تولید محتوای مجازی و دیگر راه‌های فرهنگ سازی

۱۴۰۰/۰۶/۲۱ ۲۲:۱۴:۲۰


تامین نیوز / رهبر معظم انقلاب اسلامی در نخستین دیدارشان با رییس جمهوری و اعضای هیئت دولت سیزدهم در بخشی از بیاناتشان تصریح داشتند که « در مسئله‌ی فرهنگ و رسانه ، به گمان بنده ، ساختار فرهنگی کشور نیاز به یک بازسازی انقلابی دارد , ما مشکل داریم در ساختار فرهنگی کشور و یک حرکت انقلابی لازم است , البته حرکت انقلابی یعنی خردمندانه و عاقلانه .

معنای انقلابی بودن بی هوا حرکت کردن و بی حساب حرکت کردن نیست , » {1} هر چند که محور اصلی این بیانات به دفعات در دولت‌های گذشته هم تکرار شده اما این امر تاکنون انگونه که شایسته است ، محقق نشده و انتظار می‌رود این امر در دولت ایت الله رییسی با جدیت بیشتری پیگیری شود تا افکار عمومی شاهد دستیابی به نتایج ملموسی در این زمینه باشند و صد البته این حرکت انقلابی نباید بدون برنامه ریزی انجام شود و همانگونه که رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز بدان اشاره کردند ؛ باید از ایده‌ها و تفکرات جوانان علاقمند و دلسوز برای مقابله با جنگ نرم دشمنان بهره برد چرا که اگر دولت و بخش‌های فرهنگی ان به این مجموعه‌های جوان و علاقه مند کمک کنند ، قطعا کارهای بزرگی انجام خواهد گرفت و قدم‌های خلاقانه ای برداشته می‌شود , از سویی دیگر مقابله و مبارزه با فساد اخلاقی و فساد در زمینه فرهنگ که رهبر انقلاب از ان به عنوان اوردگاه حق و باطل نام می‌برند در این راستا بسیار ضروری است و تجربیات سایر ملل نیز گواه این ادعا است که هر کشور و ملتی که داعیه دلسوزی از فرهنگ و ایین خویش را نداشته و با بیگانه پرستی دل به اداب و رسوم سایر فرهنگ‌ها بسته ، پس از چندی شاهد جامعه ای رو به زوال و اضمحلال شده است .

شاید نخستین سوالی که در این مقوله به ذهن متبادر شود ، این باشد که فرهنگ چیست ؟ واژه فر به معنای نور و فروغ الهی است و هنگ به معنای تصمیم عزم و اراده است و به معنی دیگر حج به شمار می‌رود که ان هم به معنی قصد است , وقتی فردی اقدام به حج می‌کند یعنی قصد رفتن به خانه خدا را دارد و بر همین اساس فرهنگ یعنی قصد سفر نور ، یعنی اهنگ نور کردن و رو به سوی نور اوردن است , ادم با فرهنگ یعنی فردی که قصد و اراده کرده تا به سوی خداوند و نور گام بردارد ؛ بنابراین در زمینه فرهنگ می‌توان ، دو جامعه را متصور شد که یکی از نور به سمت ظلمت حرکت می‌کند و دیگری جامعه ای که از ظلمت به سمت نور گام بر می‌دارد .

البته در قران کریم نیز در مورد این مطلب اشاراتی شده و در ایه الکرسی و ایات مرتبط با ان امده است {2} {3} « خداوند سرور کسانی است که ایمان اورده‌اند , انان را از تاریکی‌ها به سوی روشنایی به در می‌برد , و [ لی ] کسانی که کفر ورزیده‌اند ، سرورانشان [ همان عصیانگران ] طاغوتند ، که انان را از روشنایی به سوی تاریکی‌ها به در می‌برند .

انان اهل اتشند که خود ، در ان جاودانند , » بر اساس این ایات الهی خداوند دوست و یار کسانی است که ایمان اورده‌اند و انان را از ظلمات به سمت نور هدایت می‌کند و سپس می‌فرماید کافران را از نور خارج می‌سازد , منبع : ایرنا این نور فطرت در همه انسان‌ها است ولی در قیاس به ان نوری که خداوند میخواهد برساند ؛ ظلمت است ، اما اگر همان نور اندک فطرت را خاموش کنند یعنی به سمت ظلمات می‌روند .

این دو جامعه را در عالم مجاز شاید بتوان به دو دسته فرهنگ سپیدی و سیاهی تقسیم کرد که هر کدام دارای نشانه هایی است که از ان طرق میتوان نوع جامعه را شناخت , یکی از نشانه‌های جوامع سپیدی یا الهی ان است که افراد فرهنگی انها از جمله مهمترین افراد به شمار می‌روند ؛ جامعه ای که مقام یک فرد دارا و ثروتمند بالاتر از یک دانشمند باشد این یعنی هنوز روی به عالم معنی پیدا نکرده است و هنوز هم قصه علم بهتر است یا ثروت در دایره تکرار قرار دارد , تصمیم‌های فرهنگی در اتاق‌های شیشه ای حجت‌الاسلام حسین جلالی عضو هیات رییسه کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در گفت و گو با پژوهشگر ایرنا اظهار داشت : واکاوی و داده پردازی در مسائل فرهنگی دیگر به عنوان یک مطلب عامیانه عرفی همچون گذشته نیست و نیازمند ورود جدی متخصصان و تحصیلکرده‌های این حوزه است .

