دستگاهی در همدان که نمونه ان هیچ کجای دنیا نیست / از برداشت تمام مکانیزه محصول تا افزایش راندمان کار

۱۴۰۰/۰۸/۱۹ ۱۵:۴۶:۵۶

« مهدی هاشمی »؛ کشاورز و مخترع تویسرکانی ماشین مکانیزه برداشت محصولات باغی را برای اولین بار در کشور با این حد از امکانات ساخته ، ماشینی که با تکیه بر توان جوان ایرانی و تجهیزات داخلی به نمونه خارجی « نه » گفته است ، این شیکر مکانیزه مطابق باغات سنتی داخلی و با یک سوم قیمت نمونه خارجی تولید شده تا دیگر خبر تلخ سقوط از درخت در گوش‌ها نپیچد .



خبرگزاری فارس - همدان : حباب ارزوی کودک تویسرکانی امروز به وقت جوانی رنگ واقعیت گرفته و برای اولین بار به دستان خودش در کشور محقق شده است ، امیدی که از کودکی قد کشیده و روزها را به هم گره زده ، از هنرستان و دانشگاه تا طرح و ساخت را با فراز و نشیب گذرانده اما حالا ارزویش به مدد دستان و صدالبته اندیشه‌اش جان گرفته و شیکر مکانیزه برداشت محصولات باغی تولید شده است , مهدی تمام روزهای کودکی را وردست پدر در باغات گردو به دستگاهی فکر می‌کرد که سلامتی خانواده و باغداران را تضمین کند و خطر سقوط از درخت را هنگام برداشت گردو کاهش دهد ، فصل برداشت گردو که می‌شود مردان روستا کمر همت می‌بندند و قامت بلند گردوی پیر را بالا می‌روند تا چشمشان به محصول روشن شود و با گردوتکانی دست رنج یک ساله خود را برداشت کنند , اما در این میان جشن برداشت گردو گاهی با داغ و گاهی هم با حسرت همراه می‌شود و سقوط یکباره از درختان تنومند و مرتفع تمام رشته‌ها را پنبه می‌کند ، ای کاش دستگاهی بود که عملیات برداشت گردو و دیگر محصولات باغی را مکانیزه انجام می‌داد و دیگر خبر تلخ سقوطی در گوش‌ها نمی‌پیچید .

مهدی هاشمی ؛ کشاورز و مخترع 36 ساله تویسرکانی این تمنا را جامه عمل پوشانده و دستگاهی تمام مکانیزه و بومی اختراع کرده تا باغداران عملیات برداشت محصولات باغی را با خیالی اسوده انجام دهند و علاوه بر برداشت تمام مکانیزه ، با قیمت به مراتب کمتر و راندمان بالاتر محصول را جمع اوری کنند , شیکر مکانیزه برداشت محصولات باغی ؛ ماشینی است که برای اولین بار در کشور با این حد از امکانات ساخته شده و با تکیه بر توان جوان ایرانی و تجهیزات داخلی به نمونه خارجی « نه » گفته است ، این شیکر مطابق باغات سنتی داخلی و با یک سوم قیمت نمونه خارجی تولید شد , داستان پرفراز و نشیب ساخت این ماشین مکانیزه را در گفت وگو با این کشاورز و مخترع جوان می‌خوانیم .

فارس : ایده ساخت شیکر مکانیزه محصولات باغی از چه زمانی در ذهن شما ایجاد شد و ان را دنبال کردید ؟ هاشمی : ارزوی دوران کودکی‌ام ساخت ماشینی بود که خانواده و اهالی روستا را از اسیب سقوط از درخت گردو نجات دهد این حادثه گاهی به قیمت جان افراد تمام می‌شد و باغداران زیادی در اثر سقوط از درخت فوت کردند یا دچار اسیب جدی مثل قطع نخاع شدند , با فکر ماشین گردوچین به خواب می‌رفتم و با ذکر این ماشین از خواب شیرین برمی‌خواستم ؛ دقیقا همان روزها کنار پدرم مشغول باغداری بودم چون شغل خانوادگی و اباواجدادی ما کشاورزی و باغداری است بنابراین از همان دوران کودکی با مشکل برداشت محصول به ویژه گردو اشنایی داشتم و بارها پدرم و برادرانم در فصل برداشت اسیب جدی می‌دیدند , مهارت کافی داشتیم و روزها و فصل‌های زیادی مشغول به برداشت محصول بودیم اما گاهی با تمام ممارست و تمرین‌ها سقوط پیش می‌امد و خانواده ای را گرفتار یا داغدار می‌کرد .

