یارانه چه کسانی 5 برابر و یارانه چه کسانی حذف می‌شود ؟

۱۴۰۰/۰۷/۲۱ ۰۹:۳۷:۰۵


این روزها از گوشه و کنار خبرهایی درباره پرداخت یارانه 200 هزار تومانی به مردم شنیده می‌شود ، این به ان معنا است که یارانه فعلی تقریبا 5 برابر شود , اما ایا چنین چیزی ممکن است و ایا دولت دنبال چنین برنامه ای است ؟ ابراهیم رییسی از معدود نامزدهای اصولگرایی بود که وعده یارانه میلیونی به مردم نداد ، اتفاقی که بسیاری از اقتصاددانان ان را رخدادی مثبت می‌دانستند , با این همه این روزها شایعه افزایش یارانه بسیار قوی شده است .

اتفاقی که باید دید چگونه ، از کدام منابع و با کدام هدفی رخ می‌دهد ؟ انطور که به نظر می‌رسد یارانه جدید دولت همان یارانه 200 هزار تومانی است و به عموم مردم تعلق نمی‌گیرد و تنها پنج دهک اول شامل ان می‌شوند , ان گونه برخی منابع گزارش کرده‌اند 9 میلیون نفر از کمک بگیران سازمان بهزیستی و کمیته امداد امام خمینی از یارانه بگیران جدید هستند , مدیر عامل سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها نیز به تازگی از پرداخت دو هزار میلیارد تومان برای کاهش فقر مطلق ، حمایت از زنان سرپرست خانوار ، خدمات حمایتی مددجویان و کودکان کار و پرداخت مستمری به حساب کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی کشور خبر داد .

اگر همین میزان این بار هم ملاک قرار بگیرد سهم هر کدام از 9 میلیون نفر کمک بگیران سازمان بهزیستی و کمیته امداد از بودجه دو هزار میلیارد تومانی اخیر رقمی بیش از 222 هزار تومان خواهد بود , ایا این به ان معنی است که 5 دهک مورد نظر برای دریافت یارانه 200 هزار تومانی این گونه انتخاب می‌شوند یا گروه‌های دیگری نیز مد نظر دولت قرار دارند , ابراهیم رییسی درباره یارانه 200 هزار تومانی چه گفته است ؟ زمان واریز یارانه 200 هزار تومانی براساس اظهارات ابراهیم رییسی اذر امسال است ، یعنی حدود دو ماه دیگر .

یارانه 200 هزار تومانی وعده ای است که رییس جمهور دولت سیزدهم داده و گفته که به پنج دهک اول پرداخت می‌شود , به گفته او قرار است برای خانوارهای پنج دهک اول کارت اعتباری معیشت صادر شود , این کارت‌ها هر ماه به ازای هر نفر بین 150 تا 200 هزار تومان شارژ می‌شوند .

پنج دهک اول جمعیت کشور این یارانه را می‌گیرند ، با این تفاوت که دهک‌های اول ، دوم و سوم به ازای هر نفر 200 هزار تومان و دهک‌های چهارم و پنجم به ازای هر نفر 150 هزار تومان دریافت می‌کنند , یارانه جدید نوعی وام قرض الحسنه است ؟ انطور که رییس جمهور توضیح داده این یارانه نوعی وام قرض الحسنه است که با کارمزد دو درصد پرداخت می‌شود ؛ البته رییسی گفته دولت به خانوارهایی که توان پرداخت ندارند کمک می‌کند , با واریز یارانه 200 هزار تومانی از اذر امسال ، یارانه پنج دهک اول جامعه چندین برابر می‌شود .

با این تفاسیر یارانه خانوارهایی که در سه دهک اول باشند ، با فرض یک خانواده پنج نفره ، به این شکل خواهد شد : یارانه نقدی : 227 هزار تومان ( زمان پرداخت 10 اذر ) یارانه معیشتی بنزین : 205 هزار تومان ( زمان پرداخت 20 اذر ) یارانه جدید : یک میلیون تومان ( زمان پرداخت احتمالا اخر اذر ) اگر یک خانواده در دهک‌های چهارم و پنجم باشد ، وضعیت یارانه هایی که از اذر دریافت می‌کنند به شرح زیر است : یارانه نقدی : 227 هزار تومان ( زمان پرداخت 10 اذر ) یارانه معیشتی بنزین : 205 هزار تومان ( زمان پرداخت 20 اذر ) یارانه جدید : 750 هزار تومان ( زمان پرداخت احتمالا اخر اذر ) پرداخت یارانه چه کسانی متوقف می‌شود ؟ ان چنان که همه می‌دانیم به علت تحریم و دیگر مشکلات اقتصادی وضع منابع مالی کشور چندان فوق العاده نیست , از طرف دیگر هیچ اتفاقی رخ نداده است که باعث افزایش منابع مالی کشور شود , چشم‌انداز برجام هم به شکلی نیست که بتوان انتظار داشت در مدتی کوتاه منابع مالی کشور ازاد شود .

پس هزینه افزایش یارانه از کجا تامین خواهد شد ؟ گزینه اول چاپ پول است , دولت به بانک مرکزی دستور چاپ پول می‌دهد و با استقراض و دیگر راه‌ها میزان پول مورد نیاز برای افزایش یارانه را تامین می‌کند , این کار در نهایت به کاهش قدرت خرید مردم و کاهش بیش از پیش ارزش پول ملی منجر می‌شود و به تورم افسار گسیخته دامن خواهد زد .

تنها راه منطقی موجود برای افزایش یارانه‌های پنج دهک بالایی حذف یارانه ثروتمندان و توانمندان است , دولت روحانی در سال‌های گذشته چندین بار خواست دست به چنین کاری بزند اما به دلیل مشکلات کشور ، فضای خاص روانی حاکم بر جامعه و برخی موانع چندان در این امر موفق نبود ، اما شاید دولت رییسی در نهایت بتواند به چنین تصمیمی جامع عمل بپوشاند , البته برخی اقدامات نیز در این زمینه شده است از جمله حذف یارانه مشترکان پرمصرف برق که اخیرا از سوی مسئولین تایید شده است .

ان چنان که به نظر می‌رسد بر اساس مصوبه مجلس یارانه مشترکان بد مصرف که معادل 850 هزار مشترک بودند در اخرین قبض برق حذف شد , اگر این روند ادامه دار باشد و یارانه ماهیانه ثروتمندان هم حذف شود دولت می‌تواند با خیال راحت یارانه 5 دهک ابتدایی جامعه را افزایش دهد ,.