وزارت خارجه معصوم نیست که هیچ خطا و اشتباهی نداشته باشد

۱۴۰۰/۰۸/۱۹ ۱۵:۴۷:۲۴

خبرگزاری فارس : معاون کنسولی وزارت خارجه در مناظره ای با کواکبیان با بیان اینکه مدافع هر عملکردی در این وزارتخانه نیستم ، گفت : وزارت خارجه معصوم نیست که هیچ خطا و اشتباهی نداشته باشد ، اما پایه اطلاعات برخی منتقدین درست نیست .



به گزارش خبرگزاری فارس ، مناظره ای با عنوان « نقد سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران » با حضور مصطفی کواکبیان و حسن قشقاوی در دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد , در این جلسه که با حضور طیف‌های گسترده دانشجویان در دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد ، طرفین به بررسی ابعاد مختلف عملکرد دستگاه دیپلماسی کشور پرداختند , در ابتدای جلسه مصطفی کواکبیان ، انتقاداتی را در خصوص عملکرد دستگاه دیپلماسی کشور مطرح کرد .

وی دستگاه دیپلماسی را فاقد استراتژی مدون و مشخص در سیاست خارجی دانست و فراز و نشیب‌های موجود در روابط ایران با کشورهای منطقه ، به ویژه کشورهای همسایه را ناشی از همین فقدان استراتژی ارزیابی کرد , وی اظهار داشت : از مسائل دیگری که در اثر فقدان استراتژی مدون به وجود امده ، نامه‌نگاری های رییس جمهور با باراک اوباما و بدون پاسخ ماندن این نامه هاست , کواکبیان افزود : نمونه دیگر ، حضور رییس جمهور در سخنرانی رییس جمهور امریکا در مجمع عمومی سازمان ملل است ؛ ان هم در حالی که رییس جمهور امریکا هنگام سخنرانی رییس جمهور ایران در جلسه حضور ندارد .

دبیر کل حزب مردمسالاری در ادامه بدنه کارشناسی وزارت امور خارجه را « لخت » توصیف کرد و کارشناسی نبودن تصمیمات را از مشکلات دستگاه دیپلماسی دانست , وی گفت : در قانون اساسی جمهوری اسلامی ، شورای عالی امنیت ملی بالاترین نهاد تصمیم ساز دیپلماسی است در حالی که باید از توان کارشناسی وزارت امور خارجه استفاده شود ؛ با این حال مشخص نیست تا چه میزان کار کارشناسی در این وزارتخانه انجام می‌پذیرد , کواکبیان ، برگزاری همایش « هولوکاست » در تهران را نتیجه فقدان کار کارشناسی دانست و اظهار داشت : شایسته نیست که بالاترین مقام اجرایی کشور در همایشی که با هزینه گزافی برگزار شده ، حرف هایی بزند که با منافع ملی سازگاری ندارد .

نماینده سابق مجلس شورای اسلامی در بخش پایانی قسمت اول از سخنان خود ، به کاندیداتوری ایران برای عضویت در شورای امنیت سازمان ملل متحد اشاره کرد و گفت : ایران تنها 32 رای از کل ارا را از ان خود کرد ؛ در حالی که ژاپن به عنوان رقیب ایران 162 رای کسب کرد و لزومی به کاندیداتوری ایران وجود نداشت و این نیز از مصادیق تصمیمات غیرکارشناسی است , بعد از سخنان دبیرکل حزب مردمسالاری ، حسن قشقاوی به برخی از انتقادات مطرح شده پاسخ داد , وی گفت : وزارت امور خارجه در همه زمینه‌ها دارای استراتژی مدون است .

اولا قانون اساسی حاوی مبانی و اصول کلی دیپلماسی کشور است , ثانیا اسنادی مانند برنامه چشم‌انداز 20 ساله ، برنامه پنج ساله مصوب مجلس و امثالهم وجود دارند که همگی بیان استراتژی مدون در وزارت امور خارجه هستند , معاون کنسولی وزارت امور خارجه در ادامه افزود : در ساختار وزارت امور خارجه ، وزیر دارای دستیار ویژه در امور استراتژیک است که کارکرد اصلی وی تدوین استراتژی‌های مشخص ، با بهره‌گیری از بهترین کارشناسان امور برای وزارت امور خارجه است .