القصه اینکه ایام یکی پس از دیگری طی شد و من نوجوان شدم بدون معطلی در هنرستان فنی ثبت نام کرده و پس از ان در رشته مکانیک گرایش جامدات وارد دانشگاه شدم ، زمان تحصیل دید بازتری نسبت به مسائل فنی پیدا کردم و امیدم برای ساخت ماشین مکانیزه برداشت محصول بیشتر شد , فارس : چه مدت طول کشید که این دستگاه ساخته شود ؟ هاشمی : زمان طولانی صرف ساخت شیکر تمام مکانیزه برداشت محصولات باغی شد ، حدود 5 تا 6 سال تحقق این ارزوی روزهای کودکی طول کشید ، و بی وقفه برای طراحی و ساخت ان تلاش کردم ، اما خوشبختانه نتیجه ای که می‌خواستیم حاصل شد ، اگر چه ساخت نمونه اولیه دستگاه با شکست مواجه شد و چندین مرتبه در مراحل مختلف اعم از بدنه دستگاه و کارکرد با مشکل روبرو شدم ولی هر بار رفع ایراد کردم تا اینکه دست اخر ماشین نهایی ساخته شد , فارس : ایا نمونه خارجی این دستگاه در بازار موجود است ؟ هاشمی : چنین ماشین صد درصد بومی با این حد از امکانات برای اولین بار در کشور ساخته شد ؛ دستگاهی که با امکانات و تجهیزات موجود داخلی ساخته شده و حتی به اندازه سر سوزنی نیازمند خارج نیست ، در مجموع باید بگویم نمونه این دستگاه در هیچ کجای دنیا نیست چراکه با اندیشه بومی و در نظر گرفتن شرایط باغات کشور طراحی و تولید شده است .

در سال‌های قبل یکی دو تا دستگاه خارجی وارد شد اما این شیکر گردو مشابه دستگاه‌های خارجی نیست و معایب و مشکلات احتمالی در این ماشین رفع شده به طوری که برداشت محصول را کاملا مکانیزه کرده است , فارس : مزایای ان نسبت به نمونه‌های وارداتی را تشریح می‌فرمایید ؟ هاشمی : همانطور که گفتم این ماشین مطابق نیازهای داخل کشور ساخته شده و تنها ویژه گردو نیست ، بلکه برای محصولاتی چون پسته ، فندق ، بادام و انار هم قابل استفاده است , ضمن اینکه این دستگاه نسبت به نمونه‌های وارداتی مزایایی مثل عدم نیاز به تراکتورهای سنگین برای حمل دارد به نحوی که سبک‌ترین ماشین کشاورزی محسوب می‌شود ، ارتفاع دسترسی بالغ بر هشت متر است ، هدایت کامل دستگاه توسط ریموت ، تقسیم وزن دستگاه بر چهارچرخ و قطر دربرگیرنده درخت تا 70 سانتیمتر از ویژگی‌های ان است .

نکته قابل توجه دیگر در مورد دستگاه‌های وارداتی این است که در باغات سنتی پاسخگو نیستند در حالی که مساحت زیادی از باغات تویسرکان و دیگر نقاط کشور سنتی است از همین رو شیکر مکانیزه را با قابلیت باغ‌های سنتی به بهره برداری رساندم , فارس : درباره عملکرد و تضمین این دستگاه بیشتر توضیح می‌دهید ، ایا خدمات گارانتی یا همان پس از فروش هم ارائه می‌دهید ؟ هاشمی : بله یک سال خدمات پس از فروش و گارانتی برای ماشین در نظر گرفتم ، این خدمات نشان از اطمینان به این دستگاه است و از عملکرد این شیکر کاملا رضایت دارم تا جایی که باقیمانده محصول روی درخت کمتر از پنج درصد خواهد بود , شیکر مکانیزه برای برداشت محصولات باغی متنوع کاربرد دارد و عملکرد ان نسبت به برداشت دستی با کارگر ماهر قابل مقایسه نیست چراکه هنگام برداشت محصول به صورت دستی حتی با حرفه‌ترین افراد بیش از 30 درصد از محصول روی درخت باقی می‌ماند و راندمان تولید را پایین می‌اورد .

