد هستیم که شرکت‌های تولیدی معتقد هستند که باید مصرف داخل را کنار گذاشت و هر چه در انتها باقی ماند را صادر کرد که اینگونه نیست اتفاقا باید با کیفیت‌ترین اقلام صادر شوند .

اینها مسائلی هستند که در تعامل بین صادرکننده و تولیدگر به دست می‌اید و استان سمنان از ان بی بهره است , وی افزود : دومین نگاه منفی و نادرست این است که وقتی می‌خواهیم کالایی را صادر کنیم باید حتما سه برابر قیمت اصلی ان بفروشیم چرا که تصور اشتباهی از گذشته وجود دارد که کالای صادراتی باید گران قیمت باشد و تا می‌توان باید از یک تبادل و معامله خارجی پول دراورد در صورتی که این نگاه مخرب است امروز شرکت‌های موفق شرکت هایی هستند که قیمت اقلام صادراتی شان با اقلام مصرفی در درون کشورشان تفاوت ندارد که هیچ ، کیفیت کالاهای صادراتی شان بیشتر هم است , شما پنیر فرانسه را در انگلستان حتی می‌توانید ارزان تر هم بخرید و نهایتا قیمت‌ها برابر است اما در ایران تصور این است که باید پوست خریدار اقلام تولیدی را به یک باره دراورد و با اولین معامله سود کرد .

کاهش شرکت‌های صادراتی سود صادرات در تکرار ان است و از سوی دیگر بازاریابی خوب می‌تواند یک شرکت نیمه تعطیل صنعتی را به یک شرکت سرپا و مولد بدل کند اما به شرطی که سه رکن اصلی شامل حمایت از تولید و صادرات ، تعامل تولیدکنندگان و شرکت‌های صادراتی و همچنین تغییر نگرش نسبت به صادرات صورت گیرد , حال باید دید که سیاست‌های دولت سیزدهم در این زمینه تا چه میزان جواب می‌دهد , از سوی دیگر در سفر اخیر رییس جمهور به استان سمنان اعتباراتی برای تسهیلات رونق تولید مصوب شده که واحد‌های تولیدی امیدوار هستند به وسیله ان بتوانند بخشی از مشکلات شان را کاهش یافته ببینند .

موضوعی که مسئولان استان سمنان کمتر دوست دارند درباره ان صحبت کنند این است که در همین دو سال اخیر تعداد شرکت هایی که در استان سمنان کار صادرات را انجام می‌دادند کاهش چشم‌گیری داشته و برخی اقلام که در سال‌های قبل صادر می‌شدند امروز دیگر در سبد صادرات استان جایی ندارند که البته دلیل ان به مشکلات تولید و موانع صادرات نیز باز می‌گردد از سوی دیگر تعداد کشورهایی که میزبان کالاهای استان است نیز کاهش یافته به صورتی که طبق تحقیقات خبرنگار مهر مشخص شده تعداد کشور از 46 در سال 98 به 33 در سال 1400 کاهش یافته است حال باید دید که سیاست‌های اقتصادی دولت سیزدهم می‌تواند در زمینه حمایت از صادرات و تولید مثمر ثمر باشد ؟.