علاوه بر ان وجود معاونت‌های تخصصی و ادارات کل و کارشناسان مجرب نیز به تدوین استراتژی سالانه در خصوص کلیه کشورهای جهان می‌پردازند , قشقاوی در ادامه ضمن اشاره به برگزاری باشکوه اجلاس عدم تعهد اظهار داشت : چگونه ممکن است بدون استراتژی ، اجلاسی در این سطح و با این برنامه و شکوه برگزار کرد ؟ ان هم در حالی که سند پایانی اجلاس با 717 بند بعد از سه سال کار کارشناسی پس از اجلاس قبلی در شرم الشیخ به تصویب رسید ؟ اگر بدنه کارشناسی وزارت امور خارجه لخت بوده چگونه کارشناسان معاونت بین‌الملل توانستند چنین سند مهمی را تهیه کنند ؟ سخنگوی سابق دستگاه دیپلماسی در خصوص حضور هیئت ایرانی هنگام سخنرانی رییس جمهور امریکا اظهار داشت : درست یا غلط ، سنت اجلاس مجمع عمومی به گونه ای است که در جلسه افتتاحیه ، ابتدا رییس جمهور کشور میزبان که امریکا است ، سخنرانی کرده و بعد از وی دبیرکل سازمان ملل سخنرانی می‌کند , لذا طبیعی است که مانند سایر جلسات و اجلاس‌ها ، جلسه افتتاحیه با حضور کلیه رهبران برگزار شود .

این یک مسئله تشریفاتی است که هیئت‌های کشورهای مختلف ، چه موافق و چه مخالف امریکا ، در جلسه افتتاحیه شرکت می‌کنند , وی افزود : با این حال سخنرانی سایر رهبران در زمان‌ها و روزهای بعد انجام می‌شود و طبیعی است که از تعداد حاضران در جلسه افتتاحیه ، در ادامه اجلاس کاسته شود , قشقاوی همچنین در خصوص نامه‌نگاری بین روسای جمهور ایران و امریکا اظهار داشت : نامه‌های مختلفی بین دو کشور رد و بدل شده ، گرچه این کار در سطوح مختلف انجام گرفته ، اما اینگونه نبوده که پاسخی به نامه‌های یک طرف داده نشده باشد و اگر زمانی به مصلحت کشور باشد ، جزییات و مفاد نامه‌های رد و بدل شده در سطوح مختلف منتشر خواهد شد .

معاون وزیر امور خارجه در خصوص مسئله هولوکاست ، بحث‌های مطرح شده در این رابطه را دارای پنج بعد دانست و اظهار داشت : مسئله هولوکاست از پنج قسمت 20 درصدی تشکیل شده است , 20 درصد اول مربوط به نفی یا تایید اصل واقعه است , 20 درصد دوم در خصوص ان است که چرا در 17 کشور مدعی ازادی بیان ، پژوهش و جستجو در خصوص این واقعه عمل مجرمانه است ؟ وی در ادامه افزود : 20 درصد سوم ، پرسش از کشورهایی است که نه پژوهش و تحقیق ، بلکه انکار هولوکاست را عمل مجرمانه می‌دانند .