فارس : تاییدیه‌های لازم برای این دستگاه اخذ شده و کشاورزان با چه قیمتی می‌توانند ان را تهیه کنند ؟ هاشمی : در حال حاضر شیکر مکانیزه محصولات باغی در روزهای اخر اخذ تاییدیه مکانیزاسیون جهاد کشاورزی است همچنین در حال ثبت اختراع این ماشین هستم ، ضمن اینکه هزینه تمام شده دستگاه با قیمت‌های امسال حدود 380 میلیون تومان است در حالی که نمونه خارجی دستگاه‌های برداشت بیش از یک میلیارد و 200 میلیون تومان یا حدود 36 هزار یورو تمام می‌شود , به این معنا که شیکر مکانیزه از لحاظ قیمتی هم ق ابل قیاس با دستگاه خارجی نیست , در شهرستان‌های کوچک شاید حتی یک نفر هم وسع‌اش نرسد یک میلیارد هزینه کند در حالی که قیمت شیکر مکانیزه یک سوم قیمت نمونه خارجی است و افراد بیشتری توان خرید دارند حتی باغداران عمده می‌توانند به راحتی این دستگاه را خرید کنند و گاها به صورت مشارکتی قابل استفاده است .

نکته قابل توجه دیگر در بخش هزینه‌ها دستمزد کارگر است به طوری که یک کارگر ماهر در طول یک روز چهار درخت برداشت می‌کند و مبلغی معادل 800 هزار تومان اجرت دریافت می‌کند پس باغداری که 200 یا بیشتر از این تعداد درخت دارد هزینه برداشت محصولش چقدر می‌شود ؟ علاوه بر هزینه هنگفت استرس و نگرانی بابت سقوط از درخت کارگران و بروز مشکلات احتمالی هم سر جای خودش در حالی که با این دستگاه بدون عجله در روز محصول 100 تا 150 اصله درخت برداشت می‌شود بنابراین با یک حساب سرانگشتی اهمیت مکانیزه کردن عملیات برداشت از لحاظ کاهش مخاطرات و کاهش هزینه کاملا مشهود است و این اتفاق بر هیچکس پوشیده نیست , فارس : کشاورزان از این ماشین استقبال کردند ؟ هاشمی : خوشبختانه استقبال کشاورزان از این دستگاه خوب بود و امسال دو دستگاه تولید و به فروش رساندم اگر چه هنوز به مرحله تولید انبوه نرسیده چون تاکنون سرمایه گذار جذب نشده و سرمایه داران با مشکلات بر سر راه تولید و موانع رغبتی به سرمایه‌گذاری جدید ندارند , اگر این دستگاه به تولید انبوه برسد ، برداشت محصولات باغی به صورت تمام مکانیزه انجام می‌شود و مجموعه باغات کشور از جمله باغ زیتون ، بادام ، پسته و گردو معضل برداشت نخواهند داشت به نحوی که در اقتصاد کشور تاثیر بسزایی دارد این اقدام گامی بلندی در راستای مکانیزه کردن برداشت محصولات باغی و اقتصادی شدن بخش کشاورزی است .

فارس : انگیزه اصلی شما برای ساخت این دستگاه مکانیزه چه بود ؟ هاشمی : تمام تلاش و دغدغه‌ام حل معضل سقوط از درخت است چون رنج زیادی به باغداران تحمیل می‌شود و همیشه این نگرانی وجود دارد که خدایی ناکرده امسال کدام یک از اهالی قرار است فوت کند یا در بهترین حالت دست و پایش بشکند , امسال طبق گزارش اورژانس تویسرکان 82 نفر سقوط از درخت داشتیم البته این میزان افرادی بودند که به اورژانس گزارش شده ، تعدادی هم سقوط کرده اما با یاری خداوند دچار اسیب دیدگی نشده و به بیمارستان منتقل نشدند پس در این میان ضرورت مکانیزه کردن عملیات برداشت با این امار به عنوان نمونه کوچکی در برابر کل کشور حائز اهمیت است , ساخت این دستگاه علاوه بر حل مشکلات خانواده خودم که همگی باغدار هستند و به دفعات زیاد اسیب دیدند ، برای هم شهری‌ها و هم روستاییان مفید است ، در این سال‌ها بر اثر سقوط از درخت فوتی و نقص عضو زیادی داشتیم و چه خانواده هایی که در اثر این حادثه گرفتار و داغدار شدند پس این دستگاه راهی است که حداقل سالانه یک نفر از این معضل نجات یابد .

