تب دلار فروکش کرد / همتی بی تدبیری دولت در سال 96 را تکرار نکرد

۱۴۰۰/۰۶/۲۳ ۰۷:۲۹:۰۹

قیمت ارز چند روزی بود که سیر صعودی به خود گرفته و مجددا به طور هیجانی افزایش یافته بود ؛ به نحوی که با خروج از کانال 11 هزار تومان و 12 هزار تومان ، روز سه شنبه به رقمی در حدود 14 هزار تومان هم رسید



قیمت ارز چند روزی بود که سیر صعودی به خود گرفته و مجددا به طور هیجانی افزایش یافته بود ؛ به نحوی که با خروج از کانال 11 هزار تومان و 12 هزار تومان ، روز سه شنبه به رقمی در حدود 14 هزار تومان هم رسید به گزارش چشم برخوار ؛ قیمت ارز چند روزی بود که سیر صعودی به خود گرفته و مجددا به طور هیجانی افزایش یافته بود ؛ به نحوی که با خروج از کانال 11 هزار تومان و 12 هزار تومان ، روز سه شنبه به رقمی در حدود 14 هزار تومان هم رسید , البته برخی شنیده‌ها از قیمت‌های دلالان حکایت از افزایش بیشتر قیمت ارز داشت , اما با این وجود رییس کل بانک مرکزی روز دوشنبه با اعلام اینکه « به تدریج ثبات را به بازار ارز بازمی گردانیم و امیدواریم ثبات را در نرخ‌ها حاکم کنیم .

» وعده بازگشت ارامش به بازارها را داد که بر همین اساس ، روز گذشته ( چهارشنبه 20 اذر ) قیمت ارز با سقوطی در حدود 1000 تومان به قیمت 13 هزار و 100 تومان بازگشت , برهمین اساس پیش بینی می‌شود با ادامه روند موجود نرخ دلار از کانال 13 هزار تومان هم پایین تر رود تا باز هم شاهد ثبات بازار ارز باشیم , لازم به ذکر است ، کاهش نزدیک به 1000 تومانی نرخ ارز موجب شد تا قیمت هر سکه تمام بهار ازادی نیز حدود 300 هزار تومان کاهش یابد و حباب ان به حداقل رقم ممکن - حدود 30 هزار تومان - برسد .

بانک مرکزی در روزهای اخیر در شرایطی موفق به کاهش التهابات بازار ارز شد که تقریبا دو سال پیش در همین بازه زمانی التهابات بازار ارز اغاز شده بود و تدابیر دولت در زمینه کنترل نرخ ارز هیچ فایده ای نداشت , سال 1396 شاهد بودیم که وقتی بازار شروع به التهاب کرد ، بانک مرکزی حجم کثیری از دلار را به بازار عرضه کرد اما نتیجه مدنظر دولت حاصل نشد , تجربه شکست خورده سال 96 «18 میلیارد دلار » رقمی بود که پس از دستور کتبی رییس جمهور به بانک مرکزی برای کنترل نرخ ارز در سطح 3800 تومان چند ماه مانده به انتخابات ریاست جمهوری سال 96 به بازار عرضه شد .

بانک مرکزی برای کنترل نرخ ارز در ان زمان شروع به تزریق بی محابای ارز به بازار ازاد کرد , در ان زمان دولت برای کنترل نرخ ارز به 250 صرافی در سطح کشور سهمیه روزانه 10 هزار دلاری داد و صف‌های طویلی در برابر صرافی‌های عرضه کننده ارز مداخله ای بانک مرکزی شکل گرفت , با توجه به اینکه این عرضه عمدتا کورکورانه و بی هدف بود دلالان بازار ارز و حتی افراد عادی ارزهای بانک مرکزی را خریداری کردند ! در همین زمینه احمد عراقچی ، معاون وقت بانک مرکزی گفته بود : « مداخله ای که در این مقطع انجام شد صرفا از کانال صرافی‌های رسمی و بانک‌ها انجام می‌شد .

یعنی مداخله حواله از طریق بانک‌ها و صرافی بانک‌ها و مداخله اسکناس هم از طریق صرافی‌های منتخب و صرافی بانک‌ها انجام می‌شد ,» بر همین اساس منابع قابل توجهی از ذخایر ارزی کشور وارد بازار شد اما نه تنها نتوانست نرخ را کنترل کند بلکه موجب هدر رفت منابع ارزی هم شد , بگونه ای که حتی حسن روحانی در دی 97 گفته بود : « در مقطعی ذخیره اسکناس ما تقریبا صفر بود و ان التهابات در بازار به وجود امد دولت ناچار شد تصمیماتی سخت بگیرد .