چگونه است که در این کشورها انکار خداوند و انبیا و همه چیز ازاد است ، اما انکار هولوکاست یک عمل مجرمانه است ؟ چطور می‌توان واقعه ای چون کشتار 10 میلیون نفر از مردم کنگو توسط استعمارگران اروپایی در قرون گذشته را نفی کرد ، اما انکار هولوکاست عمل مجرمانه است ؟! قشقاوی همچنین اظهار داشت : چهارمین سوال در این رابطه ان است که هولوکاست در صورت وقوع توسط چه کسانی و کجا اتفاق افتاده است ؟ اگر این اتفاق در اروپا و توسط المان نازی رخ داده ، چرا باید فلسطینیان در خاورمیانه بهای ان را بپردازند ؟ وی افزود : 20 درصد اخر نیز مربوط به این سوال است که هولوکاست اساسا یک رویداد تاریخی متعلق به گذشته است یا مسئله روز است ؟ اگر این یک رویداد تاریخی است پس چرا امروزه واکنش‌های دیپلماتیک علیه کشور ما نشان داده شده و برخی از سفرا احضار شده‌اند ؟ و اگر مسئله روز است ، چرا غرب ادعای تاریخی بودن و مربوط به گذشته بودن ان را مطرح می‌کند ؟! این‌ها سوالاتی است که بارها در مذاکرات مطرح شده و طرف غربی نتوانسته پاسخ مناسبی برای انها ارائه کند , معاون کنسولی ، مجلس و امور ایرانیان وزارت امور خارجه همچنین در خصوص کاندیدا شدن ایران برای عضویت در شورای امنیت سازمان ملل متحد اظهار داشت : رای نیاوردن کشورها امری طبیعی و معمول است , به عنوان نمونه کشوری مثل هند با روابط گسترده و وجهه بین‌المللی برای عضویت در شورای امنیت کاندیدا شد ، اما کمتر از 50 رای را از ان خود کرد .

با توجه به فضاسازی به وجود امده علیه ایران ، اخذ بیش از 30 رای نیز در جای خود جالب توجه بود , در ادامه جلسه ، دبیرکل حزب مردمسالاری با دفاع از سخنان خود اظهار داشت : من نگفتم که بدنه وزارت خارجه کارشناس نیستند , بلکه مسئله اینجاست که از توان کارشناسی وزارت امور خارجه استفاده نمی‌شود ؛ بلکه اکثر تصمیمات در ریاست جمهوری گرفته می‌شوند .

کواکبیان افزود : در برخی از انتصابات مشاهده شده که روابط بر ضوابط غلبه دارند , به عنوان نمونه 2 تن از وزرای سابق دولت بدون هیچگونه سابقه دیپلماتیک در دو کشور مهم سفیر شده‌اند , نماینده سابق مجلس شورای اسلامی ، « موازی کاری » را یکی دیگر از مشکلات دستگاه دیپلماسی کشور دانست و اظهار داشت : این به چه معناست که رییس جمهور دنیا را به پنج قسمت تقسیم کرده و مشاورینی برای رسیدگی به امور این پنج قسمت تعیین کند ؟ کسانی که برای این کار انتخاب شده‌اند تا چه حد به مسائل دیپلماتیک اشنایی دارند ؟ وی در ادامه با اشاره به اهمیت در نظر گرفتن منافع ملی در سیاست خارجی ، در خصوص برگزاری اجلاس عدم تعهد در تهران گفت : ما هم قبول داریم که این اجلاس باشکوه برگزار شد .

اما باید منافع ملی در ان لحاظ می‌شد , به عنوان نمونه ما در بسیاری از کشورهای عضو جنبش ، زندانی داریم , ایا نمی‌توانستیم از این فرصت برای ازاد کردن زندانیان استفاده کنیم ؟ حتی اگر برخی از انها به عنوان نمونه قاچاقچی مواد مخدر باشند ، انها تبعه این کشور هستند و باید از منافع انها حمایت کنیم .

ایا نمی‌شد در قبال برگزاری اجلاس ، طبق منافع ملی برای ازادی این زندانیان تلاش کرد ؟ وی با تاکید مجدد بر فقدان استراتژی مدون در سیاست خارجی اظهار داشت : در حالی که بیداری اسلامی در کشورهای منطقه رخ داده ، دولت‌های جدید در قطعنامه حقوق بشری بر ضد ایران رای می‌دهند , در حالی که کشوری مثل کوبا مانع تصویب قطعنامه حقوق بشری پیشنهادی از سوی امریکا و اسراییل می‌شود و این نشانه ضعف دیپلماسی و فقدان استراتژی است , در ادامه جلسه ، قشقاوی در پاسخ به اظهارات کواکبیان از وی پرسید : ما همچنان معتقدیم که استراتژی مدون در وزارت امور خارجه وجود دارد .