هر ساله این مشکلات و اسیب دیدگی‌های کوچک و بزرگ در حال اتفاق است و شاید افرادی که از نزدیک با این مسائل مواجه نباشند متوجه عمق فاجعه نیستند بنابراین تنها راه برون رفت از این موارد مکانیزه کردن برداشت محصول است , فارس : در این راه چه کسانی همراه شما بودند و البته چه موانعی سر راه داشتید ؟ هاشمی : در فراز و نشیب تولید این دستگاه گلایه‌های هم هست اما در این بین از اقای جهانگیری بخش مکانیزاسیون جهاد کشاورزی استان قدردانی می‌کنم که در راستای حمایت از بنده و دستگاه شیکر اقداماتی انجام دادند , برای تولید شیکر مکانیزه با تمام توان پای کار ایستادم تا جایی که از حقوق کارگری خودم وسط گذاشتم و ازمون و خطا کردم تا به محصول نهایی برسم و تامین این مبالغ برایم سنگین بود اما با یاری خدا این مراحل را پشت سر گذاشتم ولی در روند تولید یک تراکتور نیاز داشتیم برای تست دستگاه و از جهاد شهرستان درخواست یک تراکتور کردیم اما با ان موافقت نکردند .

حرف ما خرید یک تراکتور سهمیه ای برای تست شیکر و دیگر دستگاه‌ها بود ، اما متاسفانه اصلا همکاری در شهرستان صورت نگرفت البته جهاد کشاورزی استان قول هایی دادند برای پیگیری اما ای کاش این تراکتور امسال به دست ما می‌رسید ، خیلی جلوتر بودیم , فارس : به اعتقاد شما چگونه باید از مخترعین حمایت کرد و چه عایدی خواهد داشت ؟ هاشمی : حمایت از افرادی که با ایده‌های نو به فکر حل مشکلات مردم هستند خالی از لطف نیست به ویژه اینکه حمایت فقط مباحث مالی نیست بلکه در ابعاد مختلف می‌تواند حامی باشند تا افرادی که کاری از دستشان بر می‌اید دلگرم شوند و این مسیر سخت را با فراغ بال بیشتری طی کنند , با حمایت جزیی از بنده و این ایده نو و خرید تراکتور اقساطی در اصل از هزاران باغدار حمایت صورت می‌گرفت در حالی که به راحتی زیر قولشان زدند و از کنار موضوع گذشتند .

برای اخذ مجوزها هم که باید هفت خوان رستم طی شود و پرونده به بغل از این اداره به ان اداره در رفت و امد باشیم ؛ زمان ساخت دستگاه یک طرف ، پروسه اخذ مجوزها هم طرف دیگر به همان اندازه زمان بر و دشوار است و قطعا این مشکلات باعث دلسرد شدن و کناره‌گیری از کارهای نو می‌شود , فارس : برنامه دیگری برای اختراع و ساخت دستگاه‌های مکانیزه کشاورزی و باغداری دارید ؟ هاشمی : در حوزه مکانیزه کردن برداشت محصول باغی برنامه مدون دارم و در همین هفته جاری دستگاه برداشت زیتون اماده تست می‌شود و در مزارع شمال امتحان خواهد شد ، در حال حاضر به طور کلی علاوه بر شیکر مکانیزه در حال ساخت دستگاه‌های دیگری چون دستگاه سیرکار ، حبه کن سیر و غیره هستیم , فارس : سپاسگزارم از اینکه پاسخگوی سوالات ما بودید ، به عنوان حرف اخر صحبتی هست بفرمایید .

هاشمی : با تشکر از خبرگزاری فارس برای انعکاس ایده‌های نو و کاربردی ، امیدوارم با حمایت و پشتیبانی مسولان و تکیه بر توان جوانان ایرانی روز به روز شاهد استقلال هر چه بیشتر این مرز و بوم باشیم , انتهای پیام /89033/.