» سوءاستفاده دشمنان از بی تدبیری ها در ان مقطع شنیده شد حتی کشورهای خارجی نظیر سعودی و امارات نیز ارزهای تزریقی بانک مرکزی ما را حتی بالاتر از نرخ بازار می‌خریدند تا بازارهای کشور را بیش از پیش ملتهب کنند , به عبارتی وقتی دولت اجازه می‌دهد ارز ارزان قیمت در بازار توزیع شود و هیچ محدودیتی در پوشش تقاضا هم اعمال نمی‌کند ، راه نفوذ این کشورها برای خرابکاری اقتصادی باز می‌شود , این موضوع حتی از منظر مسئولان پنهان نبود و در فروردین 97، ولی ا … سیف ، رییس قبلی بانک مرکزی گفته بود : « نباید نرخ ارز این نوسانات را داشته باشد ، ازاین رو جای پاهایی دیده می‌شود که حتی کشورهای اطراف ما از جمله امارات و عربستان نیز در نوسانات بی تقصیر نیستند .

بازار دوبی هر روز علیه اقتصاد ما تلاش می‌کند ,» سخنان رییس وقت بانک مرکزی درخصوص دخالت کشورهایی نظیر عربستان و امارات در حالی ایراد شده بود که مجموعه مدیریتی تصمیم گیر در حوزه ارز ( یعنی بانک مرکزی ) باید پاسخگوی ان می‌بودند , چراکه فارغ از تصمیم‌های اشتباه دولتمردان ، باید تدابیر امنیتی لازم در این حوزه را می‌اندیشیدند .

چنانچه مهدی محمدی ، کارشناس مسائل سیاسی در بهمن 96 در این باره نوشته بود : « دولت اقای روحانی از ماه‌ها قبل می‌دانست با همکاری امریکا و سعودی مسیر دبی در حال بسته شدن است و بحران ارزی در راه , به امید توافق با غرب ایستادند و تماشا کردند و حالا وضع رسیده به اینجا ,» درس گرفتن از تجربه همان طور که اشاره شد تزریق ارز به بازار نتوانست هدف دولتمردان را محقق کند ؛ یکی از دلایل این اتفاق هم تقاضای هیجانی در کنار تثبیت قیمت ارز بود ، با این حال ، مدیریت کنونی بانک مرکزی با درس گرفتن از تجربه قبلی ، اقدام به عرضه بی حد و حصر دلار به بازار نکرد تا دوباره همان اتفافات تکرار شود .

شاید فشارهایی به بانک مرکزی برای تزریق ارز به بازار هم وارد شده باشد اما این بانک تسلیم فشارها نشد تا در شرایطی که درامدهای ارزی به سختی حاصل می‌شود ، چوب حراج جدیدی به منابع کشور نزند , با این حال ، بانک مرکزی اقدامات دیگری را در دستور کار خود قرار داد , بانک مرکزی در مهر ماه سال گذشته با اعمال محدودیت فروش ارز ، طی بخشنامه ای اعلام کرد : « فروش ارز به صورت اسکناس تا سقف پنج هزار یورو یا معادل ان به سایر ارزها توسط ان صرافی بر مبنای نرخ بازار صرفا با ثبت در سامانه نظارت ارز ( سنا ) علاوه بر موارد 23 گانه اعلامی در نامه عمومی مورد اشاره با رعایت مقررات ارزی بلامانع است .

» پس از ان ، اعمال محدودیت تراکنش هایی بانکی هم اجرایی شد تا دلالان ارز بیش از پیش در تنگنا قرار بگیرند , چنانچه در اذر 97 اعلام شد : به منظور مبارزه با پولشویی اجرا شده و اتفاقا تاثیر بسزایی هم در کنترل نوسانات ارزی داشته است ، هر شماره ملی می‌تواند در طول یک روز (24 ساعت ) نهایت تا 100 میلیون تومان تراکنش بانکی داشته باشد , اقدامات بانک مرکزی در همین جهت ، در روزهای اخیر هم که نرخ ارز بالا رفت ، بانک مرکزی با محدودیت فروش ارز به متقاضیان ( هر کدملی 2200 دلار درسال ) موجب شد تقاضای سفته بازی دلار از بین برود ، ضمن اینکه با این اقدام ، امکان خرید دلار برای نگهداری خانگی و حفظ ارزش پول کاهش محسوسی پیدا کرد تا تقاضای هیجانی ارز فروکش کند .