سوال ما این است که شما به عنوان استاد علوم سیاسی دانشگاه چه استراتژی مدونی را پیشنهاد کردید ؟ شما به عنوان نماینده مجلس چه تعریف مکتوبی از منافع ملی ارائه دادید ؟ در مسائل مهمی مانند مسئله هسته ای و بحران سوریه و اجلاس عدم تعهد کدام طرح مکتوب را ارائه کرده و مسئولیت ان را نیز پذیرفتید ؟ دستگاه دیپلماسی در این زمینه صددرصد طلبکار و شما صددرصد بدهکار هستید , وی افزود : انتقاد بدون پیشنهاد باعث جمود فکری و از کار افتادن سلول‌های خلاقیت و ابتکار در مغز می‌شود , باید در کنار این همه انتقاد بدون پیشنهاد از وزارت امور خارجه ، ابتکار و پیشنهاد مسئولانه ارائه شده و مسئولیت ان نیز پذیرفته شود .

قشقاوی در خصوص انتصابات وزارت امور خارجه اظهار داشت : طبق امار مستند ایران در بین کشورهای جهان کمترین انتصابات خارج از وزارت امور خارجه را در این نهاد دارد , بیش از 95 درصد پرسنل وزارت خارجه اعم از معاونان ، مدیران کل ، روسای ادارات ، کارشناسان و نیز سفرا از داخل وزارت امور خارجه بوده و کمتر از 5 درصد از خارج وزارتخانه منصوب شده‌اند , حسب گزارش دریافتی از معاونت اداری و مالی وزارت امور خارجه از 80 انتصاب داخلی و خارجی وزارت خارجه در یک سال و نیم اخیر فقط 4 انتصاب از خارج از این وزارتخانه بوده و 76 انتصاب دیگر از بین دیپلمات‌های حرفه ای بوده است .

به عبارت دیگر متوسط انتصاب‌ها در وزارتخارجه‌های جهان از نیروهای خارج از وزارت خارجه حدود 10 درصد صورت می‌گیرد اما در ایران حداکثر 4 درصد می‌باشد , وی افزود : در امریکا و اروپا بسیاری از نظامیان و پرسنل امنیتی دیپلمات شده‌اند و به طور متوسط در اروپا تقریبا 20 درصد دیپلمات‌ها از خارج وزارت امور خارجه این کشورها منصوب شده‌اند , قشقاوی همچنین درباره انتصاب سفرا عنوان کرد : سفیر شدن وزرا و فرماندهان نظامی در کشورهای جهان امر مرسومی است و بر همین اساس اقایان زاهدی و مصری در کشورهای مالزی و ونزوئلا سفیر شده بودند .

چنانچه کالین پاول رییس ستاد مشترک ارتش امریکا به عنوان وزیر خارجه این کشور در زمان بوش منصوب شد , معاون کنسولی وزیر امور خارجه در خصوص اجلاس عدم تعهد از کواکبیان پرسید : ایا فلسفه اجلاس عدم تعهد موضوع کنسولی و ازادی زندانیان است ؟ در دوره‌های قبلی این اجلاس بین‌المللی در سایر کشورها ایا زندانیان میزبان را ازاد کرده‌اند ؟ این اجلاس بین‌المللی ارتباطی با ازادی زندانیان ندارد , با این حال دیپلماسی موفق جمهوری اسلامی ایران سبب حضور وزیر امور خارجه لیبی در هلال احمر ایران در حاشیه اجلاس و متعاقب ان ازادی 7 گروگان ایرانی در این کشور شد .

