درباره عملکرد اقتصادی دولت رییسی چه می‌توان گفت

۱۴۰۰/۰۶/۲۳ ۰۷:۰۸:۲۶

تنظیمات ویجت



نویسنده : محمد طبیبیان ، استاد سابق دانشگاه صنعتی اصفهان و موسسه عالی پژوهش در برنامه ریزی و توسعه دیپلماسی ایرانی : هنوز دولت رییسی شکل نگرفته عده ای شروع به پیش بینی کرده‌اند که با تیم اقتصادی مطرح شده عملکرد دولت او از دولت روحانی هم ضعیف تر خواهد بود , این پیشبینی‌ها بعضا توسط منتظر المقام‌های ناامید مطرح می‌شود ، یعنی کسانی که شایع بود برای گرفتن پست لابی کردند و ناکام ماندند , بنابراین ممکن است اظهار نظر انان دارای اریب باشد .

از انجا که اطلاعات دقیقی در مورد رجحان‌های سیاست‌گذاری و موضع دولت در مورد پاردایم‌های اصلی و تعیین کننده در دسترس نیست ، اگر بخواهیم بر مبنای عینی قضاوت کنیم به ناچار باید سناریوهایی را مطرح و تحت هر سناریو نتایج حاصل را بررسی کنیم , برای مثل : سناریوی یکم ، ادامه وضع تنش الود موجود با کشورهای غربی ، قطع مذاکرات برجام ( یا مذاکره برای دفع الوقت ) و عدم الحاق به موافقت نامه اف , ای .

تی , اف , ادامه فعالیت‌های هسته ای مناقشه برانگیز ، و اتخاذ روش‌های امرانه و تنبیهی در اقتصاد .

سایر متغییرهای مستقل هم شبیه تداوم وضع موجود , این سناریو به تداوم تحریم‌ها و اغاز فشارهای جدید به کشور از خارج و حرکت‌های ضایعه امیز در تخصیص منابع در داخل منجر خواهد شد , این سناریو به تشدید بحران‌های موجود اقتصادی ، از جمله افزایش تورم ، افزایش نرخ ارزها ، عدم تحرک تولید و سرمایه‌گذاری ، تداوم خروج سرمایه و نیروی انسانی و افزایش درصد جمعیت تحت خط فقر و لاجرم افزایش تنش‌های اجتماعی منجر خواهد شد .

این سناریو هیچ راه گریزی ندارد حتی اگر بهترین اقتصاددانان عالم به تیم اقای رییسی بپیوندند , سناریوی دوم ، همان سناریوی یکم به اضافه این فرض که منابع طبیعی و معدنی کشور در اختیار چین و منابع نفت بعضا در اختیار روسیه قرار گیرد , به این امید که ابتدا پیش پرداخت‌های ارزی دریافت شود و مشکلات بحرانی با ارزپاشی تخفیف یابد و این امید که در بلند مدت نیز از طریق سرمایه‌گذاری این قدرت‌ها مشکلات واقعی التیام یابد .

این سناریو ممکن است در کوتاه مدت کمک کند , اما در بلند مدت فاجعه امیز خواهد بود با عواقب بلند مدت بدتر از سناریو یکم , برای مثال به عملکرد چین در افریقا و شرق اسیا توجه کنیم و معامله ای که روسیه با صنعت نفت ونزوئلا کرد .

سناریوی سوم ، غیر محتمل ، با این فرض که دولت جدید و نظام شرایط روابط بین‌الملل را بهبود ببخشند و تحریم‌ها و تنش‌ها را کاهش دهند و امکان انجام خدمات تجاری و مالی بین‌المللی را به روال مرسوم فراهم اورند , در این صورت : الف , چین و روسیه هم اماده ایجاد روابط پایدار اقتصادی بر اساس منافع دوجانبه خواهند بود و ایران را یک کشور مانده در سه کنج و قابل استثمار و بهره کشی ارزیابی نخواهند کرد .

ب , نظام مدیریتی کشور و تشکیلات اداری و بخش خصوصی و زیرساخت‌های مربوط به وجوه حقوقی ایجاد رابطه اقتصادی با کشورها موجود نیست و نوع کارشناسان لازم برای این خدمات سال هاست تربیت نشده‌اند , در این حالت در کوتاه مدت مشکلات متعددی سد راه اثربخشی روابط اقتصادی خواهد بود و بحران‌های موجود تا حدودی تداوم خواهد یافت اما با تقویت نیروی انسانی ، بازسازی کارشناسی بانک مرکزی ، و بازسازی ترازنامه سیستم بانکی ، تقویت کارشناسی و بازسازی سازمان برنامه و نظام بودجه ای و نهادهای تجاری ، تعرفه ای و گمرکی این مشکلات به مرور حل خواهد شد .

تحت این سناریو است که نوع انتخاب تیم اقتصادی دولت از اهمیت ویژه برخوردار خواهد بود ، به دلیل لزوم مدیریت شرایط گذار در کوتاه مدت و برنامه ریزی بلند مدت , در دو سناریوی قبلی تفاوتی نمی‌کند که عمرو یا زید بر مسند باشند ، تاریخ مسیر خودش را خواهد پیمود ,.