همانگونه که زنجیره مسائل اقتصادی ، سیاسی و فرهنگی به یکدیگر متصل هستند قطعا باید به همان میزان در سیاستگذاری بنیادین و تحولی فرهنگی این پازل ، نباید به صورت خرد و جزیی دیده شود بلکه بایستی به صورت کلی و کلان بدان پرداخت , نماینده مردم رفسنجان و انار در مجلس شورای اسلامی افزود : نمی‌توان مساله فرهنگ را مطرح کرد اما به مباحثی همچون کاهش جمعیت ، قانونمند ساختن فضای مجازی ، گردشگری ، خدمات رفاهی و غیره نپرداخت ؛ به عنوان مثال وقتی سخن از کتابخوانی و افزایش سرانه نرخ مطالعاتی می‌شود ، باید علاوه بر فراهم ساختن زیرساخت‌ها ، کتاب هایی منتشر شود که ذائقه تمامی مخاطبان را دربر گیرد و صد البته قیمت مناسبی هم داشته باشد , وی با تاکید بر اینکه نیازمند تحولات بنیادین و اساسی هستیم ، خاطرنشان کرد : در امر فضای مجازی اگر تولید محتوا صورت نگیرد و یا برای افرادی که اقدام به تولید محتوا می‌کنند ، هیچ سهمی در نظر گرفته نشود ؛ طبیعی است که زنجیره ناقصی خواهیم داشت .

جلالی ادامه داد : اگر بحث پوشش اسلامی را مطرح ولی لباس ملی تعریف نشود ؛ معلوم است که یک جای کار می‌لنگد چرا که اغلب کشورها دارای لباس ملی متناسب با هویت دینی و تاریخی خودشان هستند اما جمهوری اسلامی ایران جزوء کشورهایی است که هنوز در این زمینه اقدام مناسب و مطلوبی نداشته است , وی تصریح کرد : لباس ملی پرچم و هویت یک جامعه و کشور است و مگر می‌شود بعد از این همه سال هنوز یک لباس ملی نداشته باشیم , متاسفانه در امر پوشش اسلامی ، تعریف دقیق و مشخصی از لباس ملی و صنفی نداریم .

این نماینده مجلس شورای اسلامی اظهار داشت : هر چند که فرهنگ زیربنا و اقتصاد و سیاست روبنای جوامع به شمار می‌رود اما این مولفه‌ها بدون ارتباط و جدا از یکدیگر که نیستند ؛ بنابراین باید شورای عالی انقلاب فرهنگی ، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دیگر دستگاه‌های فرهنگی اهتمام بیشتری برای همکاری با سایر حوزه‌ها داشته باشند , وی گفت : انسجام و ارتباط وسیع بین سایر بخش‌ها همچون سیاست و اقتصاد با مقوله فرهنگی باید به صورت جدی در نظر گرفته شود چرا که هم اکنون در بسیاری از مسائل همانند مسکن ، کشاورزی ، ورزش ، جوانان و غیره دارای پیوست‌های فرهنگی هستیم اما در عمل به صورت جزیره ای عمل کرده و انسجام و وحدتی مابین انها دیده نمی‌شود , عضو هیات رییسه کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی افزود : همچنین نیازمند نیازسنجی فرهنگی در تمامی مولفه‌ها و شاخصه‌های کشور هستیم چر که نمی‌توان پشت اتاق‌های شیشه ای تصمیمات فرهنگی گرفت و باید با ورود به بطن جامعه از نیازهای واقعی شناخت حاصل کرد .

وی ادامه داد : بایستی مسولان فرهنگی متناسب با نیازهای جامعه حرکت کنند البته این امر به قول معروف نان به نرخ روز خوردن نیست ، بلکه منظور پیاده‌سازی قوانینی است که در بطن جامعه قابل اجرا و عملیاتی باشد , اقدام جهادی برای بازگرداندن فرهنگ به ریل انقلاب سعید قاسمی فعال سیاسی و فرهنگی نیز در همین زمینه به ایرنا گفت : رهبر معظم انقلاب اسلامی در حوزه فرهنگ طی سنوات گذشته جمله معروفی دارند مبنی بر اینکه " در عرصه‌ی فرهنگ ، به معنای واقعی کلمه ، احساس نگرانی میکنم و حقیقتا دغدغه دارم , این دغدغه از ان دغدغه هایی است که ادمی به خاطر ان ، گاهی ممکن است نصف شب هم از خواب بیدار شود و به درگاه پروردگار تضرع کند .