در ادامه این سیاست بانک مرکزی ، هر فرد حتی اگر کمتر از این سقف نیز ، در یک فقره خرید ، اقدام به دریافت ارز طی یک سال گذشته کرده باشد ، اجازه استفاده از مابقی سهمیه خود تا سقف 2200 دلار را ندارد , در واقع محدودیتی که بانک مرکزی برای صرافی‌ها قرار داده ، این گونه است که اگر یک فرد متقاضی خرید ارز ، با ارائه مدارک مثبته ، حتی 100 دلار نیز از سهمیه 2200 دلاری خود را در یک فقره معامله ، خریداری کرده باشد از سوی صرافی‌ها دیگر اجازه این کار به او داده نمی‌شود , به گزارش خبرگزاری مهر ، البته صرافی‌ها این درخواست را از بانک مرکزی دارند تا اجازه دهد ، به هر فرد متقاضی تا سقف 2200 دلار در سال ، در هر تعداد معامله ، ارز اختصاص دهد تا مردم سرگردان و روانه خرید از دلالان نشوند .

به هرترتیب با سیاست جدید بانک مرکزی ، بدون اقدامی که تبعات منفی برای ذخایر ارزی کشور داشته باشد ، دلاری که در روز سه شنبه تا 14 هزار تومان افزایش یافته بود ، دیروز -20 اذر - به استانه 13 هزار تومان بازگشت , گرانی اخیر دلار از کجا شروع شد البته جرقه التهابات اخیر در بازار ارز نیز از زمان سخنرانی رییس جمهور در یزد زده شد , حسن روحانی در 19 ابان امسال در یزد گفت : « دولت 450 هزار میلیارد برای حل مشکلاتی مثل حقوق بازنشستگان ، معلمان ، کارمندان ، حل مشکل معلولین و خدمات می‌دهد .

این 450 هزار میلیارد از کجا به دست می‌اید ؟… « بی مایه فطیر » است بدون پول نمی‌توان کار کرد ,» روزی که روحانی این سخنان را به زبان اورد قیمت دلار 11 هزار و 300 تومان بود اما از همان زمان روند افزایشی قیمت دلار اغاز شد , به عبارتی ، سیگنال منفی رییس دولت به بازار از اینجا اغاز شد و از ان زمان تاکنون - گاهی به طور ارام و گاهی به طور تند - نرخ ارز افزایش یافت .

در همین زمینه ، سید بهاءالدین حسینی هاشمی ، کارشناس اقتصادی گفته بود : بازیگران ارزی نیز در بازار شناخته شده‌اند ؛ ضمن انکه بازار ارز از وقایع داخلی و خارجی تاثیر می‌پذیرد ، بنابراین زمانی که دولتی‌ها رسما اعلام می‌کنند که « اداره کشور مشکل است و بدون نفت نمی‌توانیم اداره کنیم »، به بازار سیگنال منفی داده می‌شود , به گفته وی ، چالش‌های داخلی تاثیر مستقیم در بازار ارز دارد ، بنابراین اتفاقاتی که در هفته‌های اخیر رخ داد بی تاثیر در رفتار مردم و نگرانی‌ها درخصوص اینده قیمت‌ها نبوده است , در طول چند ماه اخیر شاهد ثبات نسبی بودیم و نوسانات چند هفته اخیر نیز جزیی از همین نسبیت است .

دلایل بالا رفتن نرخ ارز به طور کلی نرخ ارز در اواخر پاییز هر سال به دلایلی مانند تقاضای سنتی ( کریسمس ) و فصل بودجه دادن ( که نرخ ارز در سال اینده مشخص می‌شود ) افزایش می‌یابد خصوصا در سال جاری که گرانی بنزین نیز تاثیر روانی در تغییرات قیمت ارز داشت , همچنین اتفاقات عراق که در زمینه مبادلات ارزی ایران نقش مهمی ایفا می‌کرد نیز در کنار برخی سخنان دولتمردان - که ذکر شد - منجر به گرانی دلار شد , در همین زمینه ، مجید شاکری ، تحلیلگر مسائل اقتصادی ، در یادداشتی در صفحه شخصی خود در فضای مجازی نوشت : سه دلیل اصلی برای افزایش نرخ قابل ارائه است : 1- وقایع فصلی ؛ به معنای ورود به ماه دسامبر و تحت فشار رفتن سمت تقاضا بدلیل بستن حسابهای دلاری و یورویی در انتهای سال میلادی .