قشقاوی خطاب به حاضران جلسه گفت : دیپلمات‌های جمهوری اسلامی ایران خط مقدم مبارزه هستند و نباید عملکرد انها را ضعیف شمرده و نزد دشمنان ، این سربازان نظام را تحقیر کرد , در ادامه جلسه قشقاوی ضمن اشاره به مسئله سوریه ، راه حل دولت‌های حامی معارضان سوریه را « دیپلماسی خونین » دانست و اظهار داشت : جریانی که به دنبال دموکراسی خونبار در سوریه است کنفرانس‌های متعدد برگزار می‌کند تا به معارضان سلاح بدهد و زیرساخت‌های کشور سوریه به گونه ای تخریب شوند که این کشور ، حتی در صورت تغییر حکومت تا صد سال دیگر نتواند روی پای خود بایستد , وی افزود : در مقابل این جریان ، دیدگاه ایران وجود دارد که مشتمل بر دموکراسی صلح امیز و غیر خونین در سوریه است .

بر همین مبناست که اجلاس مخالفین غیر مسلح حکومت سوریه در ماه مبارک رمضان و اجلاس اخیر در تهران برگزار شده ؛ ضمن انکه از طرح شش ماده ای کوفی عنان استقبال شده و با اخضر ابراهیمی نیز همکاری لازم به عمل امده است , قشقاوی درخصوص برقراری دموکراسی در سوریه اظهار داشت : دو هفته قبل ، فرانسیس فوکویاما که از برجسته‌ترین اساتید روابط بین‌الملل در جهان است ، در سخنانی در پاریس گفته که برکناری بشار اسد مترادف با رخت بربستن دموکراسی از سوریه است , به عقیده فوکویاما در سوریه بیش از 17 ماه جنگ خونینی برقرار است که با نظریه‌های انقلاب‌های سایر کشورهای عربی متفاوت است و سقوط حکومت اسد باعث پاشیده شدن کشور شده و مرکزیتی در سوریه وجود نخواهد داشت که بر اساس ان دموکراسی محقق شود .

قشقاوی در ادامه ، مسئله حمایت از مقاومت فلسطین را ناموس سیاست خارجی جمهوری اسلامی دانست و اظهار داشت : هیچ کشوری ناموس سیاست خارجی خود را زیر سوال نمی‌برد و بر سر خطوط قرمز خود گفت وگو نمی‌کند , بسیاری از تحلیلگران در جهان می‌دانند که بحث سوریه ، بحث مقاومت فلسطین است و این کشور به خاطر قرار گرفتن در محور مقاومت ، اکنون تحت فشار است , وی افزود : هر کشوری در دنیا مایل به گسترش عمق استراتژیک خود است و از بین رفتن این عمق استراتژیک باعث ضربه پذیری در امنیت ملی و تمامیت ارضی کشورها می‌شود .

مصطفی کواکبیان در ادامه جلسه مواردی را از پیشنهادات ارائه شده به وزارت امور خارجه ارائه کرد و اظهار داشت : من در کمیسیون سیاست خارجی مجلس هشتم بحث روابط کامل با انگلیس را مطرح کردم و گفتم باید از گزینه قطع روابط کمی کوتاه بیایید , همچنین در مورد بحث خزر نیز با اقای متکی بحث کردم و به ایشان گفتم شما به خاطر مسائل مختلف رژیم حقوقی را تعریف نکردید و این به ضرر کشور ماست , وی افزود : من در طول برگزاری اجلاس غیرمتعهدها به اقای صالحی نامه نوشتم و به ایشان گفتم که اجازه دهید ما به عنوان مقام غیررسمی با برخی هیئت‌ها دیدار داشته باشیم که گفتند این موضوع دست ریاست جمهوری است .