" {4} وی افزود : واقعیت ان است که ان چه که هم اکنون در جامعه وجود دارد به هیچ وجه با شعائر انقلاب اسلامی و منش و رفتار بزرگانمان همچون امام خمینی (ره) ، حضرت ایت الله خامنه‌ای ، شهید مطهری ، شهید بهشتی ، علامه طباطبایی و غیره همخوانی و همگرایی ندارد , قاسمی ادامه داد : دورانی هم که در مقطع هشت سال جنگ تحمیلی ، فرهنگ ایثار ، شهادت ، حجاب ، اخلاق ، احترام به بزرگان و غیره شکل گرفت ، تمامی انها دوباره به دلیل انکه غرب و جبهه استکبار برای مقابله با ان سرمایه‌گذاری و برنامه ریزی کرده بود ، از بین رفت , وی اظهار داشت : متاسفانه تکنولوژی غربی همچون فضای مجازی روز به روز به این هجمه‌ها دامن زد و هنوز هم شاهد برنامه ریزی‌های گسترده دشمنان نظام جمهوری اسلامی ایران در زمینه ایجاد ناهنجاری‌های فرهنگی هستیم .

این فعال سیاسی و فرهنگی خاطرنشان کرد : در دولت‌های گذشته هم به مقوله بسیار مهم فرهنگ توجه جدی صورت نگرفت ، به گونه ای که گاهی از انان می‌پرسیدم « این تذهبون ؟» {5} وی با بیان اینکه مقوله فرهنگ توسط تکنوکرات‌ها در کشور شخم زده شد ، اظهار داشت : هنگامی که در دولت گذشته حقوق و مزایا را برای قشر خاص و سفارش شده ، افزایش دادند ، در واقع بالانس و میزان جامعه را بهم ریختند , قاسمی با بیان اینکه در زمینه فرهنگ خسارات فراوانی داشته‌ایم ، گفت : بازسازی این امر و اوردن ان روی ریل قطار انقلاب حداقل نیازمند یک دهه فعالیت جهادی است , وی با بیان اینکه پر کردن چاله‌های کنده شده بسیار سخت و دشوار خواهد بود ، افزود : با وجود خوشبینیم به نظام و اینده ان ، اما بعید می‌دانم طی چند سال اینده دستاوردهای بزرگی در این مسیر به دست‌اید ؛ هر چند که نبودن افراد دو تابعیتی در تیم ایت الله رییسی اقدامی ارزشمند و توفیق مبارکی است .

این فعال فرهنگی اظهار داشت : واقعیت ان است که کمتر کسی یافت می‌شود تا شهامت اراده ان اقدام انقلابی و فولادی مد نظر رهبر معظم انقلاب اسلامی را داشته باشد و بتواند در وزارتخانه‌ها و نهادهای دولتی ان را محقق سازد , وی گفت : شهامتی که بتواند عوامل نفوذی تخریب‌های گذشته را کن فیکون کند و نه تنها در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بلکه در سایر وزارتخانه‌ها و نهادهای دولتی پاکسازی انقلابی صورت گیرد , وی افزود : فرهنگ تافته جدا بافته ای از دیگر مقوله‌ها نیست و اتفاقا ایرانیان نشان داده‌اند که جزء با اخلاق‌ترین و با فرهنگ‌ترین مردمان جهان هستند اما وقتی مسولی را می‌بیند کلید استخر فرح در بین اعضای تیمش دست به دست میشود ، دلسرد می‌شوند .

قاسمی ادامه داد : برای دولت ایت الله رییسی دعا می‌کنم تا بتواند مقابل علف‌های هرزی که 40 سال است ، ریشه دوانده‌اند و از نهال هایی همچون محسن حججی‌ها بزرگتر بوده و اجازه رشد و نمو به انان را نمی‌دهند ، مقابله کند , وی یاداور شد : این زالو صفتان دست پرورده جبهه غربی ، عبری و عربی در فرهنگ نئولیبرالیستی رشد کرده‌اند و برای نابودی انان پنجه‌های بسیار قوی می‌طلبد , وی در ادامه با اشاره به مقوله جوانگرایی اظهار داشت : هنوز هم تاکیدات رهبر معظم انقلاب اسلامی در این زمینه در حد شعار در دولت‌ها باقی مانده است و مسولان در هراس هستند که کارها را به امثال حسن باقری‌ها و یا قاسم سلیمانی‌های زمانه بسپارند .

1 ) https://farsi,khamenei,ir/speech-content?id=48588 2) ایه 255 سوره بقره 3) ایه‌های 256 و 257 سوره بقره 4) https://farsi.

khamenei,ir/speech-content?id=12893 5) ایه 26 سوره التکویر « این تذهبون ؟»: کجا می‌روید ؟ یعنی جز راه قران ، هرکجا بروید بیراهه است ,.