2- ناارامی‌های عراق با این توضیح که بخش مهمی از دسترسی به دبی از طریق سلیمانیه حاصل می‌شود ( که اثر واسط بسیار جدی بر فرایند تبدیل ریال به درهم دارد ) 3- مسئله بنزین : اجرای طرح بنزینی و تبعات ان فارغ از درست و غلط اصل طرح ، اثرات فوری روی انتظارات داخلی و مهم تر از ان خارجی داشته است , در داخل بعد از یک دوره پیوسته کاهش شدید تورم نقطه به نقطه ( به عنوان نزدیکترین سنجه ای که به تورم انتظاری در اختیار داریم ) شاهد افزایش جدی در انتظارات تورمی بعد از مسئله بنزین بودیم , قیمت واقعی دلار درخصوص اینکه قیمت واقعی دلار در حال حاضر چقدر است و تا کجا امکان کاهش نرخ ارز وجود دارد ، گفته می‌شود نرخی در حدود 10 هزار تومان ، نرخ مناسبی است .

برخی مقامات دولتی نیز اذعان دارند که نرخ دلار باید پایین تر از این رقم نیز باشد , فرهاد دژپسند اخیرا اظهار داشت : براساس متغیرهای بنیادی اقتصاد ، نرخ دلار 8500 تومان است ، حتی در شرایط بحرانی و افراطی نیز قیمت ارز بیش از 9 هزار تومان نخواهد بود یعنی مطالعات و ارزیابی‌ها نرخ ارز را بین 8500 تا 9 هزار تومان تعیین کرده است , این عضو کابینه دوازدهم ادامه داد : اگرچه در برخی دوره‌ها شرایط بازار ارز نوسان دارد و این نوسانات کوتاه مدت و زودگذر است ، اما دلار بازار مطمئنی برای سرمایه‌گذاری نیست .

افرادی که تمایل دارند در بازاری مطمئن و ایمن سرمایه‌گذاری کنند به سراغ بورس روند ، این بازار بهترین مکان برای سرمایه‌گذاری است , بر همین اساس ، با توجه به اینکه این نرخ از لحاظ اقتصادی صحیح نیست ، کاهش ان نرخ ارز موضوع محتملی بود که با مدیریت صحیح بانک مرکزی به سرانجام رسید , هشیاری بانک مرکزی بهرحال پیش بینی می‌شود روندکاهشی قیمت ارز ادامه داشته باشد در همین رابطه عبدالناصر همتی در جدیدترین اظهارات خود گفت : بازار ارز در کنترل است .

مردم و کسانی که دلال بازی می‌کنند ، توانایی بانک مرکزی را دست کم نگیرند ، چرا که ما توانایی لازم را داریم که هر زمان اراده کنیم در بازار حضور یابیم و به عرضه و تقاضا ساماندهیم , وی افزود : همیشه به مردم عزیز گفته‌ام که دارایی خود را در ریسک خریدوفروش ارز قرار ندهند , همانطور که می‌بینید در یک روز هزار تومان افزایش دارد و در روز دیگر هزار تومان کاهش می‌یابد .

بانک مرکزی در بازار حضور محکم داشته و توانایی نیز دارد ؛ ذخایر ارزی هم موجود است , رییس کل بانک مرکزی اضافه کرد : این موضوع ربطی هم به بحث تورم ندارد و در توان ملی ما تاثیر نمی‌گذارد , به زودی در بازار ارز ثبات ایجاد می‌شود و مشکلاتی هم که در یکی دو هفته اخیر در بازار ارز ایجاد شده به علت مسائل سیاسی و جو روانی ایجاد شد ، بوده و ان شاءالله به زودی رفع می‌شود .

منبع : کیهان به اشتراک بگذارید : http://cheshmeborkhar,ir/?p=166647.