با اشاره به سفر مدیرکل اژانس به ایران

۱۴۰۰/۰۹/۰۳ ۰۲:۱۸:۲۸

با اشاره به سفر مدیرکل اژانس به ایران توقع همکاری فراپادمانی از ایران بی جاست



با وجود توقف اجرای تعهدات فنی هسته ای و نظارتی برجامی از سوی ایران پس از حدود دو سال ، همچنان شاهد درخواست‌های فراپادمانی اژانس از ایران هستیم ؛ درخواست هایی که بیشتر ابعاد سیاسی دارند , این درخواست‌ها و رفتارهای یک سال اخیر اژانس که در گزارش‌های مرتبط با ایران و برجام به خوبی دیده می‌شود ، بازوی حقوقی و فنی سازمان ملل را در معرض سیاسی کاری و جانبداری از برخی کشورها قرار داده است , به گزارش ایسنا ، مدیر کل اژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز دوشنبه به تهران سفر کرد .

این دومین سفر رافائل گروسی به تهران بعد از روی کار امدن دولت ابراهیم رییسی در ایران است , بر اساس اعلام مقامات کشورمان قرار است مدیرکل اژانس در این سفر دو روزه با محمد اسلامی ، رییس سازمان انرژی اتمی و حسین امیرعبداللهیان ، وزیر امور خارجه کشورمان دیدار کند , این در حالی است که برخی اخبار از تمایل مدیرکل اژانس برای دیدار با رییس جمهوری کشورمان حکایت دارد که تا کنون ایران با این دیدار موافقت نکرده است .

سفر گروسی به تهران در راستای توافق میان ایران و اژانس در سفر اخیر وی به تهران در 21 شهریور و دیدارش با رییس سازمان انرژی اتمی پیش بینی شده بود , بر اساس بیانیه مشترک ایران و اژانس توافق شد در چارچوب تعاملات و همکاری‌های موجود فیمابین ، دو طرف دیدارهای متقابل را در سطوح مرتبط تداوم دهند , همچنین دو طرف ، روح همکاری و اعتماد متقابل و اهمیت تداوم ان و همچنین ضرورت رسیدگی به موضوعات فیمابین در فضایی سازنده و منحصرا فنی را مورد یاداوری و تاکید مجدد قرار دادند .

در همین چارچوب رافائل گروسی و محمد اسلامی در حاشیه کنفرانس عمومی اخیر اژانس با یکدیگر دیدار کردند , بر اساس بیانیه مشترک ایران و اژانس هم چنین به بازرسان اژانس اجازه داده شد تا نسبت به سرویس فنی تجهیزات نظارتی مشخص شده و جایگزینی کارت‌های حافظه ان‌ها که تحت مهر و موم مشترک در ایران نگهداری خواهند شد ، اقدام کنند , مدیرکل اژانس در حالی روز دوشنبه به ایران امد که هفته پیش گزارشش درباره برجام و فعالیت‌های پادمانی ایران یک بار دیگر بحث برانگیز و مورد نقد مقامات کشورمان قرار گرفت .

مقامات ایرانی نسبت به گزارش وی که جز به جز موضوعات را مطرح کرده است انتقاد دارند , ایران معتقد است پرداختن به جزییات به نوعی ادرس دادن به کسانی است که می‌خواهند علیه برنامه هسته ای صلح امیز ایران اقدام کنند , این در حالی است که موضوع همکاری‌ها میان ایران و اژانس به ویژه همکاری‌های داوطلبانه ایران کمتر مورد توجه قرار گرفته است .

در بخش‌های زیادی سوالات اژانس پاسخ داده شده ، بازدیدهای موردنظر انجام شده و راستی ازمایی صورت گرفته است از جمله درباره مرکز جابربن حیان که مورد راستی ازمایی قرار گرفته است ، اما اژانس از بیان انها خودداری می‌کند , گروسی همچنین درخواست کرده است تا ایران نسبت به تسریع نصب دوربین‌های اژانس در مرکز تولید سانتریفیوژ در کرج اهتمام ورزد , او این درخواست را در راستای بیانیه مشترک 12 سپتامبر عنوان کرده است در حالی که مقامات سازمان انرژی اتمی این ادعا را رد می‌کنند .

بهروز کمالوندی پیش از این در پاسخ به این درخواست مدیرکل اژانس گفته بود : گروسی و همکاران ایشان به خوبی می‌دانند که تفاهم صورت گرفته میان ایران و اژانس در قالب بیانیه مشترک ، مشمول تجهیزات نظارتی ( دوربین‌ها ) مجتمع کرج به این دلیل که در نتیجه خرابکاری تیرماه این مجتمع همچنان تحت تحقیقات امنیتی قرار دارد ، نمی‌گردد و درخواست تعمیم تعویض کارت‌های حافظه به دوربین‌های این مجتمع در سفر مدیرکل به تهران و نیز دیداری که در حاشیه کنفرانس عمومی وین انجام و مطرح شده بود جایگاهی ندارد ، ضمن اینکه در هر دو بار ضمن ارائه توضیحات توسط اقای اسلامی ، پاسخ منفی و مخالفت ایران در این رابطه اعلام شده است , علاوه بر این ، گروسی خواستار همکاری بیشتر ایران در چارچوب پادمان و کاهش تمهیدات امنیتی در رابطه با بازرسان اژانس است , ایران بر اساس بند 26 و 36 برجام ، تعهدات خود را کاهش داده است .

طبیعی است کاهش همکاری‌ها در بخش‌های نظارتی و بازرسی‌ها مورد نظر اژانس نیست اما انها باید بدانند که توقع همکاری فراپادمانی از ایران بی جاست و با طرح ان در قالب گزارش‌های اژانس نمی‌توانند به انها وجاهت قانونی و حقوقی دهند , در رابطه با بازرسان و نظارت‌های امنیتی ، مقامات کشورمان بر این نظرند که بازرسان همچون دیپلمات‌ها مصونیت سیاسی دارند اما در رابطه با ملاحظات امنیتی و اطلاعاتی ، عملیات خرابکارانه و اقدامات تروریستی سخت گیرانه تر از گذشته رفتار می‌کند ولی این به معنای محدودیت فعالیت و تردد بازرسان نیست , واضح است که کشورهای اروپایی و امریکا به دنبال فشار به ایران از مسیر اژانس هستند و در این میان جایگاه حقوقی و فنی مدیرکل بیش از پیش وجهه سیاسی به خود گرفته است و بیشتر در قامت دیپلمات در راستای اهداف و مواضع این کشورها عمل می‌کند تا اینکه مقامی بی طرف و مستقل در راس دیده‌بان هسته ای بین‌المللی باشد .

علاوه بر این ، رفتارهای جانبدارانه مدیرکل اژانس بعد فنی و حقوقی و نظارتی این نهاد را بیش از همه خدشه دار می‌کند و نیز مانعی بر سر راه نتیجه بخش بودن مذاکرات سیاسی میان ایران و 1+5 برای احیای برجام خواهد بود که به زودی قرار است در وین از سر گرفته شود , تهدید ایران با صدور بیانیه و قطعنامه از سوی امریکا و سه کشور اروپایی همواره از اهرم‌های فشاری بوده است که این کشورها علیه ایران استفاده کرده و می‌کنند اما با توجه به مذاکرات پیش رو در وین هرگونه اقدام و تحریک ایران از این دست بدون شک مذاکرات را به خطر می‌اندازد ,.