دبیرکل حزب مردمسالاری همچنین اظهار داشت : من پیش از این در مجلس گفتم که در بحث سوریه نباید همه تخم مرغ‌ها را در سبد بشار اسد گذاشت , پس از چند ماه اقای صالحی بحث صحبت با مخالفان را مطرح کردند , کواکبیان عنوان کرد : ما باید کشورهای مختلف را با خود همراه کنیم ، چگونه ممکن است ما درباره سوریه جلسه بگذاریم و حتی یک کشور مسلمان به این جلسه نیاید و فقط ونزوئلا از مواضع سوریه دفاع کند ؟ مگر این کار سختی است که کشورهای اسلامی را با مواضع خود همراه کنیم ؟ در پاسخ به این مسئله قشقاوی اظهار داشت : من احساس می‌کنم من و اقای کواکبیان در یک کشور زندگی نمی‌کنیم و پایه اطلاعات ما کاملا با یکدیگر متفاوت است ! چطور می‌گویید در اجلاس سوریه هیچ کشور اسلامی شرکت نکرد ، در حالی که 30 کشور که بسیاری از انها اسلامی بودند ، در این اجلاس شرکت کردند ؟ چگونه می‌گویید کسی با مواضع ایران همراهی نکرد ، در حالی که بیانیه پایانی اجلاس به تصویب همه حاضران رسید ؟ وی خطاب به کواکبیان در پایان مناظره گفت : جنابعالی این انتقادات و شبهات را بارها در قالب سوال در کمیسیون و صحن علنی مجلس مطرح کرده‌اید که هر بار به علت پاسخ‌های قانع کننده وزارت خارجه موفق به کسب حمایت و رای مثبت نمایندگان محترم ، نشده‌اید .

چرا با این وجود کماکان اصرار به طرح مکرر این موضوعات در عرصه‌های مختلف دارید ؟ در ادامه جلسه سئوالاتی از سوی دانشجویان مطرح شد , یکی از دانشجویان از قشقاوی پرسید : طبق برخی اخبار منتشر شده ، جمهوری اسلامی ایران تا کنون 13 میلیارد دلار در غزه هزینه کرده است , این مقدار هزینه چه دستاورد مشخصی برای ما داشته است ؟ قشقاوی در پاسخ ، ضمن رد کمک 13 میلیاردی ایران اظهار داشت : کل مساحت غزه و زیرساخت‌های ان به اندازه این رقمی که ذکر شد نیست .

بیشترین میزان کمک در چند وقت اخیر مربوط به امیر قطر بود که 250 میلیون دلار بود و با 13 میلیارد دلار می‌توان در غزه یک نیویورک ساخت ! معاون کنسولی وزارت امور خارجه در پاسخ به سئوال یکی از دانشجویان در خصوص رای منفی لبنان به قطعنامه ضد ایرانی در سازمان ملل متحد گفت : همانگونه که می‌دانید حکومت لبنان از جریانهای مختلفی تشکیل شده و طبق قانون اساسی این کشور ، اقوام و گروه‌های مختلف در این حکومت حضور دارند , بعد از رای‌گیری مذکور وزیر خارجه کشورمان با وزیر خارجه لبنان گفت وگو کرد و مشخص شد که یکی از جریانات مخالف ، سبب رای منفی لبنان بوده است , دانشجویی در مورد چرایی عدم ملاقات رییس جمهور برزیل با رییس جمهور کشورمان در اجلاس محیط زیست در این کشور سوال کرد .

قشقاوی در پاسخ به این سوال اظهار داشت : سران بیش از 50 کشور طی دو روز در اجلاس برزیل حضور داشتند , مگر رییس جمهور برزیل چقدر فرصت داشت که بتواند با تک تک سران کشورها ملاقات کند ؟ کما اینکه از بین این تعداد سران کشورها ، رییس جمهور برزیل تنها با 8 نفر توانست ملاقات دوجانبه داشته باشد , این مسئله را قبلا در کمیسیون امنیت ملی مجلس نیز توضیح داده بودم که متاسفانه اقای کواکبیان مجددا ان را در تلویزیون مطرح کردند .

معاون وزیر خارجه در پایان جلسه گفت : من مدافع هر عملکردی در وزارت خارجه نیستم , وزارت خارجه معصوم نیست که هیچ خطا و اشتباهی نداشته باشد , اما متاسفانه پایه اطلاعات برخی از منتقدین درست نیست و داده‌های غیر مستند و غیر واقعی معمولا موجبات تحلیل‌های بی پایه را فراهم می‌کند .

انتهای